TiepXuc.comTiếp Xúc
Nền tảng tiếp khách lần đầu

Giọng nói khi tiếp khách: tốc độ, âm lượng, ngữ điệu và cách hạ giọng cuối câu

Bốn thứ chỉnh được trong giọng nói khi tiếp khách: tốc độ, âm lượng, ngữ điệu và ngắt nghỉ. Âm lượng theo từng nơi làm, bài tập mười phút và cách tự nghe lại giọng mình.

A young Vietnamese pharmacy assistant leans slightly across a wooden counter speaking softly to an older woman, captured from behind the customer, quiet morning light, muted green tones

Khách nghe giọng trước khi nghe nội dung. Khi tiếp khách, nói chậm hơn lúc nói chuyện với bạn bè khoảng một phần ba, âm lượng vừa đủ cho một người đứng cách một sải tay nghe rõ, lên giọng nhẹ ở đầu câu, hạ giọng ở cuối câu, và dừng một nhịp sau mỗi con số.

Bài này đi qua bốn thứ bạn chỉnh được trong giọng nói, cách dùng tiếng "dạ" và "ạ" cho đúng, bảng âm lượng theo từng nơi làm, bài tập mười phút mỗi ngày, chuyện giọng vùng miền và nói ngọng, và cách tự ghi âm giọng mình để nghe lại mà không cần ai chấm.

Khách nghe gì trong giọng của nhân viên

Cùng một câu "dạ chị chờ em chút", nói nhanh, đều đều, không lên xuống thì khách nghe ra sự mệt mỏi. Nói chậm hơn, hơi cao ở đầu và hạ xuống ở cuối thì khách nghe ra sự sẵn lòng. Khách không phân tích giọng nói, nhưng phản ứng với nó rất nhanh.

Ba điều khách đọc được qua giọng: bạn có vội không, bạn có chắc không, và bạn có tôn trọng họ không. Nói nhanh là vội. Giọng lên cao ở cuối câu như câu hỏi, kể cả khi đang khẳng định, là không chắc. Nói trống không, cụt lủn là thiếu tôn trọng. Ba lỗi này gặp nhiều ở nhân viên mới, nhất là khi hồi hộp.

Tin tốt là giọng nói luyện được nhanh hơn nhiều người nghĩ. Bạn không cần đổi giọng tự nhiên của mình, không cần giọng "chuẩn". Chỉ cần chỉnh bốn thứ: tốc độ, âm lượng, ngữ điệu, ngắt nghỉ. Hai tuần tập đều mỗi ngày mười phút là khách quen đã thấy khác.

Bốn thứ chỉnh được trong giọng

Tốc độ. Khi tiếp khách, nói chậm hơn bình thường khoảng một phần ba. Đặc biệt chậm lại khi đọc giá, đọc số lượng, đọc ngày giờ hẹn, chính sách đổi trả. Đây là những chỗ khách sợ nghe nhầm nhất.

Âm lượng. Vừa đủ cho khách trước mặt nghe rõ, không để cả cửa hàng nghe. Nơi ồn thì tăng lên một chút và bước lại gần hơn, đừng hét từ xa.

Ngữ điệu. Đầu câu hơi cao, cuối câu hạ xuống. Câu hạ giọng ở cuối nghe chắc chắn, đáng tin. Câu cứ lên cao ở cuối nghe như đang hỏi, khiến khách tưởng bạn không chắc.

Ngắt nghỉ. Dừng một nhịp sau mỗi ý quan trọng và sau mỗi con số. Ví dụ: "Dạ máy này giá sáu triệu tám. (dừng) Bảo hành hai năm. (dừng) Bên em giao lắp miễn phí trong thành phố." Ba ý tách rời, khách nhớ được cả ba.

Hơi thở đỡ cả bốn thứ trên. Giọng run, giọng hụt cuối câu, giọng lên cao khi hồi hộp đều do thở nông bằng ngực. Trước khi nói câu dài, lấy một hơi bằng bụng. Câu nào dài quá một hơi thì cắt làm hai câu, khách cũng dễ nghe hơn.

Tiếng "dạ" và "ạ" đặt ở đâu

Hai tiếng nhỏ này làm câu nói của nhân viên Việt nghe lễ phép hay cụt lủn. Đặt đúng chỗ thì không cần thêm từ nào khác:

  • "Dạ" ở đầu câu đáp lời khách: "Dạ có chị, size này còn màu đen." Thiếu chữ dạ, câu "có chị, size này còn màu đen" nghe như đang trả lời người ngang hàng.
  • "Ạ" ở cuối câu hỏi và câu mời: "Chị muốn xem màu khác không ạ?", "Mời chú ngồi ạ."
  • Không cần "dạ" ở mọi câu liền nhau: khi đang giải thích dài, chữ dạ đầu đoạn là đủ. "Dạ… dạ… dạ" liên tục nghe như máy.
  • "Dạ vâng" ở miền Bắc, "dạ" ở miền Nam và miền Trung: dùng theo giọng mình, cả hai đều lễ phép.
  • Khi xin lỗi: "Dạ em xin lỗi chị ạ" đủ cả hai tiếng, nói chậm, hạ giọng ở cuối. Xin lỗi mà nói nhanh nghe như cho xong.
  • Khi khách cảm ơn: "Dạ không có gì ạ, chị đi cẩn thận nha." Tránh chỉ đáp "ừ" hay "ok".

Nhân viên trẻ hay nói "dạ" thành "dà" hay "dạaa" kéo dài, nghe nũng nịu. Chữ dạ nên ngắn và rõ, như một cái gật đầu bằng giọng.

Giọng ở những câu khó nói

Có những câu nhân viên ngại nói nên nói nhanh cho xong, hoặc nói nhỏ như sợ khách nghe. Chính những câu ấy lại cần giọng chắc và chậm nhất. Bảng dưới là các câu hay gặp, cách nói nên tránh và cách nói thay.

Câu khóTránhNói thế nào
Báo giá caoNói nhỏ, nhanh, cười ngượng"Dạ bộ này giá mười hai triệu." Nói rõ, dừng, chờ khách phản ứng
Báo hết hàngĐáp cụt "hết rồi chị""Dạ mẫu này bên em tạm hết, khoảng thứ năm có hàng lại, chị muốn em báo chị không ạ?"
Từ chối yêu cầu giảm giáGiọng cứng, lên cao"Dạ giá này bên em để đúng giá rồi chị, em gửi chị thêm phần quà nhỏ đi kèm được ạ." Giọng thấp, đều
Nhắc khách chờ lượtGiọng ra lệnh, nói vọng"Dạ chị chờ giúp em khoảng mười phút, tới lượt em mời chị liền."
Báo lỗi của cửa hàngNói vòng vo, đổ lỗi"Dạ bên em giao trễ, em xin lỗi chị. Em kiểm tra ngay và báo chị trong hôm nay." Chậm, hạ giọng cuối

Mẹo chung cho mọi câu khó: hít một hơi trước khi nói, nói câu đầu chậm hơn bình thường, và nhìn khách khi nói xong chứ không nhìn xuống. Giọng chắc ở những câu này làm khách tin cửa hàng hơn bất kỳ câu quảng cáo nào.

Âm lượng theo từng nơi làm

Mỗi nơi có mức ồn và mức riêng tư khác nhau. Bảng dưới gợi ý mức giọng hợp với từng nơi.

Nơi làmMức giọngLưu ý
Phòng khám, nhà thuốcNhỏ, đủ cho một người ngheKhông đọc to tên bệnh, tên thuốc, tình trạng của khách giữa sảnh
Spa, tiệm tóc cao cấpNhỏ, chậmTrong phòng dịch vụ hạ giọng thêm, không nói chuyện riêng với đồng nghiệp
Cửa hàng thời trang, điện máyVừaGiờ đông bước lại gần thay vì nói to hơn
Siêu thị mini, quầy chợVừa đến lớnNói ngắn, rõ, nhìn khách khi nói để khách đọc được miệng
Showroom xe, nội thấtVừa, ấmKhông gian rộng dễ vang, nói chậm hơn và đứng gần hơn
Quầy thu ngânVừa, rõ ở con sốĐọc số tiền khách đưa và tiền thừa thật rõ để tránh nhầm

Dòng đầu bảng quan trọng hơn chuyện lịch sự: khách đến phòng khám hay nhà thuốc rất ngại người khác nghe mình đang bị gì. Hỏi nhỏ, hoặc mời khách sang chỗ riêng hơn, là cách tôn trọng khách.

Tình huống: quầy thu ngân siêu thị mini F giờ tan tầm

Sáu giờ chiều, quầy thu ngân siêu thị mini F có năm người xếp hàng. Bạn Hoa, nhân viên mới, nói liên tục và rất nhanh: "Của-chị-hết-tám-mươi-lăm-nghìn-chị-có-thẻ-thành-viên-không-chị." Chị khách đưa tờ một trăm nghìn, Hoa thối nhầm, hai bên phải đếm lại, hàng phía sau càng sốt ruột.

Trưởng ca đứng cạnh một lúc rồi góp ý: giờ đông không phải là lúc nói nhanh, mà là lúc nói ngắn. Hoa tập lại cách nói chia làm ba nhịp, mỗi nhịp một ý, dừng sau con số: "Dạ của chị tám mươi lăm nghìn." (dừng, chờ khách đưa tiền) "Dạ chị gửi một trăm, em thối chị mười lăm nghìn." (đặt tiền vào tay khách) "Dạ em cảm ơn chị."

Câu hỏi thẻ thành viên được dời lên lúc bắt đầu quét hàng, nói riêng một câu. Thời gian cho mỗi khách gần như không đổi, nhưng số lần thối nhầm trong tuần giảm hẳn và khách không còn phải hỏi lại. Bài học của Hoa áp được cho mọi quầy đông khách: bỏ bớt chữ thừa, giữ nguyên tốc độ ở chỗ có con số.

Bài tập mười phút mỗi ngày

Làm trước ca hoặc trên đường đi làm, không cần dụng cụ gì ngoài một chiếc điện thoại để ghi âm chính giọng mình:

  1. Hít sâu bằng bụng, thở ra chậm trong năm giây, lặp lại năm lần. Hơi thở đều thì giọng không run.
  2. Đọc to câu chào và câu mời của cửa hàng ba lần: lần một nhanh như bình thường, lần hai chậm hơn một phần ba, lần ba chậm và hạ giọng cuối câu. Nghe sự khác nhau.
  3. Đọc to năm câu báo giá có số, dừng một nhịp sau mỗi con số: "Dạ bộ nồi này một triệu hai trăm năm mươi nghìn."
  4. Ghi âm cả bài đọc, nghe lại một lần. Chỉ tìm một điều: câu nào lên giọng ở cuối như câu hỏi.
  5. Đọc lại câu đó, cố ý hạ giọng ở chữ cuối, ghi âm lần nữa để so.

Đừng ghi âm khách hàng để tự tập khi chưa được khách đồng ý. Bài tập này chỉ cần giọng của chính bạn là đủ. Nếu cửa hàng có quy định ghi âm cuộc gọi, làm đúng quy định đó và báo cho khách biết.

Giọng vùng miền, nói ngọng và nói lắp

Nhiều nhân viên mới lo giọng mình không chuẩn. Phần lớn nỗi lo này không cần thiết, chỉ có vài điểm thật sự cần chỉnh:

  • Giọng vùng miền: giữ nguyên, chỉ nói chậm và rõ hơn khi tiếp khách vùng khác. Khách quen nhiều giọng hơn bạn nghĩ.
  • Ngọng l và n: chú ý những từ hay dùng trong cửa hàng như "loại", "lấy", "nộp", "năm", "lắp". Tập riêng danh sách từ của cửa hàng mình, không cần sửa cả cách nói.
  • Lẫn dấu hỏi và ngã: ít ảnh hưởng khi nói, nhưng cần đúng khi nhắn tin cho khách, kiểm tra lại trước khi gửi.
  • Nói lắp khi hồi hộp: thuộc lòng câu mở đầu, nói chậm hẳn câu đầu tiên. Hầu hết người hay lắp sẽ trôi chảy hơn khi câu đầu đã ra suôn.
  • Từ địa phương khách không hiểu: khi thấy khách khựng lại, nói lại bằng từ phổ thông. Ví dụ đổi "cái chén" thành "cái bát" hoặc ngược lại tuỳ khách.

Không ai đòi nhân viên phải nói như phát thanh viên. Khách cần nghe rõ và thấy được tôn trọng. Một giọng địa phương chậm, rõ, có dạ có ạ luôn dễ nghe hơn một giọng "chuẩn" nhưng nói nhanh và cụt.

Câu hỏi thường gặp

Nói nhanh là tính rồi, sửa được không?

Sửa được ở những chỗ cần thiết. Bạn không cần nói chậm suốt ngày, chỉ cần chậm lại ở ba chỗ: câu chào, lúc báo giá và lúc nói chính sách. Đánh dấu ba chỗ đó trong đầu, tập trong hai tuần là thành thói quen.

Giọng nhỏ tự nhiên, khách hay hỏi lại thì làm sao?

Bước lại gần khách hơn thay vì cố nói to, và nhìn thẳng khách khi nói để khách đọc được miệng. Tập thở bằng bụng trước ca giúp giọng ra rõ hơn mà không phải gào. Ở chỗ ồn, chọn câu ngắn hơn.

Có nên nói giọng ngọt, kéo dài để khách thấy dễ thương không?

Không nên kéo dài quá mức, khách lớn tuổi và khách nam thường thấy khó chịu. Giọng dễ nghe đến từ tốc độ vừa phải, ngữ điệu hạ ở cuối câu và có dạ có ạ, không đến từ việc kéo dài chữ cuối.

Khách nói to, nói gắt thì có nên nói to theo không?

Không. Giữ giọng ở mức vừa, nói chậm hơn bình thường. Khi nhân viên giữ giọng thấp và chậm, phần lớn khách tự hạ giọng theo sau vài câu. Nói to theo khách dễ biến cuộc trao đổi thành cãi nhau trước mặt người khác.

Nói chuyện với khách lớn tuổi nghe kém thì cần chú ý gì?

Đứng trước mặt để khách thấy miệng, nói chậm và rõ, hơi to hơn nhưng không hét. Dùng câu ngắn, nhắc lại con số quan trọng hai lần. Nếu cần, viết giá hoặc giờ hẹn ra giấy cho khách xem, khách đỡ ngại phải hỏi lại.

Có cần luyện giọng với giáo viên không?

Với nhân viên bán hàng và lễ tân thông thường thì không cần. Tự ghi âm, nghe lại và nhờ trưởng ca góp ý là đủ. Nếu công việc chủ yếu là nói qua điện thoại cả ngày hoặc giọng hay khàn, đi khám tai mũi họng để được hướng dẫn cách giữ giọng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138