Khách xem xong không mua thì tiễn khách y như tiễn người vừa mua: cảm ơn đã ghé, một câu mời lần sau, đưa thêm một thứ có ích nếu có (tờ thông tin, giờ mở cửa, lời nhắc mẫu khách đã xem). Không hỏi dồn vì sao không mua, không đổi giọng, không để lộ thất vọng. Khách nhớ cách mình được tiễn hơn cách mình được chào.
Phần lớn người mua món giá trị đều xem ở vài nơi trước khi quyết. Người hôm nay ra về tay không có thể là người tuần sau quay lại, với điều kiện lần đầu họ rời đi với cảm giác dễ chịu. Bài này đi qua câu tiễn khách theo từng tình huống, khi nào được hỏi lý do, cách xin liên lạc đúng mực, cách ghi lại để lần sau nhận ra khách, và những câu tiễn làm khách không bao giờ quay lại.
Vì sao khách xem rồi đi là chuyện bình thường
Nhân viên mới hay coi khách không mua là thất bại của mình. Thật ra có rất nhiều lý do khách ra về: đang đi xem thử cho biết giá, chờ lương, phải hỏi người nhà, không có size, chỉ ghé tránh mưa, hoặc đơn giản là không thích mẫu nào. Phần lớn lý do ấy nằm ngoài tầm tay của bạn.
Cái nằm trong tầm tay bạn là ấn tượng khách mang theo khi ra cửa. Một người rời đi mà thấy thoải mái sẽ nghĩ tới cửa hàng bạn khi cần. Một người rời đi mà thấy bị trách sẽ kể với bạn bè, và mỗi người bạn ấy cũng không vào.
Ở cửa hàng điện máy B, trưởng ca thường nhắc bạn Minh: người mua tủ lạnh, máy giặt đi xem trung bình ba bốn nơi. Ai tiễn khéo nhất, ghi nhớ đúng mẫu khách xem, người đó có khách quay lại. Minh từng tiễn một anh khách xem máy giặt bằng câu "Anh về bàn với chị, có gì anh ghé em tính lại phí lắp cho", mười ngày sau anh quay lại tìm đúng Minh. Đếm số khách mua trong ngày là một cách tính, đếm số khách ra về vui vẻ là một cách tính khác, và cách tính thứ hai cho ra khách quen.
Câu tiễn khách theo từng tình huống
Câu tiễn nên ngắn, giọng như lúc chào, không hạ giọng tiếc nuối. Chọn câu theo điều khách vừa nói lúc ra về.
| Khách nói | Câu tiễn gợi ý |
|---|---|
| "Để chị đi xem thêm." | "Dạ chị cứ xem thoải mái, có gì chị ghé lại bên em nha." |
| "Để anh về hỏi vợ đã." | "Dạ, anh chụp ảnh mẫu này về cho chị xem cũng được, có gì anh chị ghé lại em tư vấn thêm." |
| "Chưa có size của chị." | "Dạ em xin lỗi chị, nếu chị muốn em báo khi có size thì chị để lại cách liên lạc, không thì tuần sau chị ghé lại nha." |
| "Đắt quá." | "Dạ em hiểu, bên em cũng có mấy mẫu giá mềm hơn ở kệ kia, lần sau chị ghé em chỉ chị." |
| Không nói gì, đi thẳng ra | "Em cảm ơn chị đã ghé ạ." Đủ, không nói thêm. |
| "Chị chỉ ghé xem thôi." lúc đã ra cửa | "Dạ, cảm ơn chị, lúc nào rảnh chị ghé chơi nha." |
Câu tiễn không nhắc lại món hàng nếu khách không nhắc. Câu tiễn chỉ cần để lại cảm giác cánh cửa vẫn mở.
Về xưng hô lúc tiễn, giữ đúng như lúc chào. Có nhân viên chào "dạ em chào chị" rất lễ phép, nhưng lúc khách không mua thì tiễn cụt "ừ, chị đi", khách nghe ra ngay sự đổi giọng. Miền Nam hay tiễn bằng "Dạ chị đi nha, rảnh ghé em", miền Bắc hay "Em chào chị ạ, chị đi cẩn thận", cả hai đều ấm, chọn câu hợp với giọng của bạn.
Khi nào được hỏi lý do không mua
Hỏi lý do giúp cửa hàng biết thiếu gì, nhưng hỏi sai lúc thì khách thấy bị chất vấn. Chỉ hỏi khi có đủ các điều kiện sau:
- Khách đã xem lâu, đã thử, đã trò chuyện với bạn khá thoải mái. Khách chỉ lướt qua thì không hỏi.
- Khách đang không vội, không phải lúc đang đi nhanh ra cửa.
- Câu hỏi đặt vào trách nhiệm của cửa hàng, không đặt vào khách: "Chị ơi cho em hỏi, bên em còn thiếu mẫu gì chị cần không, để em báo bên nhập hàng?"
- Chỉ hỏi một câu. Khách trả lời gì cũng cảm ơn, không giải thích, không thuyết phục lại.
- Không hỏi kiểu "Sao chị không lấy ạ?" hay "Mẫu này có gì chị không ưng?". Hai câu này bắt khách phải phán xét món hàng ngay trước mặt người bán.
Câu trả lời của khách rất có giá trị. Nếu nhiều khách nói thiếu size lớn, thiếu màu tối, hay muốn trả góp, ghi lại và báo quản lý. Đó là cách nhân viên tuyến đầu góp phần vào việc nhập hàng mà không ai khác làm thay được.
Có một kiểu khách tự nói lý do mà không cần hỏi, như "Mẫu này đẹp nhưng chị cần cái to hơn". Lúc đó đừng bỏ qua: nếu cửa hàng có món gần đúng, giới thiệu ngắn một câu; nếu không, ghi lại và cảm ơn khách đã nói rõ.
Xin liên lạc của khách cho đúng mực
Có những trường hợp xin liên lạc là giúp khách thật: hàng hết size sắp về, khách muốn được báo khi có chương trình, cần gửi báo giá. Nhưng xin sai cách, khách thấy bị săn. Làm theo các bước:
- Đưa ra lý do cụ thể trước khi xin: "Mẫu này thứ sáu về size ba mươi tám."
- Hỏi khách có muốn được báo không: "Chị có muốn em nhắn khi hàng về không ạ?" Khách gật mới xin.
- Xin đúng thứ cần, thường là số điện thoại hoặc tài khoản ứng dụng nhắn tin, không xin thêm ngày sinh, địa chỉ.
- Nói rõ bạn sẽ liên lạc mấy lần và về chuyện gì: "Em nhắn một lần khi hàng về thôi chị."
- Ghi chú ngay khách cần gì, size gì, ngày xin, để người khác trong ca cũng làm được.
- Liên lạc đúng như đã hứa, một lần. Khách không trả lời thì thôi, không nhắn tiếp.
Liên lạc khách đã cho thì chỉ dùng cho đúng việc khách đồng ý. Đem số đó đi nhắn quảng cáo hàng loạt là phá lời hứa với khách, và cũng đi ngược nguyên tắc về tin nhắn quảng cáo: chỉ gửi cho người đã đồng ý nhận, và dừng ngay khi họ bảo không muốn nhận nữa.
Ghi lại để lần sau nhận ra khách
Khách xem rồi đi mà quay lại sau vài ngày, nếu bạn nhận ra và nói được "Chị quay lại xem cái túi nâu hôm trước phải không ạ", khả năng khách mua rất cao, vì khách thấy được nhớ. Nhưng bạn không thể nhớ hết, nên cửa hàng cần một cách ghi đơn giản.
Một cuốn sổ ở quầy, hoặc phần ghi chú trong phần mềm quản lý khách hàng nếu cửa hàng có, mỗi dòng ghi: ngày, mô tả ngắn về khách (nữ, khoảng bốn mươi, đi cùng con gái), món đã xem, lý do chưa mua nếu khách nói, và có hẹn gì không. Không ghi những nhận xét về ngoại hình hay túi tiền của khách, sổ này đồng nghiệp ca khác cũng đọc, và khách có thể vô tình nhìn thấy khi đứng ở quầy.
Đầu mỗi ca, nhân viên đọc lướt sổ của hai ba ngày gần nhất. Mất hai phút, nhưng khi khách quay lại, ai trong ca cũng tiếp được, không phải chờ người đã tiếp lần trước. Spa chị Hạnh dùng đúng cách này cho khách tới hỏi giá liệu trình rồi về, và nhân viên chào lại khách bằng đúng câu khách đã hỏi lần trước.
Câu tiễn làm khách không quay lại
Những câu dưới đây nghe qua thì nhẹ, nhưng khách cảm thấy rõ thái độ bên dưới. Nhiều câu bật ra vì mệt cuối ca, nên trưởng ca cần để ý giờ cuối.
| Câu nói | Khách hiểu là | Thay bằng |
|---|---|---|
| "Xem cả buổi mà không lấy gì hả chị?" | Bị trách vì đã làm mất thời gian | "Cảm ơn chị đã ghé ạ." |
| "Chỗ khác không rẻ hơn đâu chị." | Bị coi là đi tìm hàng rẻ | "Chị xem thêm thoải mái, có gì ghé lại em." |
| "Mẫu này hết thì thôi chứ không có nữa đâu." khi không đúng sự thật | Bị doạ cho sợ | Nói đúng tình trạng hàng |
| Im lặng, quay đi làm việc khác lúc khách ra | Mình không còn giá trị vì không mua | Nhìn, gật đầu, nói câu cảm ơn |
| Thở dài, cất hàng mạnh tay ngay trước mặt khách | Mình đã làm phiền | Cất hàng sau khi khách đã ra khỏi cửa |
Câu "hết thì thôi" chỉ nói khi đúng là hàng cuối và không nhập nữa. Nói để ép khách quyết nhanh là tạo khan hiếm giả, khách quay lại thấy vẫn còn thì mất tin vĩnh viễn.
Tự soát sau ca: mình đã tiễn khách thế nào
Cuối ca, nhớ lại ba khách không mua gần nhất và tự hỏi:
- Lúc khách ra cửa, mình có nhìn khách và nói câu cảm ơn không?
- Giọng mình lúc tiễn có giống lúc chào không, hay đã chùng xuống?
- Mình có hỏi lý do không, nếu có thì hỏi đúng lúc và chỉ một câu không?
- Mình có xin liên lạc khi khách chưa đồng ý được báo không?
- Mình có ghi lại món khách đã xem để lần sau nhận ra không?
- Có câu nào mình nói ra mà giờ nghĩ lại thấy khách có thể phật ý không?
Ba câu hỏi đầu nếu "có" đều đặn trong một tuần là bạn đã tiễn khách tốt hơn phần lớn nhân viên đứng quầy. Câu cuối là câu khó trả lời thật lòng, nhưng là câu giúp bạn tiến bộ nhanh nhất.
Nếu cửa hàng có hai ba người cùng ca, cuối tuần ngồi lại mười phút, mỗi người kể một lần tiễn khách mình thấy chưa ổn và một lần thấy ổn. Nghe đồng nghiệp kể giúp bạn học được những câu mà chính mình chưa nghĩ ra, và cả đội dần nói cùng một giọng khi tiễn khách.
Câu hỏi thường gặp
Có nên tặng quà nhỏ cho khách không mua để giữ thiện cảm không?
Không cần quà. Một tờ thông tin về cửa hàng, giờ mở cửa hoặc mẫu thử nhỏ nếu cửa hàng sẵn có là đủ. Tặng quà cho mọi khách không mua dễ thành gánh chi phí và khách có thể thấy bị mua chuộc.
Khách hẹn quay lại mà không quay lại thì có nên gọi nhắc không?
Chỉ liên lạc nếu khách đã đồng ý cho bạn liên lạc và chỉ một lần, nhắc đúng điều đã hẹn. Khách không trả lời hoặc từ chối thì dừng, ghi chú lại để không ai trong cửa hàng gọi tiếp nữa.
Khách xem rồi chụp ảnh hàng để đi mua chỗ khác thì xử lý sao?
Nếu cửa hàng không cấm chụp ảnh, cứ để khách chụp. Khách chụp có thể để gửi người nhà hỏi ý. Nếu khách hỏi giá để so, báo giá rõ ràng và nói điểm mạnh của cửa hàng mình như bảo hành, đổi trả, không chê nơi khác.
Có cần báo quản lý mỗi khi khách không mua không?
Không cần báo từng khách. Nhưng nên ghi lý do khách chưa mua vào sổ nếu khách có nói, để cuối tuần quản lý xem lại xem có điều gì lặp đi lặp lại, như thiếu size hay thiếu một mẫu khách hay hỏi.
Khách không mua mà còn chê cửa hàng khi ra về thì đáp lại thế nào?
Cảm ơn khách đã góp ý và nói sẽ báo lại cho quản lý. Không cãi, không giải thích dài. Nếu lời chê có lý, như hàng bày lộn xộn hay thiếu ghế, thì đó là thông tin cửa hàng nên sửa.
Nhân viên bị đánh giá theo doanh số thì có nên cố giữ khách lại không?
Giữ khách bằng thông tin và lựa chọn phù hợp thì được. Giữ bằng cách nói quá, tạo khan hiếm giả hay làm khách ngại ra về thì không. Cách giữ thứ hai có thể bán được một món nhưng làm mất khách quen lâu dài.