TiepXuc.comTiếp Xúc
Khách khó và tình huống khó

Khách so bì "sao người kia được mà em không": cách giải thích ưu đãi cho công bằng

Khách thấy người khác được giảm, được tặng, được phục vụ trước và hỏi vì sao: cách giải thích bằng điều kiện thật, câu mẫu và cách sửa khi chính cửa hàng làm lệch.

A Vietnamese receptionist at a spa counter explains something to two customers standing side by side, viewed from behind the counter, soft warm lamp light, beige and terracotta tones

Khi khách hỏi "sao người kia được mà em không", hãy trả lời bằng điều kiện cụ thể chứ đừng bằng người cụ thể: nói rõ ưu đãi áp cho ai, theo điều kiện gì, và khách hiện tại có được không. Khách so bì ít khi vì vài chục nghìn; họ khó chịu vì cảm thấy mình bị coi nhẹ. Giải thích được điều kiện là trả lại cho khách cảm giác công bằng.

Bài này đi qua các kiểu so bì hay gặp ở cửa hàng và cơ sở dịch vụ: giá, quà tặng, thứ tự phục vụ, sự chăm sóc. Kèm theo là câu mẫu, cách xử lý khi khách nói đúng (cửa hàng làm lệch thật), và việc quản lý nên làm để nhân viên không phải đứng giữa.

Những câu so bì hay gặp nhất ở quầy

Ghi lại một tuần ở spa chị Hạnh, gần như mọi câu so bì đều rơi vào năm nhóm. Biết trước nhóm nào thì trả lời nhanh hơn:

  • So giá: "Bạn chị làm gói này có tám trăm, sao chị phải trả một triệu?" Thường do đợt khuyến mãi khác ngày, hoặc gói khác nhau mà khách tưởng giống.
  • So quà: "Người vừa nãy được tặng chai dầu gội, chị thì không?" Quà theo hoá đơn tối thiểu hoặc theo thẻ thành viên.
  • So thứ tự: "Chị đến trước mà sao người kia vào trước?" Người kia đặt lịch trước, hoặc làm dịch vụ khác, giường khác.
  • So sự chăm sóc: "Khách kia được mời trà bánh, chị ngồi nãy giờ chẳng ai hỏi." Nhiều khi đúng là nhân viên quên, không có điều kiện gì cả.
  • So nhân viên: "Hôm trước bạn kia làm cho chị kỹ hơn em nhiều." So cách làm, cách nói giữa hai người phục vụ.

Ba nhóm đầu thường có lý do thật để giải thích. Nhóm thứ tư và thứ năm thì nhiều khi khách nói đúng, và lúc đó việc của bạn là nhận và sửa, không phải tìm lý do. Phân biệt được hai loại này là phần lớn bài học.

Ba bước giải thích khi có điều kiện thật

Khi ưu đãi của người kia có lý do rõ ràng, đi theo ba bước, giọng bình thường, không hạ giọng như đang nói chuyện bí mật:

  1. Ghi nhận câu hỏi là hợp lý. "Dạ chị hỏi vậy là đúng, nhìn thì dễ nghĩ bên em ưu tiên người khác ạ." Câu này làm khách bớt thế phòng thủ.
  2. Nói điều kiện, không nói chuyện người kia. "Quà chai dầu gội là cho hoá đơn từ năm trăm nghìn trong tuần này ạ. Hoá đơn của chị hiện bốn trăm hai." Không nói "chị kia mua nhiều hơn chị", vì như vậy là đem khách khác ra so.
  3. Chỉ đường để khách cũng được, nếu có. "Nếu chị thêm một lọ dưỡng tóc mà chị đang dùng dở thì đủ mức, còn không cần thì chị cứ giữ như cũ, em không ép ạ." Chỉ gợi khi món thêm đúng là khách cần; còn không thì dừng ở bước hai.

Điều cần tránh: bịa ra một điều kiện cho xong chuyện. Khách hỏi lại người kia, hoặc lần sau thấy điều kiện khác đi, thì bạn mất uy tín ngay. Không chắc điều kiện là gì thì nói thật: "Em kiểm tra lại với chị quản lý rồi báo chị ngay ạ."

Với chuyện so giá gói dịch vụ, rất hay gặp trường hợp hai gói khác nhau mà tên gần giống. Lúc đó đừng nói "gói của bạn chị khác", hãy đặt hai gói cạnh nhau: "Dạ gói tám trăm là chăm sóc da cơ bản sáu mươi phút, gói chị đang làm có thêm bước điện di và đắp mặt nạ, chín mươi phút ạ. Nếu chị muốn làm như bạn chị thì em đổi sang gói đó được ạ." Khách được chọn, không thấy bị thu đắt hơn vô cớ.

Câu nên nói và câu làm khách thấy bị coi thường

Cùng một ý, chọn chữ sai là khách nghe thành "chị không đáng được như người ta". Bảng dưới đây lấy từ những ca đã gây phật lòng thật:

Tránh nóiNên nói
"Chị kia là khách VIP mà chị.""Dạ thẻ thành viên bên em có mức ưu đãi riêng. Chị muốn em nói cách tích thẻ không ạ?"
"Chị kia quen chủ.""Dạ phần đó do chị quản lý quyết, để em hỏi lại xem chị có được áp không ạ."
"Chị đến sau mà.""Dạ chị kia đặt lịch lúc mười giờ, giường của chị sẽ trống sau khoảng mười lăm phút. Em mời chị trà trong lúc chờ ạ."
"Đợt đó hết rồi chị ơi.""Dạ đợt giảm đó kết thúc hôm Chủ nhật. Đợt tới bên em có thì em nhắn chị trước được không ạ?"
"Ai cũng như ai thôi chị.""Dạ chị nói đúng, em quên mời chị nước. Em xin lỗi, em lấy ngay ạ."

Câu cuối cùng là mẫu cho trường hợp khách đúng. Nhận lỗi nhanh, sửa ngay trước mặt khách, không giải thích dài. Một ly nước mang ra đúng lúc giải quyết được chuyện mà mười câu giải thích không làm nổi.

Khi khách nói đúng: cửa hàng làm lệch thật

Có những lần so bì vì cửa hàng làm không đều thật. Nhân viên A thân với một khách nên bớt riêng, nhân viên B giữ đúng giá; ca sáng tặng quà, ca chiều không biết đợt quà đã bắt đầu; khách quen được chủ bớt bằng lời hứa miệng mà không ai ghi lại. Khách thứ hai phát hiện ra thì câu hỏi của họ hoàn toàn chính đáng.

Lúc này đừng chối và đừng đổ cho đồng nghiệp trước mặt khách. Nói: "Dạ có thể bên em đã áp không đều, em xin lỗi chị. Em hỏi chị quản lý ngay để chị được áp đúng như mọi người ạ." Rồi mời quản lý thật. Nếu quản lý xác nhận lỗi, khách được hưởng như người kia. Một lần sửa công khai đổi được lòng tin, còn một lần chối thì khách kể cho cả nhóm bạn.

Sau ca, báo lại trong buổi giao ca: ưu đãi nào đang áp, từ ngày nào, ai được quyết bớt riêng. Nhân viên không nên có quyền bớt theo cảm tình. Muốn chăm khách quen thì dùng cách công khai như thẻ tích điểm, quà sinh nhật, chứ không dùng giá riêng truyền miệng. Phần này thuộc về quản lý, nhưng nhân viên tuyến đầu là người nhìn thấy chỗ lệch đầu tiên, nên hãy lên tiếng.

So bì về thứ tự phục vụ khi cửa hàng đông

Giờ cao điểm là lúc so bì nổ ra nhiều nhất, vì ai cũng thấy mình đã chờ lâu. Một vài cách làm giảm hẳn câu "sao người kia trước":

  • Chào và ghi nhận từng khách ngay khi vào, dù chưa phục vụ được: "Dạ em chào chị, chị là người thứ ba, khoảng mười phút nữa đến lượt chị ạ." Khách biết mình được tính thì không sốt ruột theo kiểu bị quên.
  • Nếu có hai hàng (khách đặt lịch và khách đến trực tiếp), nói ra cho khách vãng lai biết từ đầu, đừng để họ tự phát hiện.
  • Khi phải cho khách khác lên trước vì lý do thật (người già, phụ nữ bế con nhỏ, khách chỉ lấy hàng đã thanh toán), quay sang khách đang chờ nói một câu: "Em xin phép chị cho bác này lấy hàng trước, bác chỉ mất một phút ạ." Xin phép trước làm khách đồng ý; làm rồi mới giải thích làm khách cáu.
  • Không nhảy cóc vì khách quen, khách nói to hay khách gọi tên nhân viên thân. Người khác nhìn thấy hết.

Ở cửa hàng nhỏ không có máy lấy số, một tờ giấy ghi thứ tự đặt trên quầy (nhân viên ghi, khách không phải tự viết) là đủ. Nhìn tờ giấy, khách tự hiểu, nhân viên khỏi phải tranh luận.

Đóng vai và lỗi hay gặp

Tình huống tập: Khách nam khoảng bốn mươi tuổi ở cửa hàng điện máy B nói: "Nhà hàng xóm anh mua cái máy lọc nước này tuần trước được tặng bộ lõi lọc, sao giờ anh mua lại không có?" Người chấm ghi lại:

  • Nhân viên có ghi nhận câu hỏi là hợp lý trước khi giải thích không?
  • Có nói được điều kiện của đợt tặng quà (thời gian, mức hoá đơn) mà không nói về người hàng xóm không?
  • Nếu không nắm điều kiện, có xin kiểm tra thay vì đoán không?
  • Có lỡ nói câu so người với người như "chắc người ta mua kèm nhiều" không?
  • Kết thúc có cho khách biết bước tiếp theo, kể cả khi khách không được quà không?

Lỗi hay gặp nhất khi tập: nhân viên đoán điều kiện cho nhanh, kiểu "chắc đợt đó có khuyến mãi". Câu "chắc" là câu khách bắt lỗi dễ nhất. Thứ hai là nói nhỏ, ghé tai khách như đang bật mí, khiến khách đứng sau nghe loáng thoáng và lại thấy mình bị loại ra. Cứ nói bình thường, rõ ràng, ai nghe cũng được.

Việc của quản lý để nhân viên khỏi phải đứng giữa

Phần lớn ca so bì căng thẳng bắt nguồn từ chỗ quy định chỉ nằm trong đầu chủ. Nếu bạn là trưởng ca hay chủ cửa hàng nhỏ, mấy việc sau làm một lần, dùng cả năm:

  • Một tờ ưu đãi đang chạy, đặt ở quầy. Ghi tên đợt, ngày bắt đầu, ngày kết thúc, điều kiện (mức hoá đơn, món áp dụng, có cộng dồn với thẻ không). Hết đợt thì gạch đi, đừng để tờ cũ nằm lẫn.
  • Ghi rõ ai được quyết bớt riêng, tối đa bao nhiêu. Nhân viên bán hàng: không bớt riêng hoặc chỉ một mức nhỏ; trưởng ca: mức cao hơn; chủ: còn lại. Mọi lần bớt riêng ghi vào sổ, kèm lý do.
  • Chăm khách quen bằng cách công khai. Thẻ tích điểm, quà sinh nhật, ưu tiên đặt lịch giờ đẹp. Khách khác nhìn vào thấy mình cũng có đường để được như vậy, không phải "quen mới được".
  • Một câu trả lời chung cho cả đội. Tập cho mọi người cùng nói một kiểu khi khách hỏi về ưu đãi đã hết hạn hay ưu đãi của khách khác, để khách hỏi ai cũng nghe giống nhau.
  • Đọc sổ so bì mỗi tuần. Nếu một đợt ưu đãi bị hỏi đi hỏi lại, nghĩa là điều kiện viết khó hiểu hoặc nhân viên nói không đều; sửa cách viết trước khi trách người.

Có đủ năm thứ này, nhân viên mới chỉ cần chỉ vào tờ giấy và đọc điều kiện. Khách vẫn có thể không vui vì không được quà, nhưng sẽ không còn cảm giác bị phân biệt, và cảm giác đó mới là thứ làm khách bỏ đi.

Câu hỏi thường gặp

Có nên nói thật rằng người kia là người quen của chủ không?

Không nên nói như vậy. Hãy nói phần đó do quản lý quyết và xin hỏi lại. Nếu cửa hàng thật sự bớt cho người quen, đó là chuyện quản lý phải tự giải thích hoặc sửa, nhân viên không nên đứng ra gánh hay kể lại.

Khách đòi được áp ưu đãi đã hết hạn thì sao?

Nói rõ ngày kết thúc, xin lỗi vì khách không kịp, và hỏi xin cách liên lạc để báo đợt sau nếu khách muốn. Chỉ áp lại khi quản lý đồng ý, và nếu đồng ý cho một người thì phải sẵn sàng áp cho người khác cùng hoàn cảnh.

Khách so sánh nhân viên này với nhân viên khác thì đáp thế nào?

Cảm ơn khách đã nói, hỏi cụ thể khách thích điều gì ở lần trước, rồi làm theo nếu được. Đừng tự ái hay nói xấu đồng nghiệp. Khách so nhân viên thường là đang chỉ cho bạn cách phục vụ họ tốt hơn.

Làm sao biết đang có những ưu đãi gì để trả lời cho đúng?

Đầu mỗi ca nên đọc bảng ưu đãi đang áp, có ngày bắt đầu, ngày kết thúc và điều kiện. Nếu cửa hàng chưa có, hãy đề nghị quản lý ghi ra một tờ để ở quầy. Nhân viên không nên phải nhớ bằng trí nhớ.

Khách so bì rồi đòi gặp chủ thì có nên ngăn không?

Không ngăn. Mời quản lý ra, tóm tắt câu chuyện thật ngắn trước mặt khách. Việc khách được gặp người quyết định thường làm khách dịu hơn, và quản lý cũng biết được chỗ lệch để sửa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138