TiepXuc.comTiếp Xúc
Gọi điện và nhắn tin lần đầu

Giọng nói khi gọi điện cho khách: tốc độ, ngữ điệu, xưng hô và tiếng ồn

Cách chỉnh tốc độ, ngắt nghỉ, ngữ điệu cuối câu, xưng hô theo tuổi và vùng miền, chỗ ngồi gọi điện, bài luyện giọng mười phút và phiếu tự chấm khi nghe lại.

A young Vietnamese call staff member practices speaking with eyes closed, wearing earphones, in a quiet corner of an office lobby, profile view from behind, pale morning light, lavender tones

Qua điện thoại, khách không thấy mặt bạn, không thấy cửa hàng; khách chỉ có giọng nói để đánh giá, nên ba thứ cần chỉnh trước tiên là tốc độ chậm hơn lúc nói chuyện thường, ngắt nghỉ sau mỗi ý, và ngữ điệu cuối câu hạ xuống ở câu khẳng định, lên nhẹ ở câu hỏi. Thêm vào đó là xưng hô đúng tuổi, đúng vùng, và một chỗ ngồi đủ yên. Nhân viên có giọng không đẹp vẫn gọi điện tốt nếu làm đúng mấy điều này.

Phần dưới đi qua từng thứ: tốc độ và ngắt nghỉ, ngữ điệu cuối câu, xưng hô theo tuổi và vùng miền qua điện thoại, chỗ ngồi và tiếng ồn, một bài luyện giọng mười phút mỗi sáng, và phiếu tự chấm khi nghe lại giọng mình. Nghe lại giọng mình chỉ làm với bản ghi tập luyện hoặc cuộc gọi khách đã được thông báo ghi âm.

Khách chỉ nghe được giọng: điều đó đổi những gì

Tại quầy, khách thấy bạn mỉm cười, thấy bạn gật đầu khi nghe, thấy tay bạn chỉ vào món hàng. Qua điện thoại, tất cả những thứ đó biến mất. Một câu "Dạ" ngắn không kèm nét mặt có thể nghe như hờ hững. Một khoảng lặng ba giây khi bạn tìm thông tin có thể làm khách tưởng rớt máy.

Vì vậy, những thứ ở quầy làm bằng mặt và tay, qua điện thoại phải làm bằng lời. Đang tìm thông tin thì nói: "Dạ chị chờ em mười giây, em mở kho xem ạ." Đang nghe khách kể thì thỉnh thoảng đáp "Dạ", "Dạ em hiểu" để khách biết bạn còn đó. Đồng ý thì nói ra, không chỉ gật đầu một mình.

Nụ cười vẫn có tác dụng. Khi miệng cười, khẩu hình thay đổi và giọng sáng hơn, khách nghe ra dù không thấy. Nhiều cửa hàng đặt một chiếc gương nhỏ ở bàn gọi điện để nhân viên tự nhắc mình. Không cần cười suốt; cười ở câu chào và câu kết là đủ.

Ngược lại, mệt mỏi cũng nghe ra. Gọi cuộc thứ ba mươi trong buổi với giọng đều đều như đọc là lúc khách dễ cúp máy nhất. Nghỉ năm phút sau mỗi mười đến mười lăm cuộc giúp giọng giữ được sức sống.

Tốc độ và ngắt nghỉ

Chậm hơn bình thường một chút. Nhân viên trẻ thường nói nhanh, nhất là khi hồi hộp. Qua điện thoại, âm thanh bị nén và có độ trễ, nói nhanh làm khách nghe sót chữ. Mục tiêu: chậm hơn lúc nói với bạn bè khoảng một phần năm.

Chậm hẳn ở tên, số, giờ, giá. Đây là những chỗ khách cần nhớ. "Cửa hàng điện máy... B ạ.", "Mười hai... triệu năm trăm.", "Ba giờ chiều... thứ Bảy." Nói số theo từng cụm, đừng gộp một hơi.

Ngắt sau mỗi ý. Một câu một ý, hết ý thì dừng nửa giây. Câu dài nhiều mệnh đề nói qua điện thoại rất khó theo. Thay vì "mẫu này có ba màu và bảo hành hai năm và giao miễn phí trong nội thành", chia thành ba câu ngắn.

Dừng hẳn sau câu hỏi. Đặt câu hỏi xong thì im lặng chờ, kể cả khi khách chưa trả lời ngay. Nhân viên mới hay sợ khoảng lặng nên hỏi tiếp câu thứ hai, làm khách rối.

Theo nhịp của khách. Khách nói chậm, bạn chậm theo; khách nói nhanh, gọn, bạn rút ngắn câu nhưng vẫn rõ chữ. Đừng bắt chước giọng vùng miền của khách, chỉ theo nhịp.

Ngữ điệu cuối câu: khách nghe ra thái độ ở đâu

Phần lớn thái độ trong giọng nằm ở cuối câu. Cùng một câu chữ, cuối câu lên hay xuống làm khách hiểu khác hẳn.

CâuCuối câu lênCuối câu xuống nhẹ
"Dạ em gửi ảnh cho chị ngay ạ."Nghe như chưa chắc, như đang hỏiNghe chắc chắn, đáng tin
"Bên em giao trong hai ngày."Nghe như đoán, khách dễ hỏi lạiNghe như cam kết
"Chị thích màu kem hay màu xám ạ?"Đúng, câu hỏi cần lên nhẹ để khách biết đến lượt mìnhNghe như câu ra lệnh, khách thấy bị dồn
"Dạ em hiểu."Nghe như ngạc nhiên hoặc mỉaNghe như đồng cảm thật
"Em cảm ơn anh."Nghe tươi, hợp cuối cuộc gọi tốtNghe hơi buồn, hợp khi khách vừa từ chối

Lỗi hay gặp nhất là lên giọng cuối mọi câu, kể cả câu khẳng định. Giọng nghe non và thiếu chắc chắn, khách dễ nghi ngờ thông tin bạn đưa. Tự ghi âm một câu khẳng định, nghe lại, nếu cuối câu vút lên thì tập hạ xuống.

Xưng hô qua điện thoại theo tuổi và vùng miền

Qua điện thoại, bạn đoán tuổi khách bằng giọng nên dễ sai. Bảng dưới là xu hướng thường gặp, không phải luật. Khách tự xưng thế nào thì bạn theo thế đó.

VùngThường nghe tự nhiênLưu ý
Phía BắcGọi "anh, chị", người lớn tuổi gọi "bác, cô, chú", xưng "em" hoặc "cháu"; "dạ" đầu câu, "ạ" cuối câuKhách lớn tuổi có thể thấy "con" hơi lạ khi người gọi là người lạ; "nhé" hợp hơn "nha"
Miền Trung"Dạ" kèm "ạ", giọng chậm, rõDùng "nha, nghen" nhiều có thể nghe suồng sã với khách lớn tuổi; nói chậm vì khách có thể nghe giọng vùng khác chưa quen
Phía NamGọi "anh, chị", lớn tuổi gọi "cô, chú", xưng "con" khá phổ biến; "dạ" đầu câu, "nha" cuối câuCâu quá trang trọng, nhiều "ạ" có thể nghe xa cách; giữ "dạ" và bớt "ạ"
Chưa rõ vùng, chưa rõ tuổiGọi "anh, chị", xưng "em", "dạ" đầu câuNghe khách đáp hai câu rồi điều chỉnh theo

Khác biệt này giúp bạn nghe tự nhiên hơn, không phải để đoán tính cách khách theo vùng. Không nhận xét giọng của khách, không nhại giọng, và không đổi giọng mình sang vùng khác cho giống khách; nghe gượng và dễ bị hiểu là chế giễu.

Chỗ ngồi, tai nghe và tiếng ồn phía sau

Giọng tốt mà nền ồn thì khách vẫn khó nghe. Kiểm những điều dưới đây trước ca gọi.

  • Chọn góc yên nhất cửa hàng: xa loa nhạc, xa quầy thu ngân, xa cửa ra vào. Nếu không có góc yên, gọi vào giờ vắng khách.
  • Tắt nhạc nền gần chỗ gọi: khách nghe nhạc lẫn với giọng bạn sẽ nghĩ bạn đang gọi lúc làm việc khác.
  • Dùng tai nghe có micro nếu gọi nhiều: giọng đều hơn kẹp điện thoại vào vai, và tay rảnh để ghi chú.
  • Ngồi thẳng hoặc đứng: ngồi gù làm hơi thở ngắn, giọng bẹt. Nhiều người nói tốt hơn khi đứng.
  • Để sẵn nước: uống một ngụm sau vài cuộc gọi, tránh đồ uống quá lạnh trước ca.
  • Không ăn, không nhai kẹo khi gọi: micro bắt âm thanh rõ hơn bạn nghĩ.
  • Đồng nghiệp xung quanh: thống nhất khi có người đang gọi khách thì nói nhỏ, không gọi to tên nhau.

Nếu phải gọi ở nơi ồn mà không tránh được, nói thẳng với khách: "Dạ chỗ em hơi ồn, chị nghe rõ không ạ?". Khách thông cảm hơn nhiều so với việc phải đoán chữ.

Lỗi giọng hay gặp và cách sửa nhanh

Những lỗi dưới đây gặp ở cả nhân viên mới lẫn người đã làm lâu. Mỗi lỗi có một cách sửa làm được ngay trong ca, không cần học thêm gì.

LỗiKhách cảm thấySửa nhanh
Nói như đọc, đều đều từ đầu đến cuốiĐang nghe máy trả lời tự độngGạch ý chính thay vì viết nguyên câu; nhấn mạnh đúng một chữ trong mỗi câu
Chêm "ờ", "à", "kiểu là" liên tụcNhân viên chưa nắm hàngThay bằng một khoảng ngừng ngắn; chuẩn bị sẵn thông tin hay bị hỏi
Cười to, nói đùa ngay câu đầu với khách lạSuồng sã, thiếu nghiêm túcĐể tiếng cười cho khi khách đùa trước
Thở dài khi khách hỏi lạiBị coi là phiềnTrả lời lại bằng câu ngắn hơn lần trước, giọng giữ đều
Nói nhỏ dần cuối câuNghe không rõ, phải hỏi lạiGiữ hơi tới chữ cuối, nhất là khi câu kết thúc bằng con số

Chọn một lỗi bạn nghĩ mình mắc, nhờ đồng nghiệp ngồi cạnh nghe hai cuộc gọi và chỉ đếm đúng lỗi đó. Đếm được là sửa được.

Bài luyện giọng mười phút mỗi sáng

Làm trước ca gọi, một mình hoặc theo cặp. Sau hai tuần, bạn sẽ nghe ra khác biệt khi so bản ghi đầu và bản ghi cuối.

  1. Thở và làm ấm (hai phút): hít sâu bằng bụng, thở ra chậm kèm âm "ừm" nhẹ, lặp năm lần. Giọng buổi sáng thường khàn, bước này giúp mở giọng.
  2. Đọc chậm câu mở (hai phút): đọc câu mở đầu cuộc gọi của bạn năm lần, mỗi lần chậm hơn một chút, nhấn rõ tên cửa hàng.
  3. Đọc số (hai phút): đọc to giá, giờ, ngày của ba món hàng thật trong cửa hàng, ngắt theo cụm.
  4. Tập cuối câu (hai phút): đọc năm câu khẳng định hạ giọng cuối, năm câu hỏi lên nhẹ cuối. Ghi âm bằng điện thoại.
  5. Nghe lại (hai phút): nghe bản vừa ghi, chọn một chỗ muốn sửa cho hôm nay.

Ghi âm luyện tập để trong máy của bạn, chỉ dùng cho mình và người kèm cặp. Không ghi âm cuộc gọi thật với khách nếu khách chưa được thông báo theo quy định của cửa hàng.

Phiếu tự chấm khi nghe lại giọng mình

Dùng phiếu này với bản ghi tập luyện hoặc khi trưởng ca ngồi nghe cạnh bạn trong một cuộc gọi. Mỗi câu đánh "được" hoặc "chưa".

  • Tên cửa hàng ở câu mở có nghe rõ từng chữ không?
  • Tốc độ có chậm hơn lúc nói chuyện thường không, nhất là khi đọc số?
  • Có ngắt nghỉ sau mỗi ý, hay nói một hơi dài?
  • Câu khẳng định có hạ giọng cuối không, hay vút lên như câu hỏi?
  • Sau câu hỏi có dừng chờ khách, hay hỏi tiếp ngay?
  • Có những khoảng lặng dài không báo trước khi tìm thông tin không?
  • Có tiếng ồn nền làm át giọng không?
  • Câu chào và câu kết có nghe tươi không?

Mỗi tuần chọn đúng một câu "chưa" để sửa. Sửa nhiều thứ một lúc làm giọng gượng và bạn sẽ bỏ cuộc sau vài hôm.

Nếu nghe lại cùng trưởng ca, để trưởng ca nói một điều làm tốt trước rồi mới tới điều cần sửa. Nghe giọng chính mình vốn đã ngượng; bị chê ngay từ câu đầu thì nhân viên mới thường né những lần nghe lại sau.

Câu hỏi thường gặp

Giọng địa phương nặng có gọi điện cho khách được không?

Được. Khách không cần giọng chuẩn, chỉ cần nghe rõ. Nói chậm hơn, rõ phụ âm cuối và nhấn kỹ các chữ quan trọng như tên, số, giờ là đủ. Đừng cố đổi giọng sang vùng khác vì nghe gượng.

Có nên đọc theo kịch bản khi gọi điện không?

Nên có kịch bản để không lạc ý, nhưng đừng đọc từng chữ. Gạch đầu dòng các ý chính và nói bằng lời của mình. Giọng đọc nghe rất khác giọng nói, khách nhận ra ngay và dễ cúp máy.

Nói nhỏ quá hoặc to quá thì chỉnh thế nào?

Hỏi khách một lần ở đầu cuộc gọi nếu nghi ngờ: "Dạ chị nghe em rõ không ạ?". Tự ghi âm để so; nhiều người nghĩ mình nói to nhưng thật ra micro chỉ bắt được giọng nhỏ vì cầm máy xa miệng.

Đang gọi thì bị khàn giọng, nên làm gì?

Báo khách và rút ngắn cuộc gọi: hẹn gửi thông tin qua tin nhắn. Uống nước ấm, nghỉ giọng, nhờ đồng nghiệp gọi thay các cuộc còn lại trong buổi nếu được. Cố gọi tiếp với giọng khàn vừa hại giọng vừa khó nghe.

Có cách nào để giọng nghe tự tin hơn khi mới đi làm?

Biết rõ mình định nói gì là cách tốt nhất. Chuẩn bị ghi chú khách, thuộc câu mở và câu kết, đứng khi gọi, hạ giọng cuối câu khẳng định. Sau khoảng hai mươi cuộc gọi, phần lớn nhân viên mới đã bớt run rõ rệt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138