TiepXuc.comTiếp Xúc
Kịch bản theo ngành bán lẻ

Kịch bản bán giày dép tại cửa hàng: hỏi bàn chân, mời thử và khi khách kêu chật

Bán giày là bán sự vừa chân: thứ tự câu hỏi về công việc và bàn chân, cách mời thử cả đôi, câu nói khi khách kêu chật hay cứng, và lưu ý với giày trẻ em, người lớn tuổi.

A kneeling shoe store clerk helps an older Vietnamese man try on leather shoes on a low bench, low angle from the floor, warm afternoon light, brown and cream tones

Kịch bản bán giày dép xoay quanh một câu hỏi: đôi này có đi được cả ngày không. Vì vậy nhân viên hỏi về công việc và bàn chân trước, mời thử đủ cả đôi, cho khách đi lại vài vòng, rồi mới bàn kiểu dáng và giá. Quần áo hơi rộng còn mặc được, giày lệch nửa số là khách đau chân cả tuần và không quay lại.

Bài này đi theo thứ tự một lượt bán ở cửa hàng giày dép: câu chào, các câu hỏi về bàn chân, cách mời thử, câu nói khi khách kêu chật hay cứng, lưu ý riêng với giày trẻ em và người lớn tuổi, và vài tình huống để đội đóng vai luyện tập.

Bán giày khác bán quần áo ở chỗ nào

Khách mua quần áo nhìn gương là biết hợp hay không. Khách mua giày thì phải đi mới biết, mà đi trong cửa hàng năm phút chưa nói hết chuyện đi cả ngày. Người bán giày giỏi là người giúp khách đoán được cảm giác của ngày mai, ngày kia khi mang đôi giày ấy.

Thứ hai, giày có số, nhưng số mỗi hãng, mỗi kiểu lại vênh nhau. Khách nói "chị đi số 37" chỉ là điểm bắt đầu. Bàn chân bè, mu cao, ngón dài, hai chân to nhỏ khác nhau đều làm số trên hộp kém chính xác.

Thứ ba, khách phải cởi giày đang mang. Nhiều người ngại vì tất cũ, chân có mùi, móng chưa cắt. Cửa hàng có ghế thấp, có tất mỏng dùng một lần hoặc tất thử sạch, có khăn giấy, là đã gỡ được nửa nỗi ngại ấy.

Từ ba điểm đó, kịch bản bán giày ít lời khen kiểu dáng, nhiều câu hỏi về cách khách đi đứng, và luôn có bước mời đi thử vài vòng. Câu chốt không phải "đôi này đẹp", mà là "anh đi thấy êm chưa, có chỗ nào cấn không anh?".

Câu chào và năm câu hỏi đầu, theo thứ tự

Sau câu chào, bạn đi qua các câu hỏi dưới đây. Không cần hỏi đủ cả năm nếu khách đã tự nói ra:

  1. Chào và cho khách không gian. "Em chào anh, anh cứ xem nha, ưng đôi nào em lấy số cho anh thử."
  2. Giày dùng vào việc gì. "Anh mang đôi này đi làm văn phòng hay đi lại nhiều, đứng nhiều ạ?" Người đứng bán hàng cả ngày cần giày khác người ngồi bàn giấy.
  3. Đôi đang mang có vừa không. "Đôi anh đang mang có chỗ nào chật hay cọ không anh?" Khách sẽ kể chỗ đau, đó là thông tin quý hơn số giày.
  4. Số và kiểu chân. "Anh thường mang số mấy, chân anh có bè ngang hay mu cao không?" Nhiều khách không biết, bạn đề nghị đo.
  5. Thời điểm thử. Nếu khách ghé buổi sáng, nhắc nhẹ "chân thường nở hơn vào buổi chiều, anh thử thêm nửa số cho chắc". Đây là kinh nghiệm chung của nghề, nói như một lưu ý, không phải lời hù.

Năm câu này mất chưa tới một phút nhưng giúp bạn mang ra đúng hai đôi để thử thay vì sáu đôi, và khách thấy mình được tư vấn chứ không chỉ được lấy hàng hộ.

Đo chân và thử giày: việc nào làm, vì sao

Nhiều cửa hàng có thước đo chân nhưng nhân viên chỉ dùng khi khách đòi. Dùng như một bước bình thường, kèm câu nói nhẹ nhàng:

ViệcCâu nói mẫuVì sao làm
Đo cả hai chân"Em đo cả hai bên nha anh, nhiều người hai chân lệch nhau chút xíu."Chọn số theo chân to hơn.
Thử cả đôi"Anh mang cả hai chiếc rồi đi lại giúp em một vòng nha."Thử một chiếc dễ chọn sai.
Ấn mũi giày"Em ấn thử mũi giày, chừa khoảng một đốt ngón tay là vừa."Ngón chân cần khoảng trống khi bước.
Kiểm gót"Anh nhón chân thử xem gót có bị tuột không."Gót tuột thì đi lâu bị phồng.
Đi trên nền cứng"Anh bước ra phần sàn gạch này đi thử, trên thảm thấy êm hơn thật."Thảm che mất độ cứng của đế.

Khi đo, nói số to vừa đủ cho khách nghe, không nói to cho cả cửa hàng biết. Với phụ nữ có bàn chân to hơn mức hay gặp, đừng tỏ ra ngạc nhiên; một câu bình thường như "dạ số này bên em có đủ kiểu ạ" làm khách thoải mái hơn nhiều.

Khi khách kêu chật, cứng, cọ gót: nên nói và tránh nói

Đây là đoạn khó của nghề bán giày. Có người bán quen miệng nói "đi vài hôm là giãn" cho mọi đôi. Câu ấy đúng với một số chất liệu, sai với nhiều chất liệu khác, và là lý do số một khiến khách quay lại đổi trả trong bực bội.

Khách nóiNên nóiTránh nói
"Hơi chật mũi""Dạ để em lấy anh nửa số lớn hơn so thử, chật mũi đi lâu dễ đau ngón.""Đi vài hôm là giãn ra liền anh."
"Đế hơi cứng""Đế này cứng hơn đế cao su, đi tuần đầu sẽ thấy rõ. Anh đi nhiều thì em gợi ý đôi kia đế mềm hơn.""Giày tốt thì phải cứng."
"Cọ gót""Gót mới thường hơi cứng. Nếu cọ ngay khi thử thì em không khuyên anh lấy, để em tìm form khác.""Dán miếng lót là hết."
"Vừa mà hơi rộng""Rộng nhẹ có thể thêm miếng lót, nhưng tuột gót khi bước thì nên giảm nửa số.""Rộng còn hơn chật."

Câu nói thật đôi khi làm mất một đơn hôm nay. Nhưng khách được khuyên đừng mua đôi chật sẽ nhớ cửa hàng, và lần sau đến thẳng chỗ bạn. Nếu chất liệu đúng là có độ giãn, nói rõ mức độ và nói theo kinh nghiệm thật, không hứa.

Giày trẻ em và giày cho người lớn tuổi

Trẻ em không tự nói được chật hay vừa. Bạn nói với cha mẹ: "Chị cho bé đứng thẳng, em ấn mũi giày xem còn chỗ không nha". Trẻ nhỏ hay co ngón chân khi thử, nên nhờ bé đứng yên hoặc đi vài bước rồi kiểm lại.

Đừng khuyên mua rộng quá nhiều cho "đi được lâu". Cha mẹ hay muốn mua rộng hai ba số. Câu nên dùng: "Rộng chút cho bé lớn là hợp lý, nhưng rộng nhiều bé dễ vấp, chị lấy dư khoảng nửa tới một số thôi chị." Đây là lời khuyên chung, không thay ý kiến bác sĩ nếu bé có vấn đề về bàn chân.

Người lớn tuổi cần chỗ ngồi và thời gian. Mời ngồi ghế có tựa, đưa cây đón gót, không giục. "Bác cứ ngồi, con mang giúp bác." Ở miền Nam nhiều nơi xưng "con" với người lớn tuổi, miền Bắc có nơi xưng "cháu"; nghe khách xưng thế nào thì theo thế ấy.

Ưu tiên đế bám và dễ mang. Với người lớn tuổi, hỏi "Bác đi trong nhà nhiều hay ra ngoài, nhà có sàn trơn không bác?" rồi gợi ý đế bám, quai dán hoặc kiểu xỏ dễ mang. Không nói kiểu "bác già rồi đi đôi này cho an toàn".

Khi người nhà mua hộ. Nếu con cháu đi mua giày cho ông bà mà không có người mang thử, xin số đo bàn chân hoặc đôi giày cũ đang vừa, và nói rõ chính sách đổi số để họ yên tâm.

Chốt đôi giày và dặn dò lúc gói hàng

Khi khách đã ưng một đôi, phần việc còn lại chỉ vài phút nhưng quyết định khách có quay lại hay không. Làm theo thứ tự:

  1. Hỏi lại cảm giác lần cuối. "Anh đi lại thêm một vòng, thấy chỗ nào cấn thì nói em, đổi số bây giờ dễ hơn mang về rồi mới đổi."
  2. Kiểm hàng trước mặt khách. Lật đế, xem đường keo, so hai chiếc cùng số, cùng màu. Nói nhỏ: "Em kiểm lại đôi cho anh nha." Khách thấy bạn cẩn thận thì yên tâm.
  3. Nói chính sách đổi trả bằng câu ngắn. "Bên em đổi số trong bảy ngày nếu giày chưa đi ra ngoài, anh giữ hộ em hoá đơn với hộp." Con số ngày đổi là theo quy định cửa hàng bạn, đọc đúng như quy định, không nói rộng ra.
  4. Dặn một mẹo giữ giày phù hợp chất liệu. Giày da thì để chỗ khô thoáng, giày vải thì đừng phơi nắng gắt. Một câu thôi, không giảng bài.
  5. Chào ra cửa. "Anh đi thử mấy hôm, có gì không êm anh ghé em xem lại nha." Câu này cho khách biết cửa hàng chịu trách nhiệm với đôi giày, không chỉ bán xong là thôi.

Nhiều cửa hàng bỏ qua bước kiểm hàng vì vội. Đến khi khách về nhà phát hiện hai chiếc lệch màu hay bong keo, chuyến quay lại đổi hàng thường đi kèm một lời than phiền với người quen.

Tình huống đóng vai cho đội bán giày

Mỗi buổi họp đầu ca, chọn một tình huống, một người làm khách, một người làm nhân viên, ba phút. Người xem chấm theo hai câu: nhân viên có hỏi về cách đi lại không, và có nói câu nào hứa hẹn không đúng không.

  • Chị khách văn phòng muốn giày cao gót đi cả ngày, thử đôi gót nhọn và kêu hơi đau mũi.
  • Anh thanh niên mua giày chạy bộ, chỉ quan tâm màu, không muốn trả lời câu hỏi nào.
  • Mẹ dẫn con năm tuổi đi mua giày đi học, bé không chịu ngồi yên để thử.
  • Bác lớn tuổi mua dép đi trong nhà, hỏi đi hỏi lại giá và than đắt.
  • Khách mang đôi giày mua tuần trước tới, nói bị phồng gót, đòi đổi đôi khác.
  • Hai bạn trẻ thử rất nhiều đôi, chụp ảnh, rồi nói để về đặt trên mạng cho rẻ.

Ở tình huống cuối, câu trả lời dễ chịu là "Dạ hai bạn cứ thoải mái thử. Nếu cần đổi số sau khi mua, bên em đổi tại cửa hàng được, hai bạn cân nhắc nha". Không cấm chụp ảnh nếu cửa hàng không có quy định, không mỉa mai.

Sau mỗi lượt đóng vai, người làm khách nói một câu về cảm giác của mình: lúc nào thấy dễ chịu, lúc nào thấy bị dồn. Câu nhận xét từ phía người đóng khách thường đúng hơn lời chấm của trưởng ca, vì họ vừa đứng đúng vào chỗ của khách. Ghi lại câu thoại nào làm cả đội gật gù để đưa vào sổ kịch bản của cửa hàng.

Câu hỏi thường gặp

Khách nói giày hơi chật thì có nên bảo đi vài hôm sẽ giãn không?

Chỉ nói khi chất liệu đúng là có độ giãn, và nói mức độ thật. Với đa số trường hợp, an toàn hơn là lấy thêm nửa số cho khách so. Hứa giãn mà không giãn là lý do khách quay lại đổi trả trong bực bội.

Có nên đo chân cho mọi khách mua giày không?

Nên mời đo như một bước bình thường, đặc biệt khi khách không chắc số hoặc chuyển sang kiểu giày mới. Đo cả hai chân và chọn theo chân to hơn. Khách từ chối đo thì không ép, cứ để khách thử theo số quen.

Mua giày cho trẻ em nên dư bao nhiêu số?

Lời khuyên chung ở cửa hàng là dư khoảng nửa tới một số để bé đi không vấp. Rộng nhiều quá bé dễ ngã. Nếu bé có vấn đề về dáng đi hay bàn chân, cha mẹ nên hỏi bác sĩ, nhân viên bán hàng không tư vấn thay.

Khách thử nhiều rồi nói về đặt mua trên mạng thì xử lý sao?

Giữ thái độ dễ chịu, nhắc lợi ích thật của mua tại cửa hàng như được thử và đổi số tại chỗ, rồi để khách tự quyết. Không mỉa mai, không cấm cản; khách được đối xử tử tế vẫn có thể quay lại.

Nên xưng hô với khách lớn tuổi ở cửa hàng giày thế nào?

Nghe khách tự xưng rồi theo. Nhiều nơi ở miền Nam nhân viên trẻ xưng con và gọi bác hoặc cô chú, miền Bắc có nơi xưng cháu. Quan trọng hơn cách xưng là mời ngồi, không giục và mang giày giúp khi khách cần.

Có nên để khách thử giày bằng chân trần không?

Nên chuẩn bị tất thử mỏng sạch hoặc tất dùng một lần để mời khách mang vào, vừa sạch cho đôi giày vừa đỡ ngại cho khách. Nói nhẹ nhàng như một thói quen của cửa hàng, đừng làm như đang nghi chân khách bẩn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138