Khi khách nghi ngờ chất lượng, đừng trả lời bằng lời hứa hay lời thề như “em đảm bảo một trăm phần trăm”; hãy trả lời bằng thứ khách tự nhìn, tự cầm, tự kiểm được: tem và số máy, phiếu bảo hành, chính sách đổi trả bằng văn bản, cho thử tận tay, và nói thật cả điểm yếu của món hàng. Khách nghi là vì đã từng bị hớ, và lời nói suông chính là thứ đã làm họ bị hớ.
Bài này chia lời nghi ngờ thành bốn loại hay gặp, đưa câu đáp mẫu kèm bằng chứng cho từng loại, chỉ cách nói điểm yếu của sản phẩm để khách tin hơn, giới hạn của nhân viên với hàng liên quan sức khoẻ, và phiếu tự chấm để bạn biết mình đang trả lời bằng bằng chứng hay bằng lời hứa.
Bốn loại nghi ngờ và bằng chứng nên đưa
Mỗi loại nghi ngờ cần một loại bằng chứng khác. Đưa nhầm loại, khách vẫn nghi.
| Khách nói | Đang lo điều gì | Bằng chứng nên đưa |
|---|---|---|
| “Hàng này có thật không em?” | Hàng giả, hàng nhái | Tem, số máy khách tự tra, hoá đơn có thông tin cửa hàng |
| “Dùng có bền không?” | Mau hỏng, phí tiền | Thời gian và điều kiện bảo hành, cho xem chất liệu, chỗ hay hỏng |
| “Mua về không hợp thì sao?” | Bị kẹt với món không dùng được | Chính sách đổi trả ghi rõ số ngày, điều kiện |
| “Có đúng như quảng cáo không?” | Bị nói quá | Cho thử tại chỗ, chỉ đúng những gì nhà sản xuất ghi |
Điểm chung của cột cuối: tất cả là thứ khách không cần tin bạn vẫn kiểm được. Lời nói của nhân viên chỉ là phần dẫn đường đến bằng chứng.
Nếu cửa hàng bạn thiếu một trong các bằng chứng trên, ví dụ chính sách đổi trả chỉ nói miệng, đó là việc cần báo lại cho chủ cửa hàng. Nhân viên không thể bù sự thiếu đó bằng lời hứa.
Câu đáp mẫu cho từng loại
Hàng có thật không. “Dạ chị lo vậy là đúng, giờ hàng nhái nhiều. Chị xem tem ở đây, có số máy ghi bên hông, chị tra trên trang của hãng là ra. Hoá đơn bên em ghi rõ số máy này luôn.” Không nói “bên em không bao giờ bán hàng giả”, vì đó là lời hứa chứ không phải bằng chứng.
Dùng có bền không. “Dạ máy bảo hành hai năm tại cửa hàng, lỗi do nhà sản xuất thì đổi mới trong ba mươi ngày đầu. Chỗ hay hỏng nhất của dòng này là dây sạc, chị nhớ đừng gập mạnh.” Nói thật chỗ hay hỏng làm khách tin hơn là nói “không bao giờ hỏng”.
Mua về không hợp thì sao. “Dạ chị giữ hoá đơn và hộp, trong bảy ngày chị mang ra đổi màu hoặc đổi cỡ được. Riêng đồ đã cắt mác hoặc đã giặt thì bên em không đổi được chị nhé.” Nói luôn phần không đổi được, để sau này không thành tranh cãi.
Có đúng như quảng cáo không. “Dạ chị thử luôn ở đây cho chắc. Còn cái quảng cáo chị thấy là của nhà sản xuất, em chỉ dám nói những gì in trên hộp thôi chị.” Nhân viên không lặp lại lời quảng cáo mà mình không kiểm được.
Nói điểm yếu của món hàng để khách tin hơn
Nhân viên mới hay nghĩ nói điểm yếu là tự làm mất đơn. Thực tế ngược lại: khi bạn chủ động nói một điểm yếu thật, khách tin những điểm mạnh bạn nói sau đó hơn. Khách biết không có món nào hoàn hảo, và người bán chỉ khen là người bán đang giấu điều gì đó.
Ở cửa hàng giày dép D, bạn Minh hay nói: “Dạ đôi này da thật nên lúc đầu hơi cứng, chị đi khoảng một tuần là mềm. Nếu chị cần đi ngay hôm nay thì đôi vải bên kia êm hơn.” Khách nghe xong thường chọn đôi da, vì biết trước điều sẽ gặp và có người nói thật với mình.
Cách chọn điểm yếu để nói: chọn điểm yếu thật, liên quan đến cách khách sẽ dùng, và có cách khắc phục hoặc lựa chọn thay thế. Không nói điểm yếu kiểu giả vờ như “nhược điểm duy nhất là đẹp quá nên hay bị hỏi mua ở đâu”, khách nghe ra ngay là chiêu.
Có một giới hạn: nếu điểm yếu nghiêm trọng đến mức món hàng không hợp với nhu cầu khách vừa nói, bạn phải nói rõ và gợi ý món khác, kể cả khi món khác rẻ hơn. Bán cho khách món không dùng được là tự tạo một lời chê sau này.
Giới hạn của nhân viên với hàng liên quan sức khoẻ
Mỹ phẩm, thực phẩm bổ sung, thiết bị y tế gia đình, dịch vụ spa và phòng khám là những nơi khách nghi ngờ nhiều nhất, và cũng là nơi nhân viên dễ nói quá nhất. Những điều bạn tuyệt đối không nói:
- Không nói sản phẩm chữa được bệnh, thay được thuốc, hay “uống là khỏi”.
- Không hứa kết quả theo ngày, như “dùng hai tuần là hết nám”.
- Không kể chuyện “khách trước dùng khỏi luôn” như bằng chứng.
- Không khuyên người đang dùng thuốc, phụ nữ có thai, trẻ nhỏ dùng sản phẩm mà không hỏi người có chuyên môn.
- Không nói “hàng này lành tính, ai dùng cũng được”.
- Ở nhà thuốc, không tư vấn thay dược sĩ; mời dược sĩ ra trả lời.
Điều bạn được nói: thành phần ghi trên bao bì, cách dùng theo hướng dẫn của nhà sản xuất, chính sách đổi trả, và lời mời khách hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ khi có băn khoăn. “Dạ phần này em không có chuyên môn để trả lời chị, chị hỏi thêm dược sĩ giúp em nhé, chị ấy ở quầy bên kia.”
Câu đó không làm bạn mất mặt, mà làm khách thấy cửa hàng đáng tin. Khách nghi ngờ chất lượng thường nghi luôn cả người bán; khi người bán tự biết giới hạn, khách bớt nghi hơn.
Khi khách kể từng bị hớ ở chỗ khác
Có khách nghi ngờ vì đã có trải nghiệm xấu: “Lần trước chị mua cái nồi ở chỗ kia, về dùng một tháng là tróc hết.” Đây là lúc nhân viên dễ nói lỡ lời theo hai hướng: hùa theo chê chỗ kia, hoặc bào chữa rằng “chắc chị dùng sai cách”.
Cách đáp tốt là ghi nhận trải nghiệm của khách, không bình luận về chỗ khác, rồi giúp khách tránh lặp lại. “Dạ chị bị vậy tiếc quá. Chị thử xem lớp chống dính của mẫu này, em chỉ chị cách kiểm và cách dùng để giữ được lâu. Có vấn đề gì trong thời gian bảo hành chị mang ra đây, em xử lý cho chị.”
Nếu khách kể bị hớ chính ở cửa hàng của bạn, đó không còn là chuyện xử lý từ chối mà là khiếu nại. Cảm ơn khách đã nói, xin lỗi về trải nghiệm, mời trưởng ca vào xem xét. Không tranh cãi khách đúng hay sai ngay tại quầy.
Ghi lại những trải nghiệm xấu khách hay kể. Nếu nhiều khách cùng lo một chuyện, ví dụ tróc chống dính, đó là thông tin để cửa hàng chuẩn bị sẵn câu trả lời có bằng chứng, hoặc xem lại món hàng nhập về.
Tình huống đóng vai: khách hỏi lọ kem chống nắng có thật không
Tình huống: chị Vy vào cửa hàng mỹ phẩm E, cầm lọ kem chống nắng lên xem, hỏi: “Hàng này có thật không em, chị mua trên mạng một lần bị giả rồi.” Rồi chị hỏi tiếp: “Bôi cái này có hết sạm không?”
Câu hỏi thứ nhất là loại “hàng có thật không”. Nhân viên đáp: “Dạ chị bị vậy tiếc quá. Chị xem dưới đáy hộp có mã lô và hạn dùng, hoá đơn bên em ghi rõ tên sản phẩm. Chị muốn em mở hộp tester cho chị thử trên tay xem mùi và chất kem không ạ?”
Câu hỏi thứ hai chạm vào giới hạn chuyên môn. Nhân viên không được nói “bôi đều là hết sạm”. Câu đáp: “Dạ kem chống nắng là để bảo vệ da khi ra nắng chị ạ, còn da đã sạm thì nguyên nhân nhiều lắm, chị hỏi bác sĩ da liễu để biết chính xác. Em chỉ chị cách bôi lại trong ngày cho đủ lượng thôi.”
Biến thể để tập: chị Vy nói “vậy thôi chị mua trên mạng cho rẻ”. Nhân viên không nói xấu hàng trên mạng, chỉ nhắc chị kiểm mã lô và hạn dùng khi nhận hàng, rồi chào vui vẻ. Người đóng vai khách ghi lại xem nhân viên có lỡ nói câu nào thuộc cột lời hứa không, rồi đổi vai.
Phiếu tự chấm: mình đang dùng bằng chứng hay lời hứa
Sau mỗi lượt khách hỏi về chất lượng, đánh dấu cột phù hợp với câu bạn đã nói. Mục tiêu là cột trái nhiều hơn cột phải.
| Bằng chứng | Lời hứa, nên bỏ |
|---|---|
| Chỉ tem, số máy cho khách tự tra | “Em đảm bảo hàng thật một trăm phần trăm.” |
| Đọc điều kiện bảo hành ghi trên phiếu | “Hỏng em đổi cho, chị yên tâm.” mà không nói điều kiện |
| Cho khách thử tại chỗ | “Dùng là mê luôn chị ơi.” |
| Nói chỗ hay hỏng và cách tránh | “Hàng này không bao giờ hỏng.” |
| Mời người có chuyên môn trả lời | “Em dùng rồi, khỏi liền.” |
Nếu cuối ca bạn thấy cột phải nhiều hơn, đừng tự trách. Phần lớn chúng ta lớn lên nghe người bán nói kiểu cột phải, nên đó là phản xạ. Mỗi ngày đổi được một câu từ cột phải sang cột trái là đủ.
Một cách tập nhanh: viết riêng ba câu ở cột phải mà bạn hay buột miệng nhất lên một mảnh giấy, bên cạnh mỗi câu ghi câu thay thế ở cột trái. Đọc lại trước mỗi ca trong một tuần. Sau một tuần, phần lớn người tập nhận ra mình đã tự dừng giữa chừng khi định nói “em đảm bảo”, và chuyển sang chỉ vào tem hay phiếu bảo hành mà không cần nghĩ. Trưởng ca có thể dùng chính bảng này khi nghe nhân viên tư vấn, góp ý từng câu cụ thể thay vì nhận xét chung là “nói chuyện chưa thuyết phục”.
Câu hỏi thường gặp
Khách đòi xem hoá đơn nhập hàng của cửa hàng thì có đưa không?
Hoá đơn nhập là giấy tờ nội bộ, nhân viên không tự đưa. Bạn đưa những gì khách có quyền xem: tem, số máy, phiếu bảo hành, hoá đơn bán cho khách. Nếu khách vẫn muốn, mời trưởng ca hoặc chủ cửa hàng trả lời.
Mình cũng không chắc hàng có bền không thì trả lời thế nào?
Nói thật rằng mình không chắc và nói những gì chắc chắn: thời gian bảo hành, điều kiện đổi trả. Có thể hỏi đồng nghiệp đã bán lâu hơn xem khách cũ có hay quay lại bảo hành mẫu này không.
Có nên thề hoặc nói “mất uy tín thì em chịu” để khách tin không?
Không nên. Lời thề không phải bằng chứng, và khách từng bị hớ thường nghe lời thề từ chính người đã bán hớ cho họ. Đưa thứ khách tự kiểm được thì hiệu quả hơn nhiều.
Khách nghi ngờ vì giá rẻ hơn chỗ khác thì giải thích sao?
Nói thật lý do nếu bạn biết: hàng tồn mẫu cũ, chương trình của nhà phân phối, hàng trưng bày. Nếu bạn không biết lý do, hỏi trưởng ca. Không bịa lý do cho khách yên tâm.
Với dịch vụ như spa, khách nghi ngờ hiệu quả thì đáp gì?
Kể rõ quy trình, sản phẩm dùng, người làm có kinh nghiệm thế nào, và mời khách thử một buổi lẻ trước khi mua gói. Không hứa kết quả trên da hay cơ thể, vì mỗi người một khác và đó không phải điều nhân viên quyết được.
Khách quay video lúc hỏi về chất lượng thì có nên trả lời không?
Vẫn trả lời bình thường, đúng sự thật, giọng giữ như mọi lúc. Chính vì vậy mà quen trả lời bằng bằng chứng là có lợi: câu nói đúng thì quay lại bao nhiêu lần cũng không sao.