Kịch bản tiếp khách ở đại lý xe đi qua năm chặng: chào khi khách vừa ngồi lên xe, hỏi người lái và đường đi hằng ngày, mời lái thử có kiểm tra giấy phép lái xe, báo giá lăn bánh đủ từng khoản, và nói trả góp kèm tổng chi phí, không hứa duyệt hồ sơ. Khách mua xe thường đã chọn mẫu từ trước; họ tới đại lý để chạm, ngồi, chạy thử và nghe giá thật.
Xe máy và ô tô có nhịp bán khác nhau: xe máy chốt nhanh, có khi trong một buổi; ô tô thường qua nhiều buổi, có lái thử và bàn với gia đình. Bài đặt hai ngành cạnh nhau ở những chỗ khác nhau, và dùng chung phần quy tắc báo giá, trả góp.
Câu chào ở cửa và khi khách ngồi lên xe
Khách xe hay tự đi tới mẫu mình quan tâm, ngồi lên, bóp tay phanh, nhìn đồng hồ. Đó là lúc bước tới, không phải lúc khách còn ở cửa:
| Lúc nào | Xe máy | Ô tô |
|---|---|---|
| Khách vừa vào | "Em chào anh, anh cứ xem xe thoải mái, ngồi thử thoải mái nha." | "Em chào anh chị, mời anh chị vào, xe trưng bày anh chị mở cửa ngồi thử được hết ạ." |
| Khách ngồi lên xe | "Anh thấy chiều cao yên vừa chân không, anh chống chân xuống đất thử xem." | "Anh chỉnh ghế lại cho vừa tư thế, em chỉ anh chỗ chỉnh ạ." |
| Khách nhìn giá | "Giá này là giá xe, giá lăn bánh có thêm phí đăng ký, em tính cụ thể cho anh nha." | "Giá niêm yết chưa gồm các khoản đăng ký, em làm bảng giá lăn bánh cho anh chị cầm về." |
| Khách đi cả nhà | Hỏi cả người đi cùng: "Chị hay chở bé đi học bằng xe này không chị?" | Mời người nhà ngồi hàng ghế sau: "Bác ngồi thử phía sau xem có rộng chân không ạ." |
Câu "anh chống chân xuống đất thử xem" ở đại lý xe máy và câu "bác ngồi thử phía sau" ở đại lý ô tô làm cùng một việc: cho khách cảm nhận bằng cơ thể trước khi nghe bằng tai.
Câu hỏi nhu cầu: xe máy hỏi gì, ô tô hỏi gì
Với xe máy, hỏi về người lái và quãng đường: "Xe này ai chạy chính anh? Mỗi ngày đi khoảng bao xa? Có hay chở người hay chở hàng không?". Người nhỏ người cần yên thấp, người hay chở con cần cốp và chỗ để chân rộng, người đi đường xa cần xe chạy êm và đỡ tốn xăng. Thêm một câu cho người mua xe đầu tiên: "Anh đã có bằng lái hạng phù hợp với xe này chưa ạ?", vì nhiều bạn trẻ chưa rõ dung tích nào cần bằng hạng nào.
Với ô tô, câu hỏi rộng hơn: "Nhà mình mấy người hay đi cùng, có hay đi tỉnh không, chỗ để xe ở nhà có rộng không ạ?", rồi "Anh chị đã lái xe lâu chưa, hay mới có bằng?". Người mới lái hay lo chuyện đỗ xe và lùi xe, nên các tính năng hỗ trợ đỗ là lợi ích thật đối với họ. Nhà hay đi tỉnh thì quan tâm khoang hành lý và mức tiêu hao nhiên liệu đường trường.
Ở cả hai ngành, câu hỏi về xe cũ rất có ích: "Xe cũ anh đang đi là xe gì, anh thấy chưa ưng chỗ nào?". Nếu khách muốn đổi xe cũ lấy xe mới mà đại lý có dịch vụ thu cũ, nói rõ việc định giá do bộ phận thẩm định làm sau khi xem xe, không hứa con số qua lời kể.
Ghi những câu trả lời vào phiếu khách. Khách ô tô sẽ quay lại hai ba lần, mỗi lần gặp lại mà bạn nhớ nhà khách có ba đứa nhỏ hay hay về quê là một điểm cộng lớn.
Mời lái thử an toàn và có ích
Lái thử là bước khách mong nhất và cũng là bước có rủi ro nhất. Quy trình chung, áp theo quy định của đại lý bạn:
- Kiểm tra giấy phép lái xe. "Anh cho em xem bằng lái để em ghi vào phiếu lái thử nha, quy định bên em bắt buộc ạ." Khách không có bằng phù hợp thì mời ngồi ghế phụ trải nghiệm, không cho cầm lái.
- Giới thiệu nhanh nút điều khiển trước khi chạy. Đèn, xi nhan, phanh tay điện, chế độ lái. Hai phút là đủ.
- Chạy theo cung đường đã định. Cung đường có đoạn thẳng, đoạn cua, chỗ dừng, tránh giờ cao điểm. "Mình đi theo đường này khoảng mười phút, có đoạn anh thử tăng tốc nhẹ nha."
- Nói ít khi khách đang lái. Chỉ nhắc hướng đi và an toàn. Giới thiệu tính năng để lúc dừng.
- Hỏi cảm giác ngay sau khi dừng. "Anh thấy tay lái nặng hay nhẹ, ghế có mỏi lưng không, chỗ nào anh muốn thử lại?"
Với xe máy, lái thử thường gọn hơn, có khi chỉ một vòng quanh khu đỗ, nhưng vẫn cần đội mũ bảo hiểm và kiểm tra bằng lái như ô tô. Đừng vì khách quen hay vì muốn chốt nhanh mà bỏ bước này.
Báo giá lăn bánh và trả góp: nói đủ, nói thật
Tách giá xe và các khoản để xe lăn bánh. Giá lăn bánh gồm giá xe cộng các khoản như lệ phí trước bạ, phí cấp biển số, bảo hiểm bắt buộc, với ô tô còn có phí đăng kiểm và phí đường bộ. Mức phí khác nhau theo nơi đăng ký, nên hỏi khách đăng ký ở đâu rồi mới tính. "Anh đăng ký xe ở đâu để em tính đúng mức phí cho anh ạ?"
Viết bảng giá ra giấy. Mỗi dòng một khoản, có tổng cộng, ghi ngày báo giá. Khách cầm về so với đại lý khác thì bảng rõ ràng là lợi thế của bạn.
Phụ kiện và gói quà nói riêng. "Phần phụ kiện này là quà tặng theo chương trình tháng này, còn phần này là tuỳ chọn, anh lấy hay không cũng được." Không gộp phụ kiện bắt buộc mua vào giá mà không nói.
Trả góp nói tổng số tiền. Trả trước bao nhiêu, mỗi tháng bao nhiêu, bao nhiêu tháng, lãi suất có cố định không, tổng phải trả là bao nhiêu. Việc duyệt hồ sơ là của ngân hàng hoặc công ty tài chính. "Em không hứa chắc duyệt được, bên tài chính thẩm định hồ sơ rồi mới báo anh."
Không khuyên vay quá sức. Nếu khách tính khoản trả hằng tháng có vẻ sát thu nhập, có thể gợi ý mẫu thấp hơn hoặc trả trước nhiều hơn. Khách vỡ nợ vì chiếc xe sẽ không bao giờ quay lại đại lý.
Lỗi hay gặp ở tư vấn viên bán xe
Những lỗi dưới đây làm mất khách ngay trong buổi đầu, hoặc tệ hơn, thành chuyện khiếu nại sau khi giao xe:
- Báo giá xe rồi để khách tự phát hiện phí lăn bánh khi làm hợp đồng.
- Nói "tháng sau tăng giá đó anh" khi không có thông báo nào của hãng.
- Hứa ngày giao xe khi chưa kiểm tra xe có sẵn hay phải chờ về.
- Cho khách lái thử mà không xem bằng lái vì "anh này chắc lái quen rồi".
- Chỉ nói chuyện với người cầm lái, bỏ quên người trả tiền hoặc người ngồi sau.
- Gọi điện cho khách mỗi ngày sau buổi xem xe để hỏi "anh quyết chưa".
- Chê mẫu xe của hãng khác bằng những thông tin không kiểm chứng.
- Không giải thích lịch bảo dưỡng định kỳ khi giao xe, khách đi quá hạn rồi mất bảo hành.
Với lỗi thứ sáu, nhịp đúng là: xin phép gửi bảng giá, hẹn một mốc gọi lại, gọi đúng một lần. Khách nói đã mua chỗ khác hay chưa có nhu cầu thì cảm ơn và dừng.
Ngày giao xe: buổi tiếp xúc quyết định khách có quay lại
Nhiều tư vấn viên dồn sức vào buổi bán, đến ngày giao xe thì làm vội. Với khách, ngày nhận xe là ngày họ nhớ lâu nhất. Một buổi giao xe gọn gàng gồm:
- Hẹn giờ và chuẩn bị xe sạch, đầy đủ giấy tờ trước khi khách tới. Không để khách chờ trong lúc đi tìm giấy tờ.
- Kiểm xe cùng khách. "Anh đi một vòng quanh xe với em, mình xem lại sơn, đèn, phụ kiện theo hợp đồng nha."
- Hướng dẫn những thứ dùng hằng ngày. Với ô tô: kết nối điện thoại, chỉnh gương, mở cốp. Với xe máy: khoá, cốp, đèn, lịch thay dầu đầu tiên.
- Nói rõ lịch bảo dưỡng và điều kiện bảo hành. "Mốc bảo dưỡng đầu tiên là sau bao nhiêu cây số hoặc bao nhiêu tháng, đi quá mốc có thể ảnh hưởng bảo hành, anh lưu ý giúp em."
- Cho khách biết liên hệ ai. Tên bạn, tên bộ phận dịch vụ, cách đặt lịch bảo dưỡng.
Chụp ảnh kỷ niệm khi nhận xe chỉ khi khách muốn, và hỏi trước khi đăng lên trang của đại lý. Không đăng ảnh khách hay biển số khách khi chưa được đồng ý.
Tình huống đóng vai cho đội tư vấn xe
Chọn một tình huống mỗi buổi họp, hai người đóng, cả đội nghe. Sau mỗi lượt, người đóng khách nói lúc nào thấy được tôn trọng, lúc nào thấy bị dồn:
- Bạn sinh viên muốn mua xe máy đầu tiên, chưa có bằng lái, muốn chạy thử ngay.
- Chị khách văn phòng hỏi giá xe tay ga, nghe giá lăn bánh thì giật mình vì cao hơn giá niêm yết.
- Anh khách muốn mua ô tô gia đình, vợ thích mẫu gầm cao, anh thích mẫu sedan.
- Bác lớn tuổi mua xe cho con, hỏi đi hỏi lại về bảo hành và sợ bị lừa.
- Khách mang bảng giá của đại lý khác tới, nói bên kia tặng nhiều phụ kiện hơn.
- Khách hỏi trả góp mà tính ra khoản trả hằng tháng gần bằng nửa thu nhập.
Ở tình huống thứ hai, câu trả lời gợi ý: "Dạ đúng là giá lăn bánh cao hơn giá xe, vì có lệ phí trước bạ và phí biển số. Em ghi từng khoản ra đây để chị xem tiền đi vào đâu." Ở tình huống cuối, câu trả lời đúng là nói thật về mức trả và gợi ý phương án nhẹ hơn, không đẩy khách ký cho bằng được.
Câu hỏi thường gặp
Giá lăn bánh gồm những khoản nào?
Giá lăn bánh thường gồm giá xe, lệ phí trước bạ, phí cấp biển số và bảo hiểm bắt buộc; với ô tô còn có phí đăng kiểm và phí đường bộ. Mức phí khác nhau theo nơi đăng ký, nên phải hỏi khách đăng ký ở đâu trước khi tính.
Khách không có bằng lái có được lái thử không?
Không. Khách không có giấy phép lái xe phù hợp thì mời ngồi ghế phụ để trải nghiệm, nhân viên hoặc người có bằng cầm lái. Đây vừa là quy định an toàn vừa bảo vệ khách, đại lý và chính bạn.
Có nên nói tháng sau tăng giá để khách mua sớm không?
Chỉ nói khi có thông báo thật từ hãng hoặc đại lý, và nói rõ nguồn. Nói tăng giá khi không có căn cứ là tạo áp lực giả, khách phát hiện ra sẽ mất niềm tin vào mọi điều bạn nói sau đó.
Nói chuyện trả góp mua xe thế nào cho đúng?
Nói đủ số trả trước, số tiền và số tháng trả, lãi suất cố định hay thả nổi, tổng số tiền phải trả. Hồ sơ do ngân hàng hoặc công ty tài chính duyệt, nhân viên không hứa chắc duyệt và không khuyên khách vay quá khả năng.
Xưng hô với khách mua xe lớn tuổi hơn mình thế nào?
Gọi anh chị với khách trung niên, gọi chú cô hoặc bác với khách lớn tuổi hơn hẳn, xưng em hoặc con, cháu tuỳ vùng và tuỳ khách. Nghe khách tự xưng thế nào thì theo cách đó cho tự nhiên.
Sau buổi xem xe nên liên hệ lại khách bao nhiêu lần?
Xin phép trước khi liên hệ, hẹn một mốc gọi lại và gọi đúng mốc đó. Khách cần thêm thời gian thì hẹn thêm một lần nữa nếu khách đồng ý. Khách đã từ chối thì dừng hẳn.