TiepXuc.comTiếp Xúc
Khách khó và tình huống khó

Xử lý khách hàng nóng giận ngay khi bước vào: các bước hạ nhiệt trong hai phút đầu

Khách vào đã to tiếng: nhân viên đứng đâu, nói câu gì đầu tiên, im lúc nào, ghi gì và khi nào mời người khác ra. Kèm câu mẫu và lỗi làm khách nóng thêm.

A young Vietnamese shop assistant stands calmly facing an agitated middle-aged customer at an electronics store counter, seen over the customer shoulder, cool daylight, muted blue tones

Khi khách bước vào đã nóng, việc của bạn trong hai phút đầu không phải là giải thích, mà là cho khách thấy có người đang nghe: đứng yên, nhìn khách, gọi đúng xưng hô, nói một câu nhận lời và một câu hỏi để khách kể. Giải thích, đưa chính sách, hay nói "anh bình tĩnh" lúc này đều như đổ thêm dầu, vì khách chưa nói hết thì chưa nghe được gì.

Bài dưới đây đi theo đúng thứ tự một ca thật ở quầy: đọc khách trong mấy giây đầu, đứng ở đâu, câu mở, lúc nào im, lúc nào hỏi, cách chốt việc cần làm và lúc nào phải mời trưởng ca. Cuối bài có bảng câu nên nói và câu nên bỏ, cùng một tình huống để cả ca tập đóng vai trong mười phút đầu giờ.

Vì sao khách nóng ngay từ cửa và điều khách cần trước tiên

Khách đã giận từ trước khi vào cửa hiếm khi giận bạn. Thường họ mang theo một chuyện cũ: chiếc máy giặt mua tuần trước kêu to, gọi tổng đài ba lần không ai gọi lại, đi xe nửa tiếng giữa trưa, gửi xe xong mới biết phải lên tầng hai. Đến khi gặp người đầu tiên mặc đồng phục, cơn bực trút ra. Bạn là người đứng đúng chỗ, không phải người gây chuyện.

Hiểu điều đó để bạn không tự ái, chứ không phải để bạn coi nhẹ chuyện của khách. Người đang giận cần ba thứ theo thứ tự: được nghe hết, được thấy có người coi chuyện của mình là thật, rồi mới đến được biết sẽ xử lý thế nào. Nhân viên mới hay nhảy thẳng vào thứ ba, mở miệng là "dạ bên em có chính sách đổi trong bảy ngày", trong khi khách còn chưa kể xong câu đầu.

Một mẹo nhỏ giúp nhiều bạn mới đỡ run: tự nói thầm trong đầu "khách đang giận chuyện, không giận mình". Câu đó không làm khách hết giận, nhưng giữ cho mặt bạn không đanh lại, giọng bạn không cao lên theo. Ở cửa hàng điện máy B, chị trưởng ca dặn nhân viên mới đúng một câu: khách to tiếng thì mình nói nhỏ lại nửa tông, đừng bao giờ đuổi theo giọng khách.

Mười giây đầu: đọc khách và chọn chỗ đứng

Trước khi nói gì, bạn có vài giây để nhìn. Những dấu hiệu sau cho biết nên tiếp theo cách nào:

  • Khách cầm theo đồ, hoá đơn, hộp hàng: gần như chắc là chuyện bảo hành, đổi trả. Mời khách đặt đồ xuống quầy, chỗ có mặt bàn, để hai tay khách rảnh và bạn có chỗ xem.
  • Khách đi cùng người nhà, nói át cả nhóm: nhìn vào người đang nói nhiều nhất nhưng chào cả nhóm, vì người im lặng bên cạnh nhiều khi mới là người quyết.
  • Khách đứng giữa lối đi, gần khách khác: đừng kéo khách đi ngay như muốn giấu. Bước tới, nghe vài câu, rồi mới mời sang chỗ ngồi.
  • Khách run tay, mặt đỏ, nói lắp: có thể đang rất mệt hoặc rất sợ mất tiền. Mời ngồi và đưa nước trước mọi câu hỏi.
  • Chỗ đứng: đứng chếch một góc, cách khoảng một cánh tay rưỡi, không đứng chắn ngay trước mặt, không khoanh tay, không chống nạnh, không cầm điện thoại. Nếu có quầy, bước ra khỏi quầy thay vì đứng sau nó như đứng sau bức tường.

Đừng gọi đồng nghiệp đến đứng vây quanh khi khách vừa mở lời. Ba bốn nhân viên cùng đứng nhìn làm khách thấy mình bị dồn, giọng sẽ càng to. Một người tiếp, người khác chỉ đứng gần đủ để nghe và sẵn sàng khi được gọi.

Năm bước hạ nhiệt, kèm câu mẫu từng bước

Năm bước này không cần học thuộc nguyên văn, nhưng nên giữ đúng thứ tự. Câu mẫu xưng "em" với khách lớn tuổi hơn; khách trẻ hơn thì vẫn gọi "anh, chị" cho phải phép.

  1. Gọi và nhận lời. "Dạ em chào anh, em là Minh, em tiếp anh chuyện này luôn ạ." Câu này báo cho khách biết đã có người chịu trách nhiệm, khách khỏi phải gào lên cho ai đó nghe thấy.
  2. Mời kể. "Anh kể em nghe từ đầu được không ạ, em ghi lại cho đủ." Rồi lấy sổ ra ghi thật. Cây bút trên tay bạn là tín hiệu chuyện của khách đang được coi là việc.
  3. Im và nghe hết. Không ngắt, không sửa lại ngày tháng khách nói sai, không "dạ nhưng". Chỉ gật đầu và thỉnh thoảng "dạ", "vâng ạ". Thường sau một đến hai phút, giọng khách tự hạ xuống vì đã nói ra được.
  4. Nói lại cho khách xác nhận. "Em nói lại cho đúng nhé: máy anh mua hôm thứ Bảy, từ hôm qua vắt thì kêu to, anh gọi tổng đài hai lần chưa ai gọi lại. Đúng không anh?" Khách gật là lúc bạn đã đứng cùng phía với khách.
  5. Nói việc sẽ làm, có giờ cụ thể. "Bây giờ em kiểm tra phiếu bảo hành của anh mất khoảng năm phút. Trong lúc đó anh ngồi đây, em lấy nước cho anh." Không hứa điều bạn không có quyền quyết.

Bước năm là chỗ hay hỏng. Nếu chưa biết kết quả, đừng nói "chắc được đổi thôi anh" cho khách vui. Hứa rồi không làm được thì lần sau khách quay lại còn giận gấp đôi, và giận cả bạn.

Sau khi khách về: ghi sổ, báo lại và gọi lại đúng hẹn

Ca nóng chưa kết thúc khi khách ra khỏi cửa. Phần lớn khách quay lại lần hai còn giận hơn không phải vì lần đầu bị tiếp tệ, mà vì lời hẹn lần đầu không ai giữ. Bạn hẹn "chiều mai bên em gọi lại", rồi ca chiều không biết, tổng đài không biết, và khách lại phải tự gọi hỏi. Một lời hẹn nhỏ bị quên làm mất hết công sức bạn đã bỏ ra để hạ nhiệt.

Ngay sau ca, dành hai phút ghi vào sổ giao ca hoặc phần mềm quản lý khách hàng của cửa hàng: tên và cách xưng hô khách muốn, món hàng, ngày mua, chuyện xảy ra, khách muốn gì, bạn đã hứa gì và hạn đến bao giờ. Ghi luôn tên người sẽ gọi lại, đừng để chung chung "bên em". Nếu bạn nghỉ ca hôm sau, nhắn trực tiếp cho người thay.

Khi gọi lại, mở đầu bằng chính chuyện của khách để khách khỏi phải kể lại: "Dạ em chào chị Hoa, em là Minh ở cửa hàng điện máy B, hôm qua chị mang nồi cơm qua. Em gọi báo chị kết quả kiểm tra như đã hẹn ạ." Dù kết quả chưa như ý khách, việc được gọi lại đúng giờ đã làm khách bớt nặng lời. Gọi đúng giờ hẹn quan trọng hơn gọi với tin vui.

Câu nên nói và câu làm khách nóng thêm

Bảng dưới đây gom những câu nhân viên mới hay buột miệng và câu thay thế. Dán ở phòng nghỉ cho cả ca đọc mỗi sáng vài lần là thuộc.

Tránh nóiVì sao khách nóng thêmNên nói
"Anh bình tĩnh đã."Nghe như bảo khách đang làm quá."Em hiểu anh đang rất bực, anh kể em nghe ạ."
"Cái này không phải lỗi bên em."Khách chưa hỏi lỗi ai, chỉ muốn được xử lý."Để em xem chuyện này xử lý ra sao cho anh."
"Quy định là vậy rồi anh."Đẩy khách vào thế phải cãi với quy định."Bên em có quy định này, em đọc anh nghe rồi mình tìm cách."
"Em mới vào, em không biết."Khách thấy mình bị bỏ rơi."Phần này em hỏi chị trưởng ca ngay, anh chờ em hai phút."
"Anh nói nhỏ thôi, khách khác đang nhìn."Làm khách xấu hổ, dễ nổi đoá."Anh qua bàn này ngồi cho thoải mái, em nghe rõ hơn ạ."
"Hôm trước ai bán cho anh?"Khách nghĩ bạn đang tìm người đổ lỗi."Anh cho em xin hoá đơn, em tra được hết ạ."

Để ý cột giữa: hầu hết câu gây nóng đều có chung một điểm là đặt nhân viên hoặc cửa hàng lên trước, đặt chuyện của khách xuống sau. Câu thay thế thì làm ngược lại.

Khi nào mời trưởng ca và nói câu chuyển giao thế nào

Không phải ca nào bạn cũng tự lo được, và tự gồng là sai. Mời người có quyền hơn khi gặp một trong mấy trường hợp: khách đòi điều vượt quyền bạn như hoàn tiền, bồi thường, đổi sản phẩm khác loại; khách bắt đầu chửi tục hoặc xúc phạm cá nhân; khách có dấu hiệu sắp động tay, đập đồ; hoặc bạn thấy mình sắp khóc, sắp cáu. Câu cuối nghe yếu, nhưng một nhân viên biết dừng đúng lúc còn hơn một nhân viên gắng tới lúc đáp trả khách.

Cách chuyển giao quyết định khách có phải kể lại từ đầu hay không. Đừng bỏ đi gọi người rồi để khách đứng một mình. Hãy nói: "Chuyện này cần chị Lan trưởng ca quyết, em mời chị ra ngay. Em đã ghi đủ, anh không phải kể lại đâu ạ." Khi trưởng ca đến, bạn tóm tắt trước mặt khách bằng ba câu: mua gì, ngày nào, đang hỏng ra sao, khách muốn gì. Khách nghe bạn kể đúng chuyện của mình sẽ dịu hơn hẳn.

Nếu khách xúc phạm cá nhân, bạn được phép nói một câu giới hạn, giọng đều: "Em vẫn đang giúp anh, nhưng em xin anh đừng nói nặng như vậy ạ." Nói một lần. Khách vẫn tiếp tục thì mời trưởng ca, bạn lui ra. Cửa hàng nào cũng nên nói rõ với nhân viên rằng lui ra trong trường hợp này không bị coi là bỏ khách.

Tập đóng vai mười phút đầu ca và phiếu tự chấm

Tình huống mẫu để tập: Khách nữ khoảng năm mươi tuổi vào cửa hàng điện máy B, đặt nồi cơm điện lên quầy, nói to: "Mua có năm ngày đã hỏng, bán đồ kiểu gì vậy?" Một người đóng khách, một người đóng nhân viên, người thứ ba chấm theo phiếu sau:

  • Nhân viên có chào và giới thiệu tên trong câu đầu không?
  • Có bước ra khỏi quầy hoặc đứng chếch, không đứng chắn trước mặt khách không?
  • Có để khách nói hết ít nhất một phút mà không ngắt lời không?
  • Có ghi chép bằng sổ hoặc phiếu, cho khách thấy đang ghi không?
  • Có nói lại câu chuyện cho khách xác nhận trước khi đưa hướng xử lý không?
  • Có lỡ nói câu nào trong cột "tránh nói" của bảng trên không?
  • Câu cuối có nêu việc sẽ làm và thời gian cụ thể không?

Mỗi câu trả lời "có" (riêng câu thứ sáu là "không") tính một điểm. Đổi vai cho nhau, mỗi lượt ba phút. Người đóng khách nên được dặn cứ nóng thật, ngắt lời thật, vì tập với khách hiền thì đến lúc gặp thật vẫn run.

Câu hỏi thường gặp

Khách vừa vào đã quát, có nên xin lỗi ngay không?

Nên nói một câu nhận cảm xúc như "em xin lỗi vì anh phải mất công quay lại" thay vì xin lỗi nhận hết lỗi khi chưa rõ chuyện. Lời xin lỗi về sự bất tiện là thật lòng và không ràng buộc cửa hàng vào kết luận nào.

Nếu khách nói sai sự thật thì có sửa ngay không?

Chưa sửa khi khách đang kể. Ghi lại, đợi khách nói xong và đã dịu, rồi đối chiếu bằng hoá đơn hay phiếu bảo hành. Sửa giữa chừng làm khách thấy bị bắt bẻ và câu chuyện quay về vạch đầu.

Mất bao lâu thì khách thường hạ giọng?

Theo kinh nghiệm đứng quầy, phần lớn khách dịu đi sau khoảng một đến ba phút nếu được nghe trọn vẹn và không bị ngắt. Nếu sau năm phút khách vẫn tăng giọng thì nên mời trưởng ca, đừng kéo dài thêm.

Khách bực vì chuyện không liên quan cửa hàng, ví dụ kẹt xe, thì sao?

Vẫn nhận lời một câu cho khách thấy được thông cảm, ví dụ "trưa nắng anh đi đường xa vất vả quá", mời nước rồi chuyển sang việc khách cần. Đừng bàn sâu chuyện bên ngoài, khách chỉ cần một câu là đủ.

Nhân viên bị khách mắng xong có được nghỉ vài phút không?

Nên có. Cửa hàng tốt cho nhân viên vừa tiếp ca nặng được vào trong uống nước năm phút, người khác đứng thay. Tiếp tục đứng quầy ngay khi tay còn run thì ca sau dễ hỏng theo.

Có nên ghi lại những ca khách nóng giận không?

Nên ghi ngắn vào sổ giao ca: giờ, chuyện gì, đã xử lý tới đâu, hẹn khách những gì. Ca sau biết mà không hứa lệch, và quản lý thấy được lỗi sản phẩm hay lỗi quy trình nào đang lặp lại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138