Khi đang phục vụ một khách mà khách khác bước vào, trong vài giây đầu bạn ngẩng lên, nhìn khách mới, gật đầu và nói một câu xin chờ có thời gian cụ thể; rồi quay lại ngay với khách đang phục vụ. Khách mới chỉ cần biết mình đã được nhìn thấy và phải chờ bao lâu, còn khách đang phục vụ không được cảm thấy bị bỏ dở.
Phần dưới có cách ra hiệu khi không thể rời tay, các câu xin chờ theo từng tình huống, cách giữ thứ tự phục vụ cho công bằng, việc cho khách làm trong lúc chờ, khi nào nên gọi người hỗ trợ, tình huống ở tiệm may đo một người và bảng nên nói, tránh nói khi nhiều khách cùng lúc.
Hai người khách, hai nỗi lo khác nhau
Khách đang được phục vụ lo một điều: nhân viên sẽ bỏ dở mình để chạy sang người mới. Khách vừa bước vào lo điều ngược lại: không ai thấy mình, không biết phải chờ bao lâu, có nên đi chỗ khác không. Việc của nhân viên là trấn an cả hai trong vài giây, mà không phải chọn bỏ ai.
Lỗi hay gặp nhất là chỉ lo một phía. Có nhân viên mải tư vấn, không ngẩng lên, khách mới đứng một lúc thấy bị lờ đi rồi ra về. Có nhân viên ngược lại, thấy khách mới là bỏ ngang khách cũ để chạy ra chào hỏi, khiến khách cũ phật ý. Cả hai đều mất khách, chỉ khác là mất người nào.
Cách giải quyết nằm ở chỗ chia nhỏ sự chú ý: vài giây cho khách mới, phần lớn thời gian vẫn cho khách đang phục vụ, và một lời giải thích ngắn cho khách đang phục vụ biết vì sao bạn quay đi trong chốc lát. Khách hiểu được, miễn là bạn nói ra chứ không lặng lẽ làm.
Ra hiệu và chào khi không thể rời tay
Nhiều lúc bạn đang cầm thước đo, đang gói hàng, đang thao tác trên da khách ở spa. Không rời tay được thì làm theo thứ tự sau:
- Nói với khách đang phục vụ trước: "Dạ chị cho em xin vài giây chào khách nha." Câu này chỉ mất hai giây nhưng giữ được thể diện cho khách cũ.
- Ngẩng lên, nhìn khách mới, gật đầu và cười.
- Nói câu xin chờ có thời gian: "Dạ em chào anh, anh chờ em khoảng năm phút, anh ngồi ghế đó giúp em nha."
- Nếu có ghế, có nước, chỉ tay về phía đó bằng cả bàn tay hoặc bằng ánh mắt nếu tay đang bận.
- Quay lại ngay với khách đang phục vụ, nói tiếp đúng chỗ đang dở: "Dạ em đo tiếp phần vai cho chị."
Ở spa hoặc phòng dịch vụ kín, khách mới đến quầy mà bạn đang trong phòng thì không ai chào được. Lúc này cần một chuông cửa hoặc một tấm bảng nhỏ ghi lời mời chờ, và cửa hàng nên xếp lịch sao cho luôn có người ở quầy những giờ khách hay đến.
Câu xin chờ theo từng tình huống
Câu xin chờ tốt có ba phần: chào, thời gian chờ ước tính, và một việc cho khách làm trong lúc chờ. Bảng dưới gợi ý câu cho các tình huống hay gặp.
| Tình huống | Câu xin chờ |
|---|---|
| Đang tư vấn khách khác, khách mới vào xem hàng | "Dạ em chào chị, chị xem trước giúp em, em xong bên này khoảng năm phút em qua liền." |
| Đang tính tiền, khách mới hỏi giá | "Dạ anh chờ em tính tiền cho chị đây xong, em báo giá anh liền." |
| Khách có hẹn tới khi người trước chưa xong | "Dạ chị đến đúng giờ rồi, bên em đang trễ khoảng mười phút, em xin lỗi chị, chị dùng ly nước trong lúc chờ nha." |
| Đang nghe điện thoại, khách vào quầy | Che ống nghe, nhìn khách: "Dạ em chào chú, chú chờ em một phút." |
| Khách chờ đã lâu hơn đã hẹn | Bước ra nói lại: "Dạ em xin lỗi để anh chờ lâu hơn em nói, khoảng năm phút nữa là tới anh." |
Thời gian nói ra nên dư một chút so với ước tính thật. Khách được phục vụ sớm hơn lời hứa thì vui, muộn hơn thì bực. Và khi đã quá thời gian đã nói, phải ra nói lại, đừng để khách tự đếm.
Giữ thứ tự phục vụ cho công bằng
Ai đến trước được phục vụ trước. Đây là nguyên tắc khách nào cũng hiểu. Nhớ thứ tự khách đến, kể cả khi khách sau trông vội hơn hay mua nhiều hơn.
Khách sau chỉ hỏi một câu ngắn. Có thể trả lời nhanh nếu khách trước đồng ý: "Dạ chị cho em trả lời anh một câu nha, xong em quay lại với chị liền." Hỏi khách trước rồi mới làm.
Khách lớn tuổi, khách có thai, khách dắt trẻ nhỏ. Có thể mời ngồi trước và hỏi những khách khác có đồng ý cho ưu tiên không. Đa số khách vui vẻ đồng ý, quan trọng là hỏi.
Khách có hẹn và khách vãng lai. Khách có hẹn được ưu tiên đúng giờ hẹn. Nói rõ với khách vãng lai: "Dạ chị này có hẹn trước lúc ba giờ, em làm cho chị ấy rồi tới anh, khoảng hai mươi phút ạ."
Khi đông, dùng số thứ tự. Ở quầy dịch vụ hay đông, phát số hoặc ghi tên vào danh sách chờ. Khách không phải giành nhau, nhân viên cũng không phải nhớ.
Tình huống: tiệm may đo một người của chị Mai
Tiệm may của chị Mai chỉ có mình chị đứng quầy. Chiều thứ bảy, chị đang đo cho một cô khoảng năm mươi tuổi may áo dài cưới con, thì hai cô gái trẻ bước vào hỏi sửa quần. Lần trước gặp cảnh này, chị bỏ thước chạy ra hỏi han, cô khách đang đo đứng giữa tiệm chờ, sau đó cô nói thẳng là thấy mình bị bỏ rơi.
Lần này chị Mai làm khác. Chị nói với cô khách: "Dạ cô cho con chào hai bạn một chút nha." Rồi quay ra, gật đầu: "Dạ chị chào hai em, chị đang đo cho cô khoảng mười phút nữa, hai em ngồi ghế đó, có mẫu vải chị để trên bàn hai em xem chơi nha." Chị quay lại đo tiếp, nói với cô khách: "Dạ con đo tiếp phần eo cho cô."
Mười phút sau, đo xong, chị hẹn ngày thử áo với cô khách, tiễn cô ra tận cửa, rồi mới quay sang hai cô gái. Hai cô không phàn nàn gì, một cô còn nói thấy chị làm kỹ nên yên tâm gửi đồ. Điều làm khác biệt không phải chị Mai nhanh hơn, mà là cả hai bên đều biết chuyện gì đang xảy ra và sắp xảy ra.
Khi nào cần gọi người hỗ trợ và cho khách làm gì trong lúc chờ
Một người không thể phục vụ mãi nhiều khách cùng lúc. Gọi hỗ trợ ngay khi gặp một trong các dấu hiệu sau:
- Có từ ba khách trở lên đang chờ cùng lúc, hoặc khách chờ quá thời gian đã hứa.
- Khách mới cần việc mất nhiều thời gian như tư vấn chi tiết, thử nhiều món.
- Khách đang phục vụ bắt đầu khó chịu vì bị gián đoạn nhiều lần.
- Có khách cần ưu tiên như khách lớn tuổi đứng lâu mỏi, khách có trẻ đang quấy.
Cửa hàng nên có sẵn quy ước gọi hỗ trợ không cần nói to, như một tiếng chuông nhỏ ở quầy hoặc một câu chung trong nhóm. Gọi hỗ trợ bằng cách hét vào kho "ra phụ đi" làm khách thấy cửa hàng rối.
Trong lúc chờ, cho khách một việc nhẹ: ghế ngồi, ly nước, mẫu hàng để xem, phiếu ghi số đo hay tờ giấy để khách tự ghi nhu cầu. Khách có việc làm thì cảm thấy thời gian chờ ngắn hơn. Đừng đưa cho khách tờ khuyến mãi để đọc, khách đang chờ không muốn bị chào hàng thêm.
Nên nói và tránh nói khi nhiều khách cùng lúc
Lúc đông khách, nhân viên dễ buột miệng những câu nghe như than phiền hoặc đổ lỗi. Bảng dưới gom những câu hay gặp và cách nói thay.
| Tránh nói | Vì sao | Nên nói |
|---|---|---|
| "Chờ chút, đông quá!" | Như đang than với khách | "Dạ anh chờ em khoảng năm phút ạ." |
| "Đợi người kia xong đã" | Gọi khách khác là "người kia" nghe thiếu tôn trọng | "Dạ em làm xong cho chị đây rồi tới anh liền." |
| "Hôm nay có mình em làm" | Đẩy chuyện nội bộ sang khách | "Dạ em xin lỗi để chị chờ, em làm nhanh nhất có thể." |
| Im lặng, không ngẩng lên | Khách nghĩ mình bị lờ | Gật đầu, một câu chào ngắn |
| "Anh tự xem đi" | Như bị đuổi khéo | "Dạ anh xem trước giúp em, mẫu mới ở kệ bên phải." |
| "Lúc nãy chị đâu có nói" | Bắt lỗi khách giữa lúc rối | "Dạ em ghi thêm cho chị liền." |
Lúc đông là lúc khách nhìn rõ nhất thái độ thật của nhân viên. Giữ được giọng nhẹ và những câu có "dạ", có thời gian cụ thể trong lúc rối, khách sẽ nhớ cửa hàng là chỗ đông mà vẫn chu đáo.
Phiếu tự chấm sau giờ đông khách
Sau mỗi đợt đông, dành một phút trả lời nhanh các câu dưới đây. Câu nào trả lời "không" là việc cần tập cho đợt đông tiếp theo:
- Mình có chào mọi khách mới trong vòng vài giây kể cả khi đang bận không?
- Mỗi lần quay đi, mình có xin phép khách đang phục vụ không?
- Câu xin chờ của mình có nói thời gian cụ thể không?
- Có khách nào chờ quá thời gian mình đã nói mà mình không ra nói lại không?
- Mình có giữ đúng thứ tự khách đến không, có lần nào đổi mà chưa hỏi ý khách không?
- Mình có gọi hỗ trợ kịp lúc, hay cố gồng một mình tới khi khách bỏ về?
- Có câu nào mình nói lúc rối mà nghe lại thấy giống than phiền không?
Trưởng ca có thể gom phiếu của cả đội sau một tuần để xem giờ nào hay quá tải. Nếu cùng một khung giờ mà nhiều người trả lời "không" ở câu gọi hỗ trợ, đó là lúc cần xếp thêm người chứ không phải nhắc nhân viên cố gắng hơn.
Câu hỏi thường gặp
Khách sau mua nhiều hơn có nên ưu tiên phục vụ trước không?
Không nên. Ưu tiên theo giá trị đơn trước mặt khách khác là cách nhanh nhất để mất cả hai. Khách trước sẽ phật ý, còn khách sau cũng hiểu cửa hàng đối xử theo túi tiền. Giữ thứ tự, gọi thêm người hỗ trợ nếu cần.
Đang nghe điện thoại của khách thì khách trực tiếp bước vào, ưu tiên ai?
Chào khách trực tiếp bằng ánh mắt và cử chỉ, nói nhỏ xin chờ một phút, rồi kết thúc cuộc gọi gọn gàng hoặc hẹn gọi lại. Nếu cuộc gọi sẽ dài, xin phép người gọi để gọi lại sau vài phút, khách đứng trước mặt cần được phục vụ trước.
Khách chờ không nổi, bỏ về thì có nên chạy theo không?
Không chạy theo níu kéo. Nếu kịp, nói một câu xin lỗi và mời quay lại, kèm giờ vắng khách nếu biết. Nếu khách đã để lại thông tin, nhắn một tin xin lỗi ngắn trong ngày, không kèm khuyến mãi để ép khách quay lại.
Cửa hàng chỉ có một nhân viên thì làm sao giữ được khách giờ đông?
Chuẩn bị trước những thứ giúp khách tự phục vụ: ghế chờ, nước, hàng mẫu, bảng giá rõ ràng ở kệ. Hẹn lịch cho khách quen vào giờ vắng. Nếu giờ đông lặp lại mỗi ngày, đó là dấu hiệu cửa hàng cần thêm người bán thời gian cho giờ đó.
Có nên để khách mới tự xem rồi gọi khi cần không?
Có, với cửa hàng bán lẻ đó là cách tốt nhất, miễn là bạn đã chào và nói rõ mình sẽ ra sau bao lâu. Đừng im lặng để khách tự xem, khách không biết mình đã được thấy và không biết có ai sẽ ra giúp không.
Khách chen ngang đòi được phục vụ trước thì nói sao?
Giữ giọng bình tĩnh, nhắc thứ tự một cách nhẹ nhàng: dạ chị này đến trước anh, em làm xong cho chị khoảng năm phút rồi tới anh liền. Nếu khách có lý do gấp, hỏi ý khách đến trước. Không tự quyết đổi thứ tự trước mặt cả hai.