TiepXuc.comTiếp Xúc
Xử lý từ chối và lời phản đối

Khi nào nên dừng thuyết phục khách: dấu hiệu từ chối thật và cách tiễn khách

Dấu hiệu khách đã từ chối thật qua lời nói và cử chỉ, luật hai lần không, câu chuyển từ bán sang tiễn khách và cách để khách ra về còn muốn quay lại.

Vietnamese staff member walking a departing customer to the glass door of an electronics store and waving goodbye, shot from outside through the doorway, late afternoon backlight

Bạn nên dừng thuyết phục khi khách đã nói không lần thứ hai, khi khách nêu lý do rõ ràng mà bạn không có câu trả lời đúng sự thật, hoặc khi cử chỉ của khách cho thấy họ muốn đi: lùi người, nhìn ra cửa, trả lời cụt. Từ lúc đó, việc của bạn đổi từ bán hàng sang tiễn khách, và tiễn khách cho tốt là một phần của công việc chứ không phải thất bại.

Bài này liệt kê dấu hiệu dừng qua lời nói và cử chỉ, giải thích luật hai lần không, đưa câu chuyển từ bán sang tiễn, chỉ cách giữ thiện cảm để khách còn muốn quay lại, và những kiểu “cố thêm một câu” mà khách nhớ lâu nhất theo hướng xấu.

Dấu hiệu dừng qua lời nói và cử chỉ

Một dấu hiệu đơn lẻ có thể chưa nói lên gì. Gặp từ hai dấu hiệu cùng lúc, coi như khách đã quyết.

Qua lời nóiQua cử chỉ
Nói “không” hoặc “thôi em” lần thứ haiLùi một bước, tạo khoảng cách với bạn
Câu trả lời ngắn dần: “ừ”, “vậy hả”, “ờ”Đặt món hàng xuống và không nhìn lại
Nêu lý do rõ: “nhà chị có rồi”, “không hợp”Nhìn ra cửa, nhìn điện thoại, nhìn đồng hồ
Chuyển chủ đề: “thôi em tính tiền món kia”Kéo người đi cùng, khoác lại túi
Giọng lớn hơn hoặc nhanh hơn lúc đầuKhoanh tay, quay người nửa chừng
Nói lời cảm ơn kiểu kết thúc: “cảm ơn em nha”Bước về phía cửa trong lúc bạn đang nói

Nhân viên mới hay bỏ qua dấu hiệu ở cột phải vì mải nghĩ câu tiếp theo. Cách tập: khi đang nói, cứ hết một câu lại nhìn vào chân và tay khách một lần. Chân hướng ra cửa là dấu hiệu rõ nhất mà nhiều người đứng quầy lâu năm hay dùng.

Ngược lại, khách nói không nhưng vẫn cầm món hàng, vẫn đứng hướng về quầy, vẫn hỏi thêm, thì chưa phải lúc dừng. Đó thường là khách còn một điểm vướng, và bạn quay về bước hỏi lại một câu.

Luật hai lần không

Luật đơn giản nhất để nhân viên mới không lỡ tay ép khách: khách nói không lần thứ nhất, bạn được hỏi lại một câu để hiểu lý do hoặc đưa một thông tin khách chưa biết; khách nói không lần thứ hai, bạn dừng hẳn, dù câu không thứ hai được nói nhẹ nhàng đến đâu.

Luật này không phải vì lần thứ ba chắc chắn không bán được. Thỉnh thoảng có khách đổi ý ở lần thứ ba, thứ tư. Nhưng cái giá rất đắt: phần lớn khách còn lại thấy bị ép, kể cho người quen, không quay lại. Một đơn bán được nhờ nài lần thứ tư không bù được mười khách tránh cửa hàng về sau.

Luật hai lần không cũng giúp chính nhân viên. Bạn không phải tự hỏi “mình có nên cố thêm không” trong lúc đang căng thẳng; đã có luật thì làm theo luật. Trưởng ca nên nói rõ luật này với cả đội, và không trách nhân viên khi họ dừng đúng lúc.

Một ngoại lệ hợp lý: khi khách nói không vì hiểu sai một thông tin quan trọng, như tưởng không được trả góp mà thật ra được, bạn được nói lại một lần thông tin đó cho rõ. Đó là đính chính, không phải nài. Nói xong vẫn để khách quyết, và không tính đó là lý do để mở thêm một vòng thuyết phục mới.

Câu chuyển từ bán sang tiễn khách

Khi đã quyết dừng, chuyển giọng bằng một câu rõ ràng, để khách biết họ không còn phải đề phòng. Mấy câu mẫu theo từng tình huống:

  • Khách không mua gì: “Dạ em cảm ơn anh đã ghé xem. Lúc nào anh cần anh cứ ghé, em là Minh.”
  • Khách mua món khác, không lấy món bạn giới thiệu: “Dạ em gói món này cho chị nhé, chị đợi em chút.” Và không nhắc lại món kia nữa.
  • Khách nói đã mua ở chỗ khác: “Dạ vậy chị dùng thấy sao cứ nói em biết nha, có gì cần hỏi chị cứ ghé.”
  • Khách không hài lòng với cửa hàng: “Dạ em xin lỗi chị vì chưa giúp được chị. Em sẽ báo lại để cửa hàng sửa.”
  • Khách vội: “Dạ chị đi cẩn thận nha chị.” Không thêm gì.
  • Khách lớn tuổi: tiễn ra cửa, giữ cửa, nhắc cẩn thận bậc thềm nếu có.

Điều quan trọng không nằm ở câu chữ mà ở việc giọng nói và nét mặt của bạn không đổi so với lúc đang tư vấn. Khách để ý rất kỹ chỗ này: người bán niềm nở khi có hy vọng bán và lạnh đi khi biết không bán được là điều khách nhớ lâu nhất.

Sau khi khách đi, đừng bình luận về khách với đồng nghiệp ngay tại khu bán hàng. Khách khác đang nghe, và có khi chính khách đó quay lại lấy món đồ để quên.

Những kiểu “cố thêm một câu” khách nhớ lâu nhất

Chạy theo ra tận cửa. Khách đã bước đi mà nhân viên vẫn đi theo nói tiếp. Với khách, đây là cảm giác bị đuổi theo, nhất là ở trung tâm thương mại đông người.

Hạ giá liên tục khi khách đã quay đi. “Thôi chị, em bớt thêm cho chị…”, rồi lại thêm. Khách nghĩ giá ban đầu là giá ảo, và lần sau mặc cả gắt hơn hoặc không quay lại.

Gắn cảm xúc cá nhân. “Chị mua giúp em đi, em chưa bán được đơn nào hôm nay.” Câu này đẩy khách vào thế khó xử và biến việc mua thành làm ơn. Một số khách mua vì ngại, rồi trả hàng hoặc không bao giờ quay lại.

Đặt câu hỏi gài. “Vậy chị muốn lấy màu xanh hay màu đỏ?” khi khách vừa nói không mua. Đây là kỹ thuật chốt đơn dùng sai lúc, khách nhận ra ngay là đang bị gài.

Hỏi xin số khi khách đã từ chối. Khách vừa nói không, bạn hỏi số để “khi có khuyến mãi em báo”. Khách cho số vì ngại, rồi sau đó thấy mỗi tin nhắn là một lần bị làm phiền.

Áp vào trường hợp của bạn: khi chỉ tiêu đè lên

Nhiều nhân viên biết nên dừng, nhưng không dừng vì chỉ tiêu. Cuối tháng còn thiếu doanh số, trưởng ca nhắc liên tục, và mỗi khách bước vào trở thành cơ hội không được để mất. Đây là áp lực thật, không thể bảo nhân viên “cứ đạo đức là được”.

Có ba việc bạn làm được. Một là ghi lại số khách mình đã tiễn tốt mà không ép, và số khách trong đó quay lại sau vài ngày, vài tuần. Con số này thường khiến trưởng ca nhìn khác. Hai là đề nghị cửa hàng tính cả khách quay lại vào kết quả, không chỉ đơn chốt ngay. Ba là tập trung sức vào khách đang thật sự quan tâm, thay vì dàn đều cho mọi người bước vào.

Với chủ cửa hàng và trưởng ca: nếu nhân viên của bạn thường xuyên ép khách, hãy xem lại cách giao chỉ tiêu trước khi trách nhân viên. Một hệ thống chỉ thưởng đơn chốt ngay sẽ sinh ra nhân viên nài khách. Thưởng thêm cho đánh giá tốt của khách, cho khách quay lại, cho tỉ lệ trả hàng thấp, là cách giữ được cả doanh số lẫn uy tín.

Và với chính bạn: một ngày không bán được nhiều không làm bạn thành nhân viên kém. Một năm ép khách thì có thể.

Tình huống đóng vai: khách xem nệm và nói không hai lần

Tình huống: anh chị Quang đến cửa hàng chăn nệm M, nằm thử một tấm nệm cao su. Nhân viên giới thiệu, anh Quang nói: “Thôi, cứng quá em.” Đây là lần không thứ nhất, kèm lý do. Nhân viên được hỏi lại một câu hoặc đưa một thông tin: “Dạ anh thích êm hơn thì bên em có loại mềm hơn ở dãy bên kia, anh muốn nằm thử không ạ?”

Anh chị nằm thử tấm thứ hai, chị nói: “Cũng được, nhưng thôi để dịp khác anh chị mua, giờ chưa đổi giường.” Lần không thứ hai, kèm lý do rõ ràng, và chị đã khoác túi lên vai. Nhân viên dừng: “Dạ vâng anh chị. Anh chị nằm thấy loại nào hợp thì nhớ tên giúp em, lúc đổi giường anh chị ghé, em là Huy.” Rồi tiễn ra cửa.

Biến thể để tập: sau lần không thứ hai, người đóng vai khách nán lại hỏi “loại này bảo hành mấy năm em”. Đây là tín hiệu khách vẫn còn quan tâm, nhân viên trả lời đúng câu hỏi, ngắn, không mở lại vòng thuyết phục. Biến thể khác: anh Quang nói không lần đầu một cách gắt. Nhân viên không hỏi lại, chỉ nói “Dạ vâng anh” và lùi ra, vì giọng gắt đã là một dấu hiệu dừng.

Sau mỗi lượt, người làm khách nói thật mình cảm thấy thế nào ở lúc nhân viên dừng: nhẹ nhõm, tiếc, hay vẫn thấy bị theo. Cảm nhận này giúp người tập biết dừng đúng lúc khác dừng muộn một câu ra sao.

Phiếu tự chấm sau một lượt tiễn khách

Trả lời nhanh trong đầu sau mỗi khách không mua. Cuối tuần nhìn lại xem mục nào hay chưa đạt.

Câu hỏiĐạt khi
Mình đã dừng đúng lúc chưa?Dừng sau lần không thứ hai hoặc khi thấy hai dấu hiệu cử chỉ
Giọng mình có đổi không?Giữ nguyên độ niềm nở như lúc đang tư vấn
Mình có câu chuyển rõ ràng không?Có một câu cảm ơn hoặc chào, không lửng lơ
Mình có cố thêm một câu không?Không nài, không hạ giá thêm, không câu hỏi gài
Khách ra về thế nào?Khách chào lại, cười, hoặc nói sẽ ghé lần sau

Nếu mục thứ tư thường xuyên chưa đạt, hãy nhờ đồng nghiệp ra hiệu nhẹ, ví dụ chạm tay vào vai, mỗi khi thấy bạn sắp nói thêm sau lần không thứ hai. Phản xạ được sửa nhanh nhất khi có người nhắc ngay tại chỗ.

Mục cuối cùng là mục đáng tự hào nhất. Khách không mua mà vẫn chào lại bạn vui vẻ là dấu hiệu bạn đã làm đúng việc, và cửa hàng vẫn còn một người có thể quay lại.

Câu hỏi thường gặp

Dừng sớm quá có làm mất khách đang phân vân không?

Có thể, nhưng hiếm. Khách đang phân vân thường vẫn cầm món hàng và hỏi thêm, đó không phải dấu hiệu dừng. Nếu khách quay đi rồi mà vẫn còn phân vân, khách sẽ quay lại hoặc hỏi thêm khi bạn đã lùi ra, vì họ không còn thấy áp lực.

Khách nói không nhưng người đi cùng lại thích món hàng thì sao?

Tôn trọng người sẽ trả tiền và người sẽ dùng. Nếu người đi cùng muốn mua cho mình, phục vụ người đó như một khách mới. Không dùng sự thích thú của người đi cùng để thuyết phục người đã từ chối.

Có nên xin khách góp ý vì sao không mua không?

Chỉ khi không khí thoải mái và hỏi một câu thật nhẹ, ví dụ cửa hàng còn thiếu mẫu nào khách cần không. Khách không muốn trả lời thì cảm ơn và thôi. Không biến việc góp ý thành một vòng thuyết phục mới.

Trưởng ca bảo phải cố đến cùng thì nhân viên làm thế nào?

Nói chuyện riêng với trưởng ca, đưa số liệu khách quay lại và khách phàn nàn. Nếu cửa hàng vẫn yêu cầu nài khách, dùng tạo khan hiếm giả hay nói quá công dụng, bạn có quyền từ chối làm điều sai sự thật, vì người phải nói câu đó với khách là bạn.

Khách quen từ chối thì có khác khách lạ không?

Với khách quen, bạn hiểu nhu cầu hơn nên có thể hỏi thêm một câu thân mật hơn. Nhưng luật hai lần không vẫn giữ nguyên. Khách quen bị ép là khách quen mất nhanh nhất, vì họ có nhiều lựa chọn để không ghé nữa.

Qua điện thoại, làm sao biết khách muốn kết thúc?

Nghe khách trả lời ngắn dần, nói “ừ ừ” liên tục, nói đang bận hay đang lái xe. Khi nghe vậy, nói một câu cảm ơn và kết thúc cuộc gọi ngay. Khách nói không lần thứ hai qua điện thoại thì không gọi lại về món đó nữa.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138