TiepXuc.comTiếp Xúc
Khách khó và tình huống khó

Khách khiếu nại tại quầy giữa giờ đông: tách chỗ, nghe đủ và hẹn rõ ràng

Hàng chờ dài mà một khách đứng khiếu nại ở quầy thu ngân: chia việc trong ca, mời khách sang chỗ riêng, mẫu phiếu ghi khiếu nại và câu nói với những khách đang chờ.

A long checkout line in a busy Vietnamese mini supermarket while one staff member guides a complaining customer to a side table, high angle wide shot, bright even light

Khiếu nại giữa giờ đông cần hai việc chạy song song: một người tách khách khiếu nại sang chỗ riêng để nghe cho đủ, người còn lại giữ quầy chạy và nói một câu với hàng đang chờ. Để một nhân viên vừa tính tiền vừa nghe khiếu nại là làm hỏng cả hai: khách khiếu nại thấy bị nghe nửa vời, khách xếp hàng thấy bị bắt chờ vì chuyện không phải của mình.

Bài viết theo trình tự một ca thật ở siêu thị mini, cửa hàng tiện lợi, quầy thu ngân nhà thuốc hay cửa hàng thời trang lúc tan tầm: chia vai trong ca, câu mời khách sang chỗ riêng, cách nghe và ghi phiếu, cách hẹn kết quả, và những gì không nên làm trước mặt hàng người đang nhìn.

Vì sao khiếu nại giờ đông dễ thành to chuyện

Khách khiếu nại có khán giả. Mười người đứng xếp hàng nghe hết câu chuyện. Khách cảm thấy cần nói to hơn để chứng minh mình đúng, còn nhân viên thì ngại vì bị nhìn. Cả hai đều căng hơn lúc vắng.

Nhân viên bị kéo hai phía. Bạn muốn nghe khách cho tử tế, nhưng mắt vẫn liếc sang hàng chờ dài. Khách khiếu nại nhận ra ngay ánh mắt ấy và hiểu là mình đang bị gạt cho nhanh.

Khách xếp hàng mất kiên nhẫn. Có người buông câu "nhanh lên em ơi", có người bỏ giỏ hàng lại. Một khiếu nại không được tách ra kịp có thể làm cả hàng khó chịu theo.

Lời hứa vội trong lúc rối. Muốn xong nhanh, nhân viên dễ hứa đại "chị cứ để đó, mai em đổi cho". Hứa vội là nguồn của lần khiếu nại thứ hai, nặng hơn lần đầu.

Điều rút ra. Giờ đông không phải lúc giải quyết trọn mọi khiếu nại tại chỗ. Mục tiêu là nhận đủ thông tin, cho khách thấy được coi trọng, hẹn rõ ràng, và không để quầy tắc. Phần kiểm tra, quyết định có thể làm sau, khi đã có người và có thời gian.

Chia vai trong ca khi có khiếu nại

Mỗi ca nên thống nhất trước ai làm gì khi có khiếu nại lúc đông. Một cách chia đơn giản cho ca ba người:

  1. Người đang đứng quầy giữ quầy. Không rời máy tính tiền. Nói với khách khiếu nại một câu: "Dạ chị chờ em mười giây, em gọi bạn ra tiếp chị riêng cho kỹ ạ." rồi gọi người thứ hai.
  2. Người thứ hai (thường là trưởng ca hoặc người đang xếp hàng hoá) tiếp khách khiếu nại. Bước ra khỏi khu quầy, đến cạnh khách, mời sang chỗ riêng.
  3. Người thứ ba (nếu có) mở thêm quầy hoặc hỗ trợ đóng gói để hàng chờ không dài thêm vì thiếu một người.
  4. Ca chỉ có hai người: người thứ hai vẫn tiếp khách khiếu nại, người đứng quầy tính tiền chậm lại một chút nhưng không bỏ quầy.
  5. Ca chỉ có một người: xin khách khiếu nại chờ ở ghế bên cạnh, nói rõ thời gian, tính nhanh cho hàng đang chờ rồi mới quay sang. Không nghe khiếu nại kiểu vừa quét mã vừa gật đầu.

Câu mười giây ở bước một rất quan trọng: nó cho khách biết đã có người được gọi riêng cho mình, khác hẳn với việc bị bảo "chị chờ chút" mà không biết chờ gì. Chia vai trước trong buổi giao ca thì đến lúc đông không ai phải nghĩ.

Câu mời khách sang chỗ riêng mà khách không thấy bị giấu đi

Khách khiếu nại hay nghi rằng tách mình ra là để dập chuyện. Câu mời phải nói rõ lý do là để nghe cho kỹ, và chỗ mời đến phải tử tế hơn chỗ đang đứng:

  • "Dạ chị qua bàn này ngồi giúp em, ở quầy ồn quá em sợ nghe sót chuyện của chị ạ."
  • "Anh cầm đồ nặng quá, anh qua ghế bên này đặt xuống, em xem kỹ cho anh ạ."
  • "Dạ để chị khỏi đứng giữa lối người qua lại, em mời chị qua góc này, em ghi lại đầy đủ ạ."
  • Không dùng: "Chị ra kia nói, đừng làm ồn ở đây." hay "Chị đứng tránh sang một bên cho người ta tính tiền." Hai câu này đặt khách xuống sau hàng chờ, khách sẽ nói to hơn để giành lại chỗ.
  • Nếu cửa hàng không có bàn ghế riêng, chỉ cần một góc cách quầy vài bước, có mặt kệ để khách đặt đồ. Điều cần là khách không phải đứng giữa luồng người.

Nếu khách không chịu đi, muốn nói ngay tại quầy cho mọi người nghe, đừng nài. Người tiếp khiếu nại đứng ra cạnh khách, quay lưng về phía quầy, nghe ngay tại đó. Chỉ việc có người chuyên nghe cho mình đã làm khách hạ giọng, và sau vài phút thường tự đồng ý sang chỗ ngồi.

Phiếu ghi khiếu nại dùng được ngay

Ghi chép là thứ biến một lời phàn nàn thành một việc có người theo. Phiếu dưới đây vừa một mặt giấy, cửa hàng nào cũng in được:

MụcGhi gìCâu hỏi khách
Thời gianNgày, giờ tiếp nhận(Tự ghi)
KháchTên, cách xưng hô khách muốn, cách liên lạc"Dạ em gọi chị là chị gì ạ? Chị cho em xin cách liên lạc để báo kết quả."
Món hàng, dịch vụTên, ngày mua, số hoá đơn nếu có"Chị mua hôm nào ạ, chị còn giữ hoá đơn không?"
Chuyện xảy raGhi đúng lời khách, ngắn gọn"Chị kể em nghe từ lúc mở ra dùng ạ."
Khách muốn gìĐổi, trả, sửa, xin lỗi, hay chỉ muốn báo"Giờ chị muốn bên em làm gì cho chị ạ?"
Đã làm, đã hứaViệc đã làm tại chỗ, lời hẹn và hạn(Tự ghi, đọc lại cho khách nghe)
Người theo dõiTên người chịu trách nhiệm báo lại khách(Tự ghi)

Câu "giờ chị muốn bên em làm gì cho chị" thường bị bỏ qua, mà nó lại là câu quan trọng nhất. Nhiều khách chỉ muốn được xin lỗi và báo để cửa hàng biết, không đòi đổi trả. Không hỏi thì nhân viên cứ đoán khách muốn nhiều hơn, rồi xoay xở với những thứ khách không cần.

Nói gì với những khách đang xếp hàng

Khách trong hàng chờ cũng là khách, và họ đang chứng kiến cách cửa hàng xử lý chuyện. Một câu nói đúng lúc làm họ kiên nhẫn hơn, thậm chí có thiện cảm hơn. Ngay khi người thứ hai ra tiếp khách khiếu nại, người đứng quầy nói to vừa đủ cho hàng nghe: "Dạ em xin lỗi cả nhà phải chờ một chút, em tính tiếp đây ạ." Không giải thích chuyện của khách kia, không nhăn mặt, không lắc đầu.

Nếu có khách trong hàng bình luận, kiểu "Chuyện có thế mà làm ầm lên", đừng hùa theo, kể cả bằng một nụ cười. Khách khiếu nại nghe được sẽ coi đó là nhân viên đứng về phía người chê mình. Trả lời trung tính: "Dạ bên em đang xem cho chị ấy rồi ạ, anh để em tính cho anh."

Với khách sốt ruột muốn được ưu tiên, nếu cửa hàng có quầy phụ thì mở; nếu không, nói thời gian ước tính thật: "Dạ còn hai khách nữa đến anh, chừng ba phút ạ." Đừng nói "xong ngay" khi biết không phải vậy.

Sau giờ đông, nếu có thể, người đứng quầy hỏi lại khách khiếu nại một câu khi họ ra về, dù người khác đã tiếp: "Dạ chị về ạ, em cảm ơn chị đã báo bên em." Câu này cho khách thấy cả cửa hàng, không chỉ một người, biết chuyện của họ.

Hẹn kết quả và lỗi hay gặp

Khiếu nại giờ đông hiếm khi giải quyết xong tại chỗ. Phần hẹn quyết định khách có quay lại với tâm thế bình thường hay giận hơn:

  • Hẹn có giờ, có người. "Chiều mai trước bốn giờ, chị Hương quản lý sẽ gọi chị báo kết quả kiểm tra ạ." Không hẹn kiểu "vài hôm nữa bên em báo".
  • Đọc lại lời hẹn. Đọc lại những gì đã ghi trong phiếu cho khách nghe, để khách xác nhận và để chính bạn nhớ.
  • Lỗi: hứa thay người khác. Nhân viên hứa "mai chị quản lý sẽ đổi cho chị" khi chưa hỏi quản lý. Chỉ hứa điều mình chắc chắn: sẽ có người gọi lại, vào giờ nào.
  • Lỗi: để phiếu trên quầy rồi quên. Phiếu phải đưa tận tay người theo dõi hoặc ghi vào sổ giao ca ngay trong ca.
  • Lỗi: tranh luận đúng sai ở quầy. Giờ đông chỉ nhận, ghi, hẹn. Việc phân xử đúng sai làm sau, có hoá đơn, có camera, có người quyết.
  • Lỗi: quên gọi khi kết quả không như ý khách. Nhiều người ngại gọi báo tin không vui nên lờ đi. Khách chờ mãi không thấy ai gọi sẽ giận hơn cả khi nghe tin không vui.

Phiếu tự chấm sau ca: khiếu nại có được tách khỏi quầy trong vòng một phút không, khách có được hỏi "muốn bên em làm gì" không, lời hẹn có giờ và tên người không, phiếu có đến tay người theo dõi trước khi hết ca không. Bốn câu "có" là ca đó đã làm đúng.

Tập năm phút đầu ca cho cả đội

Kỹ năng tách khách và chia vai chỉ chạy trơn khi đã tập. Một bài tập đủ ngắn để làm ngay trong buổi giao ca, ba người là đủ:

  • Dựng cảnh. Một người đứng quầy, một người đóng khách đang xếp hàng, một người đóng khách khiếu nại: "Hôm qua mua hộp sữa chua về mở ra đã có mùi, giờ em tính sao?", nói to, đặt hộp lên quầy giữa lúc đang tính tiền.
  • Lượt một: người đứng quầy phải nói được câu mười giây và gọi người thứ hai, không rời máy tính tiền, không bàn chuyện sữa chua.
  • Lượt hai: người tiếp khiếu nại mời khách sang chỗ riêng bằng một trong các câu mẫu, hỏi đủ các ô của phiếu, đặc biệt câu "giờ chị muốn bên em làm gì".
  • Lượt ba: khách xếp hàng buông một câu bình luận khó chịu; người đứng quầy phải đáp trung tính, không hùa theo.
  • Đổi vai để ai cũng thử cả ba vị trí. Mỗi lượt không quá hai phút.

Sau mỗi vòng, người đóng khách khiếu nại nói một điều làm mình dịu đi và một điều làm mình bực thêm. Lời nhận xét từ vai khách thường trúng hơn lời của người quan sát, vì họ vừa cảm thấy thật. Tập vài buổi như vậy, lần gặp khiếu nại thật giữa giờ đông, cả ca sẽ tự vào vị trí mà không cần ai hô.

Câu hỏi thường gặp

Khiếu nại nhỏ như thiếu túi, tính nhầm vài nghìn có cần tách khách ra không?

Không cần. Chuyện xử lý xong trong ba mươi giây thì làm ngay tại quầy, xin lỗi một câu, trả lại đúng. Chỉ tách khi chuyện cần kiểm tra hàng, xem hoá đơn cũ hoặc khách cần kể dài.

Khách nhất định không chịu chờ người khác ra tiếp thì sao?

Nói rõ thời gian chờ chỉ là vài chục giây và vì sao cần người riêng, để khách được nghe kỹ. Nếu khách vẫn không chịu, nghe ngay tại quầy những ý chính, ghi lại, và xin phép tính tiếp cho hàng trong lúc người khác đến.

Có nên giải quyết nhanh bằng cách đổi luôn cho xong không?

Chỉ khi việc đổi nằm trong quyền và đúng quy định, ví dụ hàng lỗi rõ ràng còn trong hạn đổi. Nếu cần kiểm tra thêm, đổi vội để xong chuyện dễ thành tiền lệ, các khách khác thấy cũng đòi theo.

Khách khiếu nại lớn tiếng trước hàng người thì có nên nhắc khách nói nhỏ không?

Không nên nhắc trực tiếp. Mời khách sang chỗ riêng với lý do để nghe kỹ, và tự mình nói nhỏ lại. Khi người nghe hạ giọng, khách thường hạ theo mà không cần ai nhắc.

Ca chỉ có một nhân viên thì xử lý khiếu nại lúc đông thế nào?

Mời khách khiếu nại ngồi chờ ở ghế gần quầy, nói rõ khoảng thời gian, tính nhanh cho những người đang chờ, rồi quay sang tiếp. Nếu khiếu nại phức tạp, ghi phiếu và hẹn quản lý gọi lại thay vì cố xử lý trọn một mình.

Có nên ghi lại cả những khiếu nại khách nói rồi bỏ đi không?

Nên ghi, dù chỉ một dòng. Những lời phàn nàn khách nói rồi đi thường là thứ lặp lại nhiều nhất. Cuối tuần quản lý đọc lại sẽ thấy chỗ cần sửa, như kệ hàng dễ đổ hay giờ đông thiếu người.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138