Phụ huynh đến tham quan trường mầm non không tìm lời quảng cáo mà tìm cảm giác yên tâm: con có được ăn, ngủ, chơi an toàn không, cô có thương con không, và nếu có chuyện thì trường báo mình thế nào. Buổi tham quan tốt để phụ huynh tự thấy điều đó qua mắt mình, còn nhân viên tuyển sinh chỉ dẫn đường, hỏi về bé và trả lời thật.
Nhân viên tuyển sinh, quản lý cơ sở hoặc giáo viên được giao tiếp phụ huynh thường gặp những câu hỏi khó: bé hai tuổi chưa biết nói có học được không, cô có la con không, camera có xem được cả ngày không, học phí có tăng giữa năm không. Phần dưới có câu đón ở cổng, lộ trình xem lớp, câu hỏi về bé, cách trả lời các câu hỏi khó, bảng câu nên tránh, tình huống đóng vai và phiếu tự chấm.
Đón ở cổng: chào bé trước, rồi mới chào bố mẹ
Phụ huynh thường dắt bé theo khi đi xem trường. Cách bạn chào bé là thứ phụ huynh nhìn đầu tiên. Ngồi xuống ngang tầm mắt bé, giữ khoảng cách vừa phải, không bế ngay khi bé chưa quen: "Chào con, con tên gì nè? Cô thấy con đội mũ màu xanh đẹp quá." Bé núp sau lưng bố mẹ thì để yên, quay sang chào người lớn, lát sau thử lại.
Chào phụ huynh và xưng hô: nhân viên trẻ thường gọi phụ huynh là "anh chị" và xưng "em"; khi nói về mình với bé thì xưng "cô". Ông bà dẫn cháu đến thì chào ông bà trước, xưng "con" hoặc "cháu" tùy vùng: ở nhiều nơi phía Nam ông bà quen nghe "con", ở phía Bắc nhiều người thích "cháu". Nghe cách ông bà tự xưng rồi theo.
Câu mở với phụ huynh: "Dạ em chào anh chị, em là Ngọc phụ trách tuyển sinh. Hôm nay anh chị có khoảng bao lâu để xem trường ạ? Em dẫn anh chị đi một vòng rồi mình ngồi nói chuyện về bé." Hỏi thời gian để biết nên đi kỹ hay đi nhanh.
Giờ tham quan nên tránh giờ ăn trưa và giờ ngủ trưa của trẻ. Nếu phụ huynh đến đúng lúc đó, mời xem khu chung trước và giải thích vì sao chưa vào lớp: "Các bé đang ngủ, mình xem lớp lúc hai giờ khi bé dậy, anh chị thấy được giờ sinh hoạt chiều luôn."
Lộ trình xem trường và điều nên chỉ ở mỗi chỗ
Trường mầm non tư thục M chia buổi tham quan thành sáu điểm. Ở mỗi điểm, chỉ điều phụ huynh quan tâm thật, không đọc thuộc lòng:
- Cổng và khu đón trả. Ai được đón bé, trường kiểm tra người đón thế nào khi người lạ đến đón.
- Lớp học. Số bé trong lớp, số cô, chỗ để đồ của từng bé. Đứng ngoài nhìn vào, không làm phiền giờ học.
- Bếp. Thực đơn tuần, nguồn thực phẩm, cách xử lý bé dị ứng. Chỉ nói "thực phẩm sạch" nếu có giấy tờ nguồn gốc cho phụ huynh xem.
- Phòng ngủ hoặc chỗ ngủ. Mỗi bé có nệm riêng không, cô trực giờ ngủ thế nào.
- Sân chơi. Mặt sân, đồ chơi, cô đứng ở đâu khi các bé chơi.
- Phòng y tế. Khi bé sốt hay ngã thì trường làm gì, báo phụ huynh lúc nào.
Sau mỗi điểm, hỏi: "Anh chị muốn hỏi thêm gì ở đây không ạ?" Phụ huynh thường không hỏi lúc đi mà dồn hết khi ngồi xuống, nên ghi nhanh câu hỏi để trả lời sau.
Hỏi về bé trước khi giới thiệu chương trình
Mỗi bé mỗi khác, và phụ huynh muốn thấy trường quan tâm đến chính con mình. Hỏi những câu sau, ghi lại cho cô chủ nhiệm:
- "Bé nhà mình bao nhiêu tháng rồi ạ, đã đi nhà trẻ ở đâu chưa?"
- "Ở nhà bé ăn được những gì, có dị ứng hay kiêng món nào không ạ?"
- "Bé ngủ trưa có quen không, ngủ có cần ôm gì không ạ?"
- "Bé đã tự đi vệ sinh chưa, hay còn mặc bỉm ạ?"
- "Bé thích chơi gì nhất, có sợ gì không ạ?"
- "Anh chị lo nhất điều gì khi cho bé đi học ạ?"
Câu cuối thường mở ra điều quan trọng nhất: bé từng bị cô ở chỗ cũ la, bé hay ốm, bố mẹ đi làm xa. Nghe hết rồi mới trả lời cách trường xử lý chính điều đó. Đừng hỏi những câu riêng tư không cần thiết như thu nhập gia đình hay chuyện vợ chồng.
Khi bé có nhu cầu đặc biệt như dị ứng nặng, động kinh, chậm phát triển, hỏi phụ huynh có giấy dặn của bác sĩ không, và nói thật trường đáp ứng được đến đâu. Trường chưa có người chuyên môn thì nói rõ, đừng nhận rồi để cô đứng lớp tự xoay xở.
Trả lời những câu hỏi khó của phụ huynh
Đây là những câu phụ huynh hay hỏi mà nhân viên mới dễ trả lời vội. Nói đúng điều trường đang làm, không hứa hơn:
| Phụ huynh hỏi | Câu trả lời mẫu |
|---|---|
| "Bé hai tuổi chưa biết nói, học ở đây có biết nói không em?" | "Các cô sẽ nói chuyện, hát, kể chuyện với bé mỗi ngày, nhiều bé tiến bộ khi được chơi cùng bạn. Nhưng em không hứa thời gian được. Nếu anh chị lo, mình nên cho bé đi khám chuyên khoa để biết rõ, trường phối hợp theo hướng dẫn của bác sĩ." |
| "Cô có la, có đánh bé không?" | "Trường cấm cô la mắng, phạt bé. Anh chị thấy điều gì bất thường cứ báo thẳng em hoặc hiệu trưởng, trường sẽ xem lại và trả lời anh chị." |
| "Camera xem được cả ngày không?" | Nói đúng chính sách của trường: xem những giờ nào, khu nào, vì sao một số khu không đặt camera như nhà vệ sinh. |
| "Học phí có tăng giữa năm không?" | "Học phí năm học này cố định như trong thông báo. Nếu năm sau có điều chỉnh, trường báo trước bằng văn bản." Nói đủ các khoản ngoài học phí: tiền ăn, đồ dùng, ngoại khoá. |
| "Bé ốm nghỉ thì có được trừ tiền ăn không?" | Nói đúng quy định đang áp dụng, không nói "được hết" cho vừa lòng. |
Câu nào không chắc, nói thật: "Câu này em xin phép hỏi lại hiệu trưởng rồi trả lời anh chị trong chiều nay." Và phải trả lời đúng hẹn.
Khi phụ huynh gọi điện hỏi trước khi đến
Trả lời ngay câu được hỏi. Phụ huynh gọi hỏi học phí thì nói học phí và các khoản đi kèm, không bắt đến trường mới nói. "Dạ học phí lớp hai tuổi là chừng này một tháng, tiền ăn tính riêng chừng này, đã gồm hai bữa chính và một bữa phụ ạ."
Hỏi tuổi bé và thời điểm muốn cho đi học. Hai câu này cho biết trường còn chỗ ở lớp phù hợp hay không. Hết chỗ thì nói thật và hỏi phụ huynh có muốn ghi tên chờ không.
Mời đến tham quan vào giờ hợp. "Anh chị đến khoảng chín giờ sáng hoặc ba giờ chiều thì thấy các bé đang hoạt động, em đón anh chị. Anh chị dẫn bé theo cũng được ạ."
Hỏi xin số chỉ để hẹn. Nói rõ trường dùng số để nhắc lịch tham quan, và chỉ nhắn lại khi phụ huynh đồng ý. Phụ huynh không muốn để số thì vẫn mời đến bình thường.
Ghi lại câu hỏi. Mỗi câu phụ huynh hỏi qua điện thoại là gợi ý cho bộ câu trả lời mẫu của trường. Cuối tháng gom lại, câu nào lặp nhiều thì đưa vào tờ tóm tắt cho phụ huynh mang về.
Những câu không nên nói khi tư vấn trường mầm non
Không so sánh hay chê trường khác: "trường bên kia hay để bé ngồi xem ti vi suốt". Phụ huynh có thể từng cho bé học ở đó và cảm thấy bị phán xét. Chỉ nói về trường mình.
Không hứa kết quả học tập: "học ở đây năm tuổi bé đọc thông viết thạo", "ba tháng là nói tiếng Anh". Trẻ mầm non phát triển theo nhịp riêng, và hứa kiểu này đặt áp lực lên cả bé lẫn cô.
Không tạo khan hiếm giả: "lớp chỉ còn một suất, anh chị cọc luôn đi". Nếu lớp gần đủ thật thì nói con số thật: "Lớp ba tuổi hiện có mười tám bé, giới hạn hai mươi."
Không nhận xét về bé trước mặt bé: "bé nhát quá", "bé hơi chậm". Trẻ nghe và hiểu nhiều hơn người lớn nghĩ. Nếu có quan sát cần nói, nói riêng với phụ huynh, bằng lời mô tả: "Lúc nãy bé cần chừng mười phút mới chịu buông tay mẹ, giai đoạn đầu các cô sẽ cho bé làm quen từ từ."
Không nói chắc về sức khoẻ: "bé đi học là hết ốm vặt", "bé dị ứng sữa thì cứ cho ăn ít là quen". Mọi chuyện về dị ứng, thuốc men, trường làm theo giấy dặn của bác sĩ và phụ huynh.
Tình huống đóng vai và phiếu tự chấm
Hiệu trưởng đóng vai chị Trang, mẹ của bé gái hai mươi tám tháng, từng cho con học một nơi và rút về vì thấy bé có vết bầm. Chị hỏi rất nhiều, giọng nghi ngờ. Bạn tập:
- Nghe hết câu chuyện, không cắt ngang, không bình luận về nơi cũ: "Dạ em hiểu vì sao chị lo, chuyện đó làm mẹ nào cũng sợ."
- Trả lời bằng việc cụ thể trường đang làm: cô kiểm tra người bé khi nhận buổi sáng, ghi sổ nếu có vết sẵn, báo ngay khi bé ngã ở trường.
- Mời chị cho bé học thử vài buổi có mẹ ngồi cùng nếu trường có chính sách đó.
- Không thúc chị đóng tiền trong buổi đầu.
Phiếu tự chấm sau mỗi buổi tham quan: đã chào bé và đúng người lớn tuổi nhất chưa; có tránh giờ ăn, ngủ của các lớp không; đã hỏi đủ về ăn, ngủ, vệ sinh, dị ứng của bé chưa; có hứa kết quả học tập hay sức khoẻ không; có nhận xét về bé trước mặt bé không; câu chưa chắc có được hẹn trả lời và trả lời đúng hẹn không. Hai câu "không" trở lên thì nhờ quản lý cùng xem lại buổi tham quan kế tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Phụ huynh muốn vào ngồi trong lớp xem cả buổi thì trường có nên cho không?
Tùy chính sách của trường, nhưng nên có cách để phụ huynh quan sát mà không làm các bé khác xáo trộn, như ngồi ở góc lớp một khoảng ngắn hoặc xem qua cửa kính. Giải thích lý do cho phụ huynh, đừng chỉ nói là không được.
Bé khóc nhiều trong buổi tham quan, phụ huynh lo bé không hợp trường thì nói gì?
Bạn nói rằng bé khóc khi đến nơi lạ là bình thường và giải thích cách trường cho bé làm quen trong tuần đầu. Không hứa bé sẽ hết khóc sau mấy ngày. Có thể mời bé đến chơi thêm một hai lần trước ngày nhập học.
Có nên gửi ảnh các bé đang học cho phụ huynh mới xem không?
Không gửi ảnh có mặt các bé khác khi chưa được phụ huynh của các bé đó đồng ý. Bạn có thể cho xem ảnh không gian lớp không có trẻ, hoặc mời phụ huynh đến xem trực tiếp vào giờ phù hợp.
Phụ huynh hỏi giáo viên có bằng cấp gì thì trả lời ra sao?
Bạn nói đúng trình độ và kinh nghiệm của cô sẽ phụ trách lớp, không nói chung là cô nào cũng giỏi. Nếu phụ huynh muốn gặp cô, sắp xếp vào giờ cô không đứng lớp để buổi gặp không ảnh hưởng các bé.
Sau buổi tham quan có nên gọi điện hỏi phụ huynh đã quyết định chưa?
Nhắn một lần sau vài ngày để cảm ơn và hỏi phụ huynh còn câu hỏi nào không. Nếu phụ huynh chưa trả lời hoặc nói đã chọn trường khác thì dừng, chúc bé đi học vui. Không gọi nhiều lần để hối thúc.
Trường nên chuẩn bị gì cho phụ huynh mang về sau buổi tham quan?
Một tờ tóm tắt gồm lịch sinh hoạt một ngày, thực đơn mẫu, học phí và các khoản khác, quy định đón trả, cách liên lạc khi cần. Phụ huynh thường bàn với gia đình ở nhà, có giấy để xem lại sẽ đỡ hỏi đi hỏi lại.