Khi khách nói "đang bận", câu đáp đúng là xin lỗi ngắn, hỏi một giờ gọi lại hoặc đề nghị nhắn tin, rồi chào và cúp máy, tất cả trong khoảng năm giây. Cố nói thêm "chỉ một câu thôi anh" gần như luôn làm khách bực, và khách bực thì lần sau không nhấc máy nữa. Ngược lại, một nhân viên biết rút lui gọn lại hay được khách nhớ và nghe máy ở lần sau.
Bài này giúp bạn nhận ra khách đang bận thật hay đang từ chối khéo, nói câu gì trong năm giây đầu, hẹn gọi lại sao cho có giờ cụ thể, mở lần gọi thứ hai thế nào, xử lý khi gọi lại khách vẫn bận, và có các tình huống đóng vai để cả ca luyện. Cuối bài là những lỗi nhân viên mới hay mắc với câu "đang bận".
Ba kiểu "đang bận" và cách nhận ra
Cùng một chữ "bận" nhưng ý khách có thể rất khác nhau. Bạn không cần đoán đúng hoàn toàn; chỉ cần nghe thêm vài tín hiệu để chọn câu đáp hợp.
| Kiểu | Tín hiệu thường nghe | Em nên |
|---|---|---|
| Bận thật, sẵn lòng nói sau | Tiếng ồn xe cộ, tiếng họp, khách tự nói "chiều gọi lại nhé" | Hỏi giờ cụ thể, ghi lại, gọi đúng giờ |
| Bận và chưa muốn nói | Giọng ngắn, "bận lắm", không gợi ý giờ | Đề nghị nhắn tin để khách đọc lúc rảnh, không hỏi giờ dồn |
| Từ chối khéo | Trả lời ngay khi vừa nghe tên cửa hàng, giọng dứt khoát, "không cần đâu, đang bận" | Chào lịch sự, ghi chú, chỉ nhắn một tin ngắn nếu khách từng để lại số |
| Đang trong tình huống không an toàn | Khách nói đang lái xe, đang bế con, đang ở bệnh viện | Kết thúc ngay trong một câu, chúc khách, không hẹn gì thêm |
Kiểu thứ tư cần ưu tiên tuyệt đối. Nghe khách nói đang lái xe thì không được hỏi thêm câu nào, kể cả câu hẹn giờ; một câu "Dạ anh chạy xe cẩn thận, em nhắn tin cho anh sau ạ" là đủ. Khách nhớ được sự tinh ý đó lâu hơn bất cứ lời chào hàng nào.
Câu đáp trong năm giây
Thuộc lòng ba bốn câu dưới đây để không phải nghĩ khi khách cắt ngang. Chọn câu theo kiểu "bận" vừa nghe được.
- "Dạ em xin lỗi anh. Khoảng mấy giờ anh tiện để em gọi lại ạ?" Dùng khi khách có vẻ sẵn lòng nói sau.
- "Dạ vậy em nhắn tin cho chị, chị đọc lúc rảnh nha. Em chào chị." Dùng khi khách giọng ngắn, không muốn hẹn.
- "Dạ em hiểu, em không làm phiền anh nữa. Em cảm ơn anh." Dùng khi khách từ chối khéo.
- "Dạ chị lo việc đi ạ, em nhắn lại sau." Dùng khi khách đang ở chỗ không tiện, như đang bế con, đang khám bệnh.
- "Dạ con xin lỗi cô, chiều nay con gọi lại cô nghe được không cô?" Dùng với khách lớn tuổi, xưng hô theo vùng.
Không câu nào trong danh sách có chữ "nhưng". Chữ "nhưng" sau lời khách nói bận là dấu hiệu bạn sắp nói tiếp điều khách vừa từ chối nghe. Cũng không có câu "chỉ một phút thôi", vì khách vừa nói không có một phút nào.
Giọng khi nói các câu này quan trọng không kém chữ. Nói đều, hơi chậm, có chút tươi ở chữ "dạ" đầu câu. Nhiều nhân viên mới nói câu đúng nhưng giọng hụt xuống như vừa bị từ chối, khách nghe ra và thấy áy náy hoặc khó chịu. Bạn không bị từ chối; bạn chỉ đang dời cuộc nói chuyện sang lúc hợp hơn cho cả hai bên.
Hẹn gọi lại sao cho có giờ cụ thể
Câu "chị gọi lại sau nhé" mà bạn chỉ đáp "dạ vâng" thì lần sau rất khó: không biết lúc nào, gọi sớm quá khách vẫn bận, gọi muộn quá khách quên. Năm bước sau giúp lời hẹn thành lịch thật.
- Đưa hai lựa chọn: "Dạ em gọi lại khoảng năm giờ chiều nay hay sáng mai chín giờ thì tiện cho anh hơn ạ?" Hai lựa chọn dễ trả lời hơn một câu hỏi mở.
- Nhắc lại giờ đã chốt: "Dạ vậy năm giờ chiều nay em gọi anh."
- Hỏi khách muốn nghe gì trong lần sau: chỉ khi khách còn kiên nhẫn. "Lần sau em báo anh giá luôn hay anh muốn nghe mẫu trước ạ?" Nếu giọng khách đã gấp, bỏ bước này.
- Ghi ngay vào sổ hoặc phần mềm: giờ hẹn, kiểu bận, câu khách nói, cảm giác giọng khách.
- Đặt nhắc việc trước giờ hẹn năm phút: trên điện thoại cửa hàng hoặc sổ ca, để không trễ hẹn vì đang tiếp khách khác.
Nếu đến giờ hẹn mà bạn đang bận tiếp khách tại quầy, nhờ đồng nghiệp gọi thay với câu mở "Dạ em gọi thay bạn Vy, lúc trưa anh hẹn bên em năm giờ gọi lại". Gọi trễ một tiếng mà không báo gần như xoá sạch thiện cảm của lần hẹn.
Gọi lại đúng hẹn: câu mở lần thứ hai
Lần gọi thứ hai khác lần đầu ở một chỗ: khách đã đồng ý nghe, nên bạn có quyền vào việc nhanh hơn. Nhưng vẫn phải nhắc khách nhớ ai đang gọi, vì trong một buổi khách có thể nhận nhiều cuộc gọi.
Mẫu: "Dạ em chào anh Khoa, em là Vy ở điện máy B. Trưa nay anh hẹn em năm giờ gọi lại về máy lọc nước ạ. Giờ anh tiện nghe chừng hai phút không anh?" Ba ý: ai gọi, nhắc lời hẹn của chính khách, xin phép lại một lần.
Câu "trưa nay anh hẹn em" nghe nhẹ nhưng có sức nặng: khách được nhắc rằng chính mình đã chọn giờ này, nên thường nghe tiếp. Đừng biến nó thành câu trách kiểu "anh hứa em rồi đó nha", dù nói đùa.
Sau câu mở, đi thẳng vào điều khách hỏi lần trước. Nếu lần đầu khách chưa kịp nói gì, dùng một câu hỏi nhu cầu ngắn nhất: "Nhà mình đang dùng nước máy hay nước giếng ạ?". Giữ đúng thời lượng đã xin. Nếu khách hào hứng nói tiếp thì cứ theo khách, còn bạn không tự kéo dài.
Với khách đã chọn nhắn tin thay vì hẹn giờ, lần liên lạc thứ hai là một tin nhắn, không phải cuộc gọi. Gọi lại khi khách đã chọn tin nhắn là phớt lờ lựa chọn của khách.
Gọi lại đúng hẹn mà khách vẫn bận
Lần thứ hai vẫn bận. Hỏi khách muốn nhận thông tin qua tin nhắn không, thay vì hẹn giờ thứ ba. "Dạ chắc dạo này anh nhiều việc, em gửi thông tin qua tin nhắn để anh xem lúc nào tiện, được không ạ?"
Không bắt máy đúng giờ hẹn. Chờ mười lăm đến hai mươi phút gọi lại một lần. Vẫn không bắt máy thì nhắn: "Dạ em Vy ở điện máy B gọi theo hẹn mà chưa gặp anh, anh tiện lúc nào nhắn em nha." Rồi để khách chủ động.
Khách tự hẹn lại lần thứ ba. Nếu chính khách đề nghị giờ mới, cứ nhận. Khách chủ động hẹn nghĩa là vẫn quan tâm, chỉ là lịch kín thật.
Khách nói "để chị gọi lại cho em". Cảm ơn, để lại tên và cách liên hệ rõ ràng, và đừng gọi trước. Nếu một tuần không thấy gọi, có thể nhắn một tin hỏi thăm duy nhất; sau đó coi như khách đã quyết.
Giới hạn chung. Không quá ba lần liên lạc cho một lần khách để lại số, tính cả gọi và nhắn. Quy ước này nên ghi vào sổ tay cửa hàng để mọi người làm giống nhau.
Tình huống đóng vai cho cả ca
Chia cặp, mỗi cặp năm phút, đổi vai sau mỗi tình huống. Người đóng khách đọc tình huống trước và cố tình nói đúng câu ghi trong đó; người gọi không được biết trước.
Tình huống một: khách nam, giọng vội, tiếng còi xe phía sau: "Ừ ừ đang chạy xe, gì đó em?". Người gọi phải kết thúc trong một câu.
Tình huống hai: khách nữ trung niên, giọng nhỏ: "Chị đang họp, chút chị gọi lại.". Người gọi cần chốt được giờ hoặc đề nghị nhắn tin mà không làm khách nói to thêm trong phòng họp.
Tình huống ba: khách ông cụ, giọng chậm: "Ai đấy? Bác đang ăn cơm.". Người gọi xưng "cháu", xin lỗi, hẹn lại giờ rõ ràng và nói chậm tên cửa hàng.
Tình huống bốn: khách nữ, giọng lạnh, ngay sau khi nghe tên cửa hàng: "Bận rồi.". Người gọi phải chào lịch sự, không hỏi giờ hẹn.
Sau mỗi tình huống, người đóng khách nói thật một câu về cảm giác khi nghe: thấy được tôn trọng hay thấy bị đeo bám. Câu nhận xét của "khách" thường dạy nhiều hơn mọi lời giảng.
Lỗi hay gặp với câu "đang bận"
Những lỗi dưới đây hay xuất hiện ở nhân viên mới bị giao chỉ tiêu cuộc gọi. Trưởng ca nên nhìn vào cách tính chỉ tiêu nếu thấy cả đội cùng mắc.
- Nói tiếp bằng "dạ nhưng chỉ một phút thôi anh" sau khi khách đã nói bận.
- Hẹn "chiều em gọi lại" mà không có giờ cụ thể, rồi gọi lúc khách đang đón con.
- Không ghi lại kiểu bận, lần sau đồng nghiệp gọi đúng lúc khách đã nói không tiện.
- Gọi lại liên tục trong cùng một buổi vì "lúc nãy khách bảo bận chứ có từ chối đâu".
- Quên mất hẹn, hôm sau mới gọi và mở đầu như chưa từng nói chuyện.
- Giọng hụt hẫng hoặc cộc lại khi khách nói bận, khách nghe thấy ngay.
- Cúp máy không chào sau khi khách nói bận, coi như cuộc gọi hỏng.
Chỉ tiêu tính theo số cuộc gọi dễ đẩy nhân viên vào các lỗi này. Tính theo số lịch hẹn giữ được, số khách phản hồi tốt thì nhân viên tự biết rút lui đúng lúc.
Một cách kiểm nhanh cho trưởng ca: cuối tuần mở sổ ghi chú, đếm bao nhiêu khách nói "đang bận" có giờ hẹn rõ ràng, bao nhiêu được gọi lại đúng giờ, bao nhiêu chuyển sang nhắn tin. Ba con số này cho biết đội đang lịch sự thật hay chỉ lịch sự ở câu chữ, và chỉ ra người nào cần kèm thêm.
Câu hỏi thường gặp
Khách nói bận thì có nên nói nhanh lý do gọi không?
Chỉ nên nói đúng một vế rất ngắn trong câu xin hẹn, ví dụ "em gọi về máy lọc nước anh hỏi". Không trình bày thêm. Khách đang bận cần biết ai gọi và về chuyện gì để quyết có nghe sau hay không, chỉ vậy là đủ.
Có nên gọi lại sớm hơn giờ hẹn nếu rảnh tay không?
Không nên. Khách đã chọn giờ đó vì lý do của họ. Gọi sớm dễ trúng lúc khách còn bận và khiến khách nghĩ bạn không nghe lời mình. Đúng giờ hoặc trễ vài phút là hợp.
Khách nói bận nhiều lần liên tiếp thì hiểu là gì?
Thường là khách chưa quan tâm hoặc ngại từ chối thẳng. Sau hai lần, chuyển sang một tin nhắn có đủ thông tin và để khách chủ động. Không cần hỏi thẳng "anh có quan tâm không", vì câu đó dễ làm khách khó xử.
Đang gọi mà khách bảo chờ chút rồi để máy đó thì làm sao?
Chờ khoảng một phút. Nếu khách chưa quay lại thì cúp máy, nhắn một tin ngắn báo đã gọi và để khách gọi lại khi tiện. Giữ máy quá lâu vừa tốn thời gian vừa dễ nghe được chuyện riêng của khách.
Khách nói bận bằng giọng gắt thì có cần xin lỗi không?
Có, một câu ngắn là đủ. Khách gắt có thể vì đang có chuyện khác, không hẳn vì bạn. Xin lỗi, chào và ghi chú lại giọng khách để lần sau người gọi chuẩn bị tâm thế, hoặc chuyển sang nhắn tin.