TiepXuc.comTiếp Xúc
Nền tảng tiếp khách lần đầu

Kỹ năng tiếp khách lần đầu: 30 giây đầu nhân viên mới cần làm gì và nói gì

Năm nhịp trong 30 giây đầu gặp khách: nhận ra khách, chào, xưng hô, một câu mời rồi lùi lại. Kèm câu mở theo từng nơi làm, phiếu tự chấm và lỗi hay gặp.

A young Vietnamese saleswoman in a navy uniform turns from a display shelf to greet a customer entering a bright shop floor, seen from behind, wide shot, warm morning light

Trong 30 giây đầu, nhân viên chỉ cần làm đúng năm việc: nhận ra khách trong vài giây, chào bằng mắt và một câu ngắn, xưng hô cho vừa tuổi, nói một câu mời mở cửa, rồi lùi lại nửa bước để khách tự chọn nhịp. Chưa cần giới thiệu sản phẩm, chưa cần hỏi khách mua gì. Khách thường không nhớ bạn nói gì, nhưng nhớ rất rõ mình có thấy thoải mái hay không.

Phần dưới đi lần lượt từng nhịp, có câu nói mẫu cho cửa hàng, quầy dịch vụ, phòng khám và showroom, một tình huống đóng vai của bạn Minh ở cửa hàng điện máy B, phiếu tự chấm sau mỗi ca và những lỗi mà người đứng quầy lâu năm nhìn là nhận ra ngay ở nhân viên mới.

Khách quyết định gì trong 30 giây đầu

Khách bước vào chưa quyết định mua hay không. Thứ khách quyết định trong nửa phút đầu nhỏ hơn nhiều: có ở lại xem tiếp không, có dám hỏi giá không, và có muốn nhân viên này đi cùng mình không. Nếu khách thấy bị soi, bị bám, hoặc ngược lại bị bỏ mặc, họ sẽ lướt một vòng rồi ra, dù món hàng cần mua đang nằm ngay kệ đầu.

Người đứng quầy lâu năm hay nói: khách không nhớ câu chào, khách nhớ cảm giác. Một câu "dạ em chào chị" bình thường, nói lúc đang nhìn thẳng và tay không cầm điện thoại, có tác dụng hơn một câu chào dài học thuộc nhưng nói khi mắt còn dán vào máy tính tiền. Ba thứ khách đọc được nhanh nhất là nhân viên có thấy mình không, có vui vẻ thật không, và có định ép mình không.

Vì vậy mục tiêu của 30 giây đầu không phải là bán, mà là mở cửa. Cửa mở rồi thì phần hỏi nhu cầu, tư vấn, báo giá mới có chỗ để diễn ra. Nhân viên mới hay sốt ruột bỏ qua bước này, lao ngay vào câu "chị tìm gì ạ", và đó là lúc khách bắt đầu khép lại.

Năm nhịp trong 30 giây đầu

Năm nhịp dưới đây áp được cho hầu hết nơi tiếp khách trực tiếp. Mỗi nhịp chỉ vài giây, ghép lại vừa nửa phút.

  1. Nhận ra khách trong ba giây đầu. Khi cửa mở hoặc khách dừng trước quầy, ngẩng lên, đặt việc đang làm xuống. Đang sắp hàng thì để món hàng lại kệ, đang gõ máy thì rời tay khỏi bàn phím. Khách cần thấy mình được chú ý trước khi nghe bất cứ chữ nào.
  2. Chào bằng mắt rồi mới bằng lời. Nhìn khách khoảng một nhịp thở, mỉm cười, rồi chào: "Dạ em chào chị ạ." Chào xong thì dừng một chút, để khách đáp lại hoặc gật đầu.
  3. Xưng hô cho vừa. Đoán tuổi khách so với mình để gọi anh, chị, cô, chú. Không chắc thì gọi lên một bậc. Phần này có bài riêng về cách xưng hô theo tuổi và vùng miền.
  4. Một câu mời mở cửa. Thay vì hỏi khách cần gì, nói một câu cho khách biết họ được tự do: "Chị cứ xem thoải mái, bên em mới về mẫu nồi chiên ở kệ bên trái, chị cần thử máy nào em lấy ra liền."
  5. Lùi lại nửa bước. Đứng chếch sang bên, cách khách khoảng hai sải tay, mặt vẫn hướng về phía khách. Chờ tín hiệu: khách cầm một món lên, nhìn quanh tìm người, hoặc hỏi giá. Lúc đó mới bước lại.

Nhân viên mới hay vấp ở nhịp năm: chào xong thì hoặc đi theo sát lưng khách, hoặc quay đi làm việc khác hẳn. Lùi lại không phải là bỏ đi. Bạn vẫn ở trong tầm mắt, chỉ không chắn đường khách.

Câu mở mẫu theo từng nơi làm

Câu chào thì giống nhau, câu mời sau đó mới khác theo nơi làm. Bảng dưới gợi ý câu nên nói và câu nên tránh cho năm nơi hay gặp.

Nơi làmNên nóiTránh nói
Cửa hàng bán lẻ"Dạ em chào anh. Anh cứ xem tự nhiên, cần thử cái nào anh gọi em nha.""Anh mua gì ạ?" ngay khi khách vừa bước qua cửa
Quầy dịch vụ, spa"Dạ em chào chị, chị có hẹn trước với bên em chưa ạ, để em xem lịch giúp chị.""Chị làm gói nào?" khi khách chưa ngồi xuống
Lễ tân phòng khám"Dạ em chào chú, chú đến khám lần đầu hay tái khám ạ?""Chú bị sao?" hỏi to giữa sảnh đông người
Showroom xe, nội thất"Dạ em chào anh chị, anh chị cứ đi xem, em đứng gần đây, cần mở cửa xe hay ngồi thử em hỗ trợ liền."Đọc ngay thông số khi khách mới nhìn một mẫu
Quầy hàng nhỏ, siêu thị mini"Dạ em chào cô, cô cần tìm gì cứ hỏi em, hàng mới để ở dãy giữa."Im lặng, chỉ ngẩng lên khi khách ra quầy tính tiền

Mỗi nơi chỉ cần chọn hai câu mời, học thuộc rồi nói bằng giọng của mình. Đổi chữ cho hợp miệng là được, miễn giữ ý: khách tự do xem, và nhân viên sẵn sàng khi khách cần.

Tình huống đóng vai: bạn Minh ngày đầu ở cửa hàng điện máy B

Bạn Minh, hai mươi tuổi, ngày đầu đi làm ở cửa hàng điện máy B. Mười giờ sáng, một chị khoảng ba mươi lăm tuổi dắt xe vào, đi thẳng tới dãy tủ lạnh. Minh đang lau kệ, vội bước theo và nói: "Chị mua tủ lạnh hả chị? Bên em đang giảm giá mạnh lắm." Chị khách đáp "chị xem thôi", rồi đi nhanh sang dãy khác, mười phút sau ra về.

Trưởng ca cho Minh làm lại cảnh đó, lần này theo năm nhịp. Minh đặt khăn xuống, nhìn chị khách, cười và nói: "Dạ em chào chị ạ. Chị cứ xem thoải mái, tủ lạnh hai cánh bên em để dãy trong, chị cần mở thử ngăn nào em mở giúp." Rồi Minh đứng lùi ở đầu dãy. Hai phút sau, chị khách mở cửa một chiếc tủ và nhìn quanh. Minh bước lại: "Dạ chị đang xem cho nhà mấy người dùng ạ?" Câu chuyện bắt đầu từ đó.

Điều khác nhau giữa hai lần không nằm ở câu chữ hay hơn, mà ở thứ tự. Lần đầu, Minh hỏi mua trước khi khách kịp thở. Lần hai, Minh để khách tự chọn lúc cần người. Khi tập đóng vai, người đóng khách nên thử cả ba kiểu: khách đi thẳng tới một món, khách đi lòng vòng, khách đứng ngay cửa nhìn quanh. Mỗi kiểu, nhân viên nói câu mời hơi khác nhưng vẫn giữ năm nhịp.

Phiếu tự chấm 30 giây đầu sau mỗi ca

Cuối ca, chọn ba lượt khách bất kỳ và tự trả lời có hoặc không cho từng dòng. Chấm thật, không cần cho ai xem. Sau một tuần, dòng nào hay "không" nhất là chỗ cần tập.

  • Mình có ngẩng lên trong vài giây đầu khi khách bước vào không?
  • Lúc chào, tay mình có đang cầm điện thoại, cầm hàng hay gõ máy không?
  • Mình có nhìn vào mắt khách khi chào, hay nhìn ra cửa, nhìn xuống quầy?
  • Câu đầu tiên mình nói có phải là câu hỏi mua gì không?
  • Mình gọi khách đúng bậc chưa, có thấy khách hơi khựng lại khi nghe cách gọi không?
  • Sau câu mời, mình đứng cách khách bao xa, có đi theo sát lưng không?
  • Mình có bỏ khách để quay sang nói chuyện với đồng nghiệp trong nửa phút đầu không?
  • Khi khách ra tín hiệu cần người, mình có bước lại kịp không?

Phiếu này dùng cho cả trưởng ca khi kèm nhân viên mới: đứng quan sát từ xa ba lượt khách, ghi lại, cuối ca nói riêng với nhân viên đúng một điều cần sửa, không nói cả danh sách một lúc.

Áp vào chỗ bạn đứng: soạn câu mời riêng trong mười lăm phút

Câu mẫu ở trên chỉ là khung. Mỗi cửa hàng có lối đi, kệ hàng và kiểu khách riêng, nên câu mời tốt nhất là câu do chính bạn viết sau khi nhìn kỹ chỗ mình đứng. Làm theo các bước sau trong giờ vắng khách:

  1. Đứng ở cửa ra vào, nhìn vào trong như một khách lạ. Ghi ra một tờ giấy nháp ba thứ khách thấy đầu tiên: kệ nào, món nào, lối đi nào.
  2. Chọn một món đáng nhắc tới ở khu vực đó, ưu tiên hàng mới về hoặc món khách hay hỏi. Không chọn món đang khuyến mãi chỉ vì muốn đẩy hàng.
  3. Viết câu mời theo dạng: lời cho phép xem tự do, một thông tin chỉ đường, một lời hứa sẵn sàng. Ví dụ ở tiệm giày: "Chị cứ thử thoải mái, giày mới về để dãy sát tường, chị muốn đổi số em lấy liền."
  4. Đọc to câu đó ba lần. Câu nào vấp lưỡi hoặc dài quá một hơi thở thì cắt bớt. Câu mời tốt nói xong trong khoảng năm giây.
  5. Viết thêm một câu dự phòng cho giờ đông, khi bạn không thể đứng gần khách: "Dạ anh xem trước giúp em, em ra với anh ngay."
  6. Đem hai câu cho trưởng ca hoặc đồng nghiệp lâu năm nghe, hỏi đúng một điều: câu này nghe có giống người thật nói không.

Sau một tháng, đọc lại hai câu đó. Nếu cửa hàng đã đổi cách bày kệ hoặc mùa hàng đã khác, viết lại. Câu mời cũ nói mãi sẽ trôi tuột, cả với khách lẫn với chính bạn.

Lỗi nhân viên mới hay mắc trong nửa phút đầu

Những lỗi dưới đây không do thiếu lịch sự, phần lớn do hồi hộp và muốn tỏ ra nhiệt tình. Biết trước thì sửa được ngay trong tuần đầu.

LỗiKhách cảm thấy gìSửa thế nào
Chào vọng từ trong quầy, không ngẩng lênBị chào cho cóNgẩng lên, nhìn rồi mới chào
Hỏi ngay "anh chị mua gì ạ"Bị dồn vào thế phải trả lờiThay bằng một câu mời xem tự do
Đi theo sát sau lưng kháchBị canh chừng, ngại cầm hàng lên xemĐứng chếch, cách khoảng hai sải tay
Đọc khuyến mãi một tràngBị chào hàng, chưa ai hỏi mà đã ngheChỉ nhắc khuyến mãi khi khách đang cầm đúng món đó
Cười nói với đồng nghiệp khi khách vừa vàoMình là người ngoài, đến không đúng lúcDừng câu chuyện, quay hẳn người về phía khách
Nói nhỏ, nói nhanh vì ngạiKhông nghe rõ, phải hỏi lạiCâu chào ngắn, nói chậm, hạ giọng ở cuối câu

Nếu chỉ sửa được một lỗi trong tuần đầu, hãy sửa lỗi hỏi mua ngay. Đó là lỗi khiến khách bỏ đi nhiều nhất mà nhân viên lại ít nhận ra nhất, vì ai cũng nghĩ mình đang nhiệt tình.

Câu hỏi thường gặp

Khách bước vào mà không đáp lại lời chào thì nên làm gì?

Không sao cả, nhiều khách ngại hoặc đang mải nghĩ. Bạn vẫn cười, lùi lại nửa bước và để khách xem. Đừng chào lần hai to hơn, cũng đừng tỏ ra phật ý. Khi khách cần, họ sẽ tìm đến người vừa chào mình.

Đang bận phục vụ khách khác thì chào khách mới thế nào?

Ngẩng lên, nhìn khách mới, gật đầu và nói ngắn một câu kiểu dạ em chào anh, anh xem trước giúp em, em ra liền. Như vậy khách biết mình đã được nhìn thấy, còn khách đang phục vụ không bị bỏ dở giữa chừng.

Có nên bắt tay khách khi chào lần đầu không?

Ở cửa hàng và quầy dịch vụ thì không cần, cúi nhẹ đầu và cười là đủ. Ở showroom xe hay văn phòng tư vấn, nếu khách nam đưa tay trước thì bắt tay lại nhẹ nhàng. Nhân viên không nên chủ động chìa tay với khách lớn tuổi hoặc khách nữ.

Nhân viên mới hay run khi chào khách, tập thế nào cho đỡ?

Tập trước gương câu chào và hai câu mời của cửa hàng cho tới khi nói không cần nghĩ. Sau đó đóng vai với đồng nghiệp năm lượt mỗi ngày trong tuần đầu. Run phần lớn vì chưa biết nói gì tiếp, thuộc câu rồi thì giọng tự vững.

Khách đi cùng nhiều người thì chào ai trước?

Chào chung cả nhóm bằng một câu, rồi nhìn người lớn tuổi nhất hoặc người đi đầu. Khi bắt đầu nói chuyện, để ý xem ai là người hỏi nhiều, ai là người quyết định, nhưng vẫn giữ ánh mắt cho cả nhóm, không bỏ rơi ai.

Ba mươi giây đầu có cần giới thiệu tên mình không?

Ở cửa hàng nhỏ thì chưa cần, giới thiệu tên khi khách bắt đầu hỏi kỹ. Ở showroom, spa hay văn phòng tư vấn, nơi khách sẽ làm việc với một người suốt buổi, nói tên ngay sau câu chào giúp khách dễ gọi và dễ tìm lại bạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138