TiepXuc.comTiếp Xúc
Hỏi nhu cầu và tư vấn

Câu hỏi khai thác nhu cầu khách hàng: 30 câu mẫu chia năm nhóm dùng tại quầy

Ba mươi câu hỏi khai thác nhu cầu khách chia năm nhóm: mục đích, người dùng, nơi dùng, đồ đang dùng, ngân sách và thời điểm, kèm câu nên tránh hỏi.

A young Vietnamese saleswoman listens to a middle-aged couple beside a display table of kitchen appliances, seen over her shoulder, soft daylight, navy and cream tones

Câu hỏi khai thác nhu cầu tốt là câu khách trả lời được ngay bằng chuyện của chính họ: mua cho ai, dùng vào việc gì, đặt ở đâu, đang dùng gì và định chi trong khoảng nào. Gom lại thành năm nhóm như thế, nhân viên mới chỉ cần nhớ năm chữ đầu nhóm, còn từng câu thì đổi theo món hàng.

Dưới đây là ba mươi câu mẫu, mỗi nhóm sáu câu, viết theo giọng "em – anh/chị" để đọc lên là dùng được. Bạn không cần hỏi đủ ba mươi câu với một khách; thường ba bốn câu đã đủ hiểu. Cuối bài có danh sách những câu nghe thì tự nhiên nhưng làm khách khó chịu, và cách tự chọn bộ câu riêng cho cửa hàng của bạn.

Vì sao nên gom câu hỏi thành năm nhóm

Nhân viên mới hay rơi vào hai thái cực. Một là đứng im chờ khách hỏi, khách hỏi gì đáp nấy, đến lúc khách đi vẫn không biết họ mua cho ai. Hai là hỏi dồn một mạch như điền phiếu, khách trả lời được ba câu thì bắt đầu nhìn ra cửa. Cả hai đều do trong đầu không có khung.

Năm nhóm dưới đây là cái khung đó: mục đích – người dùng – nơi dùng – đồ đang dùng – ngân sách và thời điểm. Khi khách vừa trả lời một câu, bạn liếc qua khung xem nhóm nào còn trống và hỏi tiếp nhóm ấy, thay vì nghĩ một câu mới từ đầu. Ở cửa hàng điện máy B, trưởng ca dán năm chữ này ở mặt trong quầy thu ngân để nhân viên tuần đầu liếc được.

Thứ tự không cứng. Có khách mở miệng đã nói ngân sách ("chị có tầm năm triệu thôi em"), lúc đó bạn ghi nhận rồi quay về hỏi mục đích. Điều cần giữ là đừng hỏi lại thứ khách đã nói, vì khách sẽ hiểu là bạn không nghe. Bạn Minh, nhân viên mới ở cửa hàng B, từng hỏi một khách "anh định mua cho ai ạ" ngay sau khi khách vừa bảo "anh mua cho mẹ anh"; khách cười nhưng từ đó trả lời cụt hẳn đi.

Nhóm một: mục đích dùng

Nhóm này mở đầu cho hầu hết cuộc tư vấn, vì nó cho bạn biết khách đang giải quyết chuyện gì chứ không chỉ muốn món gì. Sáu câu mẫu:

  • "Anh/chị định dùng nó chủ yếu vào việc gì ạ?"
  • "Mình mua để thay cái cũ hay sắm thêm ạ?"
  • "Hằng ngày anh/chị dùng nhiều hay chỉ thỉnh thoảng thôi ạ?"
  • "Cái cũ nhà mình đang gặp chuyện gì mà anh/chị muốn đổi ạ?"
  • "Có việc nào anh/chị muốn nó làm được mà cái đang dùng chưa làm được không ạ?"
  • "Mình mua để dùng hay để tặng ạ?"

Câu thứ tư thường cho nhiều thông tin nhất. Khách kể "cái nồi cũ nấu cơm khô đáy" là bạn đã biết tiêu chí họ quan tâm hơn mọi thông số. Nếu khách trả lời "để tặng", chuyển sang hỏi về người nhận thay vì hỏi tiếp nhóm này, vì người mua không phải người dùng.

Nhóm hai: người dùng

Cùng một món nhưng người dùng khác thì lời khuyên khác: người lớn tuổi cần nút to, chữ rõ; trẻ nhỏ cần an toàn; nhà đông người cần dung tích lớn. Sáu câu mẫu:

  • "Ai trong nhà mình sẽ dùng nhiều nhất ạ?"
  • "Nhà mình mấy người dùng chung ạ?"
  • "Bác dùng có quen với loại có màn hình cảm ứng không, hay thích nút bấm hơn ạ?"
  • "Nhà mình có bé nhỏ không ạ, để em lưu ý chỗ khoá an toàn?"
  • "Người dùng có hay mang đi theo, hay để cố định một chỗ ạ?"
  • "Chị dùng hay anh dùng ạ, để em chọn cỡ cho vừa tay?"

Câu về trẻ nhỏ nên kèm lý do như mẫu ("để em lưu ý chỗ khoá an toàn"), nếu không khách dễ thấy bị hỏi chuyện riêng. Quy tắc chung: câu nào chạm vào gia đình, sức khoẻ, tuổi tác thì nói luôn vì sao bạn hỏi.

Nhóm ba: nơi dùng và điều kiện

Nhóm này hay bị bỏ qua nhất, và cũng là chỗ sinh ra nhiều ca đổi trả nhất: tủ lạnh không lọt cửa bếp, sofa quá to so với phòng, máy lọc nước không có chỗ cắm. Sáu câu mẫu:

  • "Anh/chị định đặt ở phòng nào ạ?"
  • "Chỗ đặt rộng chừng bao nhiêu, anh/chị có đo chưa ạ?"
  • "Nhà mình ở tầng mấy, có thang máy không ạ, để em tính chuyện giao hàng?"
  • "Chỗ đó có nắng chiếu trực tiếp hay ẩm không ạ?"
  • "Gần đó có ổ điện, đường nước sẵn chưa ạ?"
  • "Mình dùng trong nhà hay mang ra ngoài trời ạ?"

Khách thường chưa đo. Đừng trách, hãy đưa giải pháp: "Không sao chị, chị chụp giúp em góc đó có để cái thước dây, em xem rồi báo chị cỡ nào lọt." Ở cửa hàng nội thất, câu này tiết kiệm cho cả hai bên một chuyến giao hàng hỏng.

Nhóm bốn và năm: đồ đang dùng, ngân sách, thời điểm

Gộp hai nhóm vì chúng thường đi cuối, khi khách đã cởi mở hơn. Sáu câu về đồ đang dùng và kinh nghiệm cũ, rồi sáu câu về tiền và thời gian:

  • "Hiện nhà mình đang dùng loại nào ạ?"
  • "Cái cũ anh/chị thích điểm nào nhất, muốn giữ lại điểm đó không ạ?"
  • "Trước đây anh/chị từng dùng loại này và thấy không hợp chưa ạ?"
  • "Anh/chị đã xem qua mẫu nào ở đâu chưa, để em khỏi giới thiệu trùng?"
  • "Có tính năng nào anh/chị chắc chắn không cần không ạ?"
  • "Anh/chị có quen ai dùng loại này rồi khen hoặc chê gì không ạ?"
  • "Anh/chị định đầu tư trong khoảng bao nhiêu để em chọn mẫu cho sát ạ?"
  • "Mình cần dùng gấp hay có thể chờ hàng về vài hôm ạ?"
  • "Anh/chị thanh toán một lần hay muốn hỏi thêm về trả góp ạ?"
  • "Mình có cần xuất hoá đơn công ty không ạ?"
  • "Hôm nay anh/chị xem để mua luôn hay tham khảo trước ạ?"
  • "Nếu khoảng giá đó chưa có mẫu đúng ý, anh/chị muốn em tìm gần nhất trên hay dưới ạ?"

Câu ngân sách nên nói "khoảng" và nói lý do, để khách không thấy bị dò ví. Câu "xem để mua luôn hay tham khảo" không phải để phân loại khách đáng tiếp hay không; nó giúp bạn biết nên đưa thông tin gọn để khách mang về so, hay đi sâu vào lắp đặt, giao hàng.

Một lượt hỏi mẫu ở cửa hàng điện máy B

Đọc danh sách thì dễ, ráp vào cuộc nói chuyện mới khó. Dưới đây là một lượt hỏi thật gọn, khách là chị khoảng bốn mươi tuổi dừng trước kệ nồi cơm điện. Để ý xem mỗi câu thuộc nhóm nào và nhân viên chuyển nhóm ra sao.

Minh: "Dạ em chào chị, chị đang xem nồi để thay cái cũ hay sắm thêm ạ?" (nhóm mục đích)
Khách: "Thay em ạ, cái ở nhà nấu cứ khô đáy."
Minh: "Dạ, nhà mình mấy người ăn cơm ạ?" (nhóm người dùng)
Khách: "Bốn, nhưng cuối tuần ông bà sang thì sáu bảy."
Minh: "Dạ vậy em chọn loại nấu được cho bảy người mà nấu ít vẫn ngon. Chị hay nấu sáng hay hẹn giờ từ tối ạ?" (nhóm cách dùng)
Khách: "Hẹn giờ, sáng đi làm sớm."
Minh: "Dạ, chị định đầu tư khoảng bao nhiêu để em chọn hai mẫu cho sát ạ?" (nhóm ngân sách)

Bốn câu, chưa tới một phút, Minh đã biết: thay nồi cũ, cần cỡ lớn, có hẹn giờ, chuyện khô đáy là điều khách để ý nhất. Lúc này mới là lúc dẫn chị tới hai mẫu, và câu giới thiệu đầu tiên nên nói về chuyện cơm không khô đáy chứ không phải số lít hay công suất. Để ý thêm là Minh không hỏi nơi đặt, vì nồi cơm không vướng chuyện kích thước như tủ lạnh; bộ câu luôn phải lọc theo món hàng.

Câu nghe tự nhiên nhưng làm khách phật ý

Những câu dưới đây nhân viên nói hằng ngày mà không nhận ra chúng đóng cửa cuộc nói chuyện. Cột bên phải là câu thay thế.

Tránh nóiVì sao khách phật ýNói thay bằng
"Chị cần gì ạ?"Khách chưa biết cần gì nên chỉ đáp "em cứ để chị xem""Chị đang tìm cho mình hay cho người nhà ạ?"
"Anh có bao nhiêu tiền?"Nghe như dò ví, thiếu tôn trọng"Anh định đầu tư khoảng bao nhiêu để em chọn cho sát ạ?"
"Sao chị không đo trước?"Trách khách"Chị chụp giúp em góc đó, em xem cỡ nào lọt."
"Loại kia rẻ tiền, dùng nhanh hỏng lắm."Chê lựa chọn của khách, có khi là đồ khách đang dùng"Cái chị đang dùng có điểm nào chị chưa ưng ạ?"
"Chị mua luôn hôm nay không?"Hỏi quá sớm, như ép"Hôm nay chị xem để mua luôn hay tham khảo trước ạ?" (hỏi sau khi đã hiểu nhu cầu)
"Nhà chị có rộng không?"Câu chạm hoàn cảnh, dễ chạnh lòng"Chỗ chị định đặt rộng chừng bao nhiêu ạ?"

Điểm chung của cột phải là hỏi về món hàng và chỗ dùng, không hỏi về con người hay túi tiền của khách một cách trống trơn.

Chọn bộ câu riêng cho cửa hàng của bạn

Ba mươi câu là kho, không phải kịch bản. Mỗi cửa hàng nên lọc ra bộ tám đến mười câu sát nhất với hàng mình bán. Cách làm trong một buổi họp ca:

  1. Liệt kê năm lý do đổi trả hoặc khách phàn nàn gần nhất. Mỗi lý do thường chỉ ra một câu lẽ ra phải hỏi (sai cỡ là thiếu câu nhóm ba, sai người dùng là thiếu nhóm hai).
  2. Từ mỗi nhóm, giữ lại hai câu đúng với hàng của bạn. Spa chị Hạnh giữ câu "da chị hay bị gì vào mùa này" thay cho câu đặt ở phòng nào.
  3. Viết lại bằng đúng giọng địa phương. Ở miền Nam có thể "anh chị định xài cho ai nè", miền Bắc "anh chị định dùng cho ai ạ"; giữ cách xưng mà khách vùng bạn quen nghe.
  4. Cho từng người đọc to và đóng vai với nhau. Câu nào đọc lên thấy ngượng thì sửa tới khi tự nhiên.
  5. Sau hai tuần, hỏi lại cả đội: câu nào khách trả lời dài nhất, câu nào khách lảng. Giữ câu trước, thay câu sau.

Bộ câu đã lọc nên in khổ nhỏ để ở quầy cho người mới, nhưng nhắc họ không cầm giấy đọc trước mặt khách.

Câu hỏi thường gặp

Có nên hỏi ngân sách ngay từ đầu không?

Thường không nên. Hỏi tiền trước khi hiểu nhu cầu làm khách thấy bị phân loại. Nên hỏi sau khi đã biết mục đích và người dùng, nói kèm lý do để chọn mẫu cho sát. Trừ khi khách tự nói ngân sách trước thì bạn ghi nhận luôn.

Khách trả lời cộc lốc thì làm sao hỏi tiếp?

Đổi sang câu dễ trả lời hơn, chẳng hạn câu chọn một trong hai: chị dùng ở bếp hay phòng khách ạ. Nếu khách vẫn ngắn, có thể họ đang muốn tự xem; lùi ra một chút và nói em đứng gần đây, chị cần gì cứ gọi em.

Một khách nên hỏi bao nhiêu câu là đủ?

Đa số trường hợp ba đến năm câu là đủ để giới thiệu đúng hướng. Hàng giá trị lớn như nội thất, xe máy có thể cần nhiều hơn nhưng nên xen giữa lúc cho khách xem hàng, không hỏi liền một lèo như phỏng vấn.

Khách hỏi ngược lại sao em hỏi nhiều thế thì trả lời sao?

Nói thật lý do một cách ngắn gọn: dạ em hỏi để khỏi giới thiệu lan man, chị đỡ mất thời gian. Sau đó giảm bớt câu hỏi và cho khách xem ngay hai mẫu gần nhất với những gì đã biết.

Có cần hỏi tên khách không?

Không bắt buộc. Nếu cuộc tư vấn kéo dài hoặc cần hẹn giao hàng thì có thể hỏi để xưng hô cho đúng: dạ em gọi chị là chị gì cho tiện ạ. Không hỏi thêm thông tin cá nhân khi chưa cần cho việc mua bán.

Câu hỏi mẫu này áp cho bán hàng qua tin nhắn được không?

Được, nhưng qua tin nhắn nên hỏi mỗi lần một câu và đưa sẵn lựa chọn để khách bấm trả lời nhanh, ví dụ dùng cho bếp hay phòng khách ạ. Gửi năm câu một lúc trong một tin nhắn khách thường bỏ không trả lời.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138