Khi khách mang theo trẻ nhỏ, việc của nhân viên là làm sao để bố mẹ yên tâm xem hàng mà bé vẫn an toàn: chào bé một câu ngắn, chỉ cho bố mẹ chỗ có thể cho bé ngồi, dời món dễ vỡ ra xa tầm tay bé trước khi có chuyện, và nếu phải nhắc thì nhắc về sự an toàn của bé chứ không nhắc về món hàng.
Trẻ nhỏ trong cửa hàng là chuyện mỗi ngày, không phải sự cố. Cửa hàng nào xử lý khéo được gia đình có con nhỏ quý, vì họ có rất ít nơi đi mua sắm mà thấy thoải mái. Bài này đi qua câu chào bé, cách nhắc bố mẹ không làm họ mất mặt, các tình huống bé khóc, bé làm đổ hàng, mẹ cần cho con bú, và danh sách soát góc an toàn của cửa hàng.
Chào bé, rồi chào bố mẹ
Với trẻ từ hai tuổi trở lên, một câu chào riêng cho bé làm bố mẹ vui ngay: "Chào bạn nhỏ, bạn tên gì nè?" hay "Ôi, bé đi mua đồ với mẹ à?". Tránh câu kiểu "Con chào cô chưa nào?", nghe như bạn đang dạy con người ta lễ phép, nhiều bố mẹ thấy ngượng. Cứ chào bé trước, bé đáp hay không không quan trọng, nhiều bé nhát sẽ núp sau chân mẹ và chỉ cần bạn mỉm cười là đủ. Ngồi thấp xuống ngang tầm mắt bé nếu tiện, đứng thẳng nhìn xuống làm nhiều bé sợ.
Không chạm vào bé, không xoa đầu, không bế khi chưa được bố mẹ cho phép. Nhiều phụ huynh không thích người lạ chạm vào con, nhất là trẻ sơ sinh. Không cho bé ăn kẹo, bánh khi chưa hỏi bố mẹ, vì bé có thể dị ứng hoặc bố mẹ đang tập cho bé ăn đúng giờ.
Sau đó chào bố mẹ và nói ngay điều giúp được họ: "Chị ơi, bên em có ghế ở góc kia, bé ngồi được nha." hoặc "Xe đẩy đi được lối này chị, lối kia hẹp." Bố mẹ có con nhỏ luôn đang lo một chuyện nào đó, một câu giải toả được nỗi lo ấy có giá trị hơn mọi câu giới thiệu hàng.
Dời hàng trước khi phải nhắc
Cách nhắc tốt nhất là không cần nhắc. Ngay khi thấy khách có con nhỏ bước vào, nhân viên nhanh tay làm những việc sau mà không cần nói gì:
- Đẩy những món dễ vỡ ở mép kệ thấp (ly, bình gốm, chai mỹ phẩm) vào sâu hơn hoặc lên cao hơn.
- Gạt dây điện, dây sạc của máy trưng bày lên cao, tránh bé kéo cả máy rơi xuống.
- Đóng cửa kho, cửa phòng nhân viên, cửa ra khu để xe nếu thông với cửa hàng.
- Cất kéo, dao rọc giấy, kim băng trên quầy vào ngăn kéo.
- Nếu cửa hàng có góc cho trẻ, dọn qua cho gọn, lau sàn nếu cần.
- Bật bớt nhạc nếu đang mở to, trẻ nhỏ hay giật mình và khóc.
Làm những việc này một cách tự nhiên, đừng để bố mẹ thấy bạn đang "phòng thủ" con họ. Nếu bố mẹ để ý, chỉ cần nói "Em dẹp bớt cho bé đi lại thoải mái". Câu nói đặt mọi việc vào sự an toàn của bé, bố mẹ nghe sẽ thấy được quan tâm.
Nhắc bố mẹ khéo léo khi bé chạm vào hàng
Nếu đã dời hàng mà bé vẫn với tới, phải nhắc. Nói với bố mẹ, không quát bé, và luôn nói theo hướng bé có thể đau chứ không phải hàng có thể vỡ.
| Tình huống | Tránh nói | Nên nói |
|---|---|---|
| Bé cầm ly thuỷ tinh | "Ấy, cái đó vỡ là phải đền đó chị." | "Chị ơi, ly này dễ vỡ, bé cầm em sợ đứt tay bé." |
| Bé leo lên bục trưng bày | "Bé ơi xuống, không được leo!" | "Chị ơi, bục này không chắc, để em bế bé xuống hay chị bế giúp em nha." |
| Bé bóc vỏ hộp hàng | "Hộp này bóc rồi ai mua nữa." | "Bé thích cái này hả, để em lấy cái mẫu đã mở cho bé cầm chơi nha chị." |
| Bé chạy quanh cửa hàng | "Chị giữ con lại giùm em." | "Chị ơi, ngoài cửa xe chạy nhiều, em sợ bé chạy ra." |
| Bé ăn bánh làm vụn trên hàng vải | "Không được ăn trong cửa hàng." | "Chị cho bé ngồi ghế này ăn nha, em lấy khăn cho bé." |
Cột "nên nói" có điểm chung: luôn kèm một giải pháp, như cho bé đồ khác để cầm, chỗ khác để ngồi. Nhắc mà không có giải pháp, bố mẹ chỉ còn cách mắng con, và họ sẽ ngượng.
Khi bé khóc, bé làm đổ hàng
Bé khóc. Không nhìn chằm chằm, không tỏ ra khó chịu. Bố mẹ đã đủ áp lực rồi. Một câu nhẹ: "Không sao chị, bé mệt rồi, chị cứ dỗ bé, em giữ đồ cho chị." Nếu bố mẹ đang thử đồ, giữ hộ món đó để họ quay lại xem tiếp.
Bé làm đổ, làm vỡ hàng. Câu đầu tiên luôn là về bé: "Bé có sao không chị?" Kiểm tra bé không bị đứt tay, không giẫm vào mảnh vỡ. Dọn ngay, đưa cả nhà ra khỏi chỗ có mảnh vỡ.
Chuyện đền bù. Chuyện có đền hay không là quyết định của chủ cửa hàng, không phải của nhân viên ở thời điểm đó. Nếu bố mẹ chủ động hỏi, nói "Dạ chị chờ em hỏi quản lý một chút". Nhiều cửa hàng chọn bỏ qua các món nhỏ để giữ khách, món lớn thì quản lý trao đổi riêng.
Bé tè, nôn trong cửa hàng. Đưa khăn giấy, chỉ chỗ rửa tay, nói "Chị để đó em dọn". Đừng để bố mẹ phải quỳ xuống lau sàn trước mặt khách khác. Dọn xong, nói thêm một câu cho bố mẹ nhẹ lòng: "Chuyện thường mà chị, bé nhà ai cũng vậy."
Bé lạc bố mẹ. Giữ bé ở chỗ dễ thấy gần quầy, không dẫn đi đâu, gọi to một câu trong cửa hàng để bố mẹ nghe. Không đưa bé cho ai nhận nếu chưa chắc đó là người thân.
Mẹ cần cho con bú hoặc thay tã
Ở cửa hàng đồ mẹ và bé, thời trang, hay bất kỳ cửa hàng nào có khách ở lâu, sẽ có lúc người mẹ cần cho con bú. Nếu cửa hàng có phòng thử trống hoặc phòng nghỉ, mời: "Chị ơi, chị dùng phòng thử này cho bé bú nha, em để biển báo đang có người." Đừng tự ý mời khi người mẹ chưa ra dấu, câu nói ấy dễ thành nhắc khéo nếu người mẹ đang định cho con bú ngay tại chỗ.
Nếu người mẹ cho con bú ngay ở ghế trong cửa hàng, không nhìn, không nhắc, không đứng gần. Nhân viên nam tự giác tránh khu vực đó. Đó là quyền của người mẹ, việc của bạn là để mọi chuyện diễn ra bình thường.
Thay tã thì cần chỗ phẳng và sạch. Nếu cửa hàng có bàn thay tã, chỉ ngay. Nếu không, chỉ chỗ gần nhất có thể dùng, như nhà vệ sinh của toà nhà, và chỉ thùng rác có nắp. Cửa hàng hay có khách mang con nhỏ nên đầu tư một tấm lót thay tã gấp gọn để ở quầy.
Theo độ tuổi của bé: chuẩn bị gì, nói gì
Trẻ ở mỗi độ tuổi gây ra những chuyện khác nhau trong cửa hàng. Biết trước giúp bạn dời đúng món, nói đúng câu.
| Độ tuổi | Điều hay xảy ra | Bạn làm gì | Câu nói gợi ý |
|---|---|---|---|
| Dưới một tuổi, nằm xe đẩy hoặc bế | Mẹ không còn tay để cầm hàng, bé quấy khi đói | Mở lối cho xe đẩy, cầm hộ hàng, chỉ chỗ ngồi | "Chị để em cầm cái này, chị bế bé cho thoải mái." |
| Một đến ba tuổi, mới biết đi | Với mọi thứ ở kệ thấp, hay ngã, hay cho đồ vào miệng | Dời hàng nhỏ ở kệ thấp, để ý vật nhỏ trên sàn | "Bé ngồi ghế này nha chị, em cho bé tờ giấy vẽ." |
| Bốn đến sáu tuổi | Chạy quanh, đòi mua đồ, hỏi liên tục | Cho bé một việc nhỏ, như giữ túi, chọn màu | "Bạn nhỏ giúp mẹ chọn màu nào đẹp nhất nè." |
| Trên bảy tuổi | Chán, muốn về, hoặc tò mò về hàng | Trả lời câu hỏi của bé tử tế như với người lớn | "Cái này dùng để giữ nóng đồ ăn đó, bạn cầm thử xem." |
Trẻ lớn đòi mua đồ là chuyện của bố mẹ. Đừng chen vào kiểu "Mẹ mua cho con đi chị", câu ấy đặt bố mẹ vào thế khó và nhiều phụ huynh thấy bị lợi dụng tình cảm của con. Nếu bé hỏi về món đồ, cứ trả lời thông tin, quyết định để bố mẹ.
Danh sách soát góc an toàn của cửa hàng
Chủ cửa hàng hoặc trưởng ca nên đi một vòng với danh sách này mỗi tháng, đi ở tầm cao của một đứa trẻ ba tuổi, tức là cúi thấp xuống.
- Góc nhọn của bàn, kệ thấp đã có miếng bọc chưa?
- Có món nào nặng đặt ở mép kệ thấp, bé kéo xuống được không?
- Ổ cắm thấp đã có nắp che chưa?
- Cửa ra đường có tự đóng hoặc có người để ý không?
- Sàn có chỗ trơn, chỗ gồ, thảm bị quăn mép không?
- Túi ni lông, hạt chống ẩm, nam châm nhỏ có để ở chỗ bé với tới không?
- Có một góc nhỏ an toàn để bé ngồi, có vài món cho bé cầm chơi không?
- Nhân viên mới đã biết làm gì khi bé bị ngã, bị đứt tay chưa, hộp sơ cứu để ở đâu?
Mục cuối hay bị quên nhất. Hộp sơ cứu có băng cá nhân, bông, dung dịch sát khuẩn nên để ở quầy và mọi nhân viên đều biết chỗ. Gặp chuyện nặng hơn, gọi cấp cứu và báo bố mẹ ngay, không tự xử lý quá khả năng.
Đi soát xong, ghi lại chỗ cần sửa và ai phụ trách, hẹn ngày sửa xong. Một góc kệ sắc cạnh mà để ba tháng chưa bọc thì danh sách soát chỉ còn là tờ giấy. Bọc góc, che ổ cắm đều là việc nửa tiếng, chi phí không đáng kể.
Câu hỏi thường gặp
Có nên cho bé kẹo để bé ngồi yên không?
Không cho khi chưa hỏi bố mẹ. Bé có thể dị ứng, bố mẹ có thể không muốn con ăn đồ ngọt hay ăn ngoài giờ. Nếu cửa hàng có kẹo tặng, đưa cho bố mẹ và để bố mẹ quyết định có cho bé ăn hay không.
Bé làm vỡ hàng mà bố mẹ không chịu đền thì làm sao?
Nhân viên không tự đòi tiền đền. Báo quản lý để quản lý trao đổi riêng với bố mẹ ở chỗ kín đáo. Món nhỏ, nhiều cửa hàng chọn bỏ qua để giữ khách. Quan trọng hơn là sau đó soát lại cách bày hàng để chuyện không lặp lại.
Nhân viên có được bế bé giúp bố mẹ thử đồ không?
Chỉ khi bố mẹ chủ động nhờ. Nếu được nhờ, bế ở ngay chỗ bố mẹ nhìn thấy, không đi ra khỏi tầm mắt họ. Nhân viên đang ốm, ho, sốt thì từ chối nhẹ nhàng và nói lý do.
Khách khác phàn nàn trẻ nhà người ta ồn thì nhân viên làm gì?
Ghi nhận với khách phàn nàn, rồi tìm cách giúp gia đình có con nhỏ, như mời bé ra góc chơi, đưa đồ cho bé cầm. Không chuyển lời phàn nàn nguyên văn sang bố mẹ, vì như vậy chỉ làm hai bên căng thẳng.
Cửa hàng nhỏ không có góc trẻ em thì có cách gì không?
Một chiếc ghế đẩu thấp, vài tờ giấy trắng với bút sáp, hoặc một món đồ chơi mềm đặt ở quầy đã đủ để bé ngồi yên vài phút. Chi phí rất nhỏ nhưng bố mẹ thấy cửa hàng nghĩ tới con mình.
Nên gọi bé là gì cho đúng?
Gọi "bé", "bạn nhỏ" hoặc gọi tên nếu bố mẹ vừa gọi. Tránh đoán giới tính của trẻ nhỏ qua quần áo, nếu không chắc thì dùng "bé" là an toàn nhất, và theo cách bố mẹ gọi con mình.