TiepXuc.comTiếp Xúc
Xây bộ kịch bản và đào tạo đội

Đào tạo nhân viên bán hàng mới tuần đầu: lịch 7 ngày từ đứng cạnh đến tự tiếp khách

Lịch bảy ngày cho nhân viên bán hàng mới: ngày nào học gì, câu thoại phải thuộc trước khi tự tiếp khách, chọn người kèm, câu chuyển khách khi chưa biết và lỗi hay gặp.

An experienced Vietnamese saleswoman shows a nervous new hire how to fold and present a shirt at a store counter, both seen from behind, golden late morning light

Tuần đầu của nhân viên bán hàng mới nên đi theo một lịch rõ: hai ngày đứng cạnh nghe và học hàng, hai ngày tiếp khách có người kèm đứng gần, ba ngày tự tiếp khách nhưng có người để hỏi, và cuối tuần một buổi nói chuyện ngắn để chốt điều đã được, điều còn thiếu. Ném người mới ra quầy ngay ngày đầu hay để họ đứng xem cả tuần đều làm họ nản.

Phần dưới là lịch bảy ngày cụ thể, cách chọn người kèm, mười câu phải thuộc trước khi tự tiếp khách, câu chuyển khách an toàn khi chưa biết trả lời, buổi kiểm tra nhẹ cuối tuần và những lỗi người kèm hay mắc. Ví dụ dùng cửa hàng thời trang E và bạn Minh, nhân viên mới hai mươi tuổi.

Ngày đầu: điều người mới cần nhất không phải là kiến thức hàng

Người mới bước vào cửa hàng ngày đầu thường lo ba chuyện: đứng ở đâu, làm gì khi không có khách, và nói gì nếu có khách hỏi mà mình không biết. Kiến thức về hàng để sau. Nếu ngày đầu chỉ đưa cho bạn Minh một tập bảng giá và danh sách mã hàng, bạn ấy sẽ đứng nép một góc, sợ khách lại gần.

Ngày đầu nên trả lời đủ ba câu ấy. Chỉ chỗ đứng và vòng đi trong cửa hàng. Giao một việc tay chân để không phải đứng không: gấp lại hàng, kiểm kệ, lau quầy. Và dạy ngay một câu cứu cánh để dùng khi chưa biết: "Dạ chị chờ em một chút, em mời chị Lan ra tư vấn kỹ hơn cho chị nhé." Có câu này rồi, người mới bớt sợ khách hẳn.

Thêm một việc ít ai làm: giới thiệu người mới với cả đội bằng tên và nói rõ ai là người kèm. Câu của trưởng ca: "Đây là Minh, từ hôm nay đi ca sáng, tuần này Minh đi cùng chị Lan, có gì mọi người giúp Minh nhé." Người mới biết mình được đón, người cũ biết mình có phần trách nhiệm. Cuối ngày đầu, người kèm hỏi một câu: "Hôm nay em thấy chỗ nào khó nhất?" Câu trả lời cho bạn biết ngày hai cần dạy gì trước.

Lịch bảy ngày

Lịch dưới đây giả định người mới làm ca tám tiếng, cửa hàng có giờ đông vào buổi tối. Cửa hàng nhỏ hơn có thể nén lại thành năm ngày.

NgàyViệc chínhCâu thoại luyện trong ngàyMốc cuối ngày
1Đứng cạnh người kèm, làm việc tay chân, quan sát chào kháchCâu chào và câu chuyển khách cho người kèmNói được câu chào tự nhiên với ba khách
2Học năm nhóm hàng chính, chính sách đổi trả, bảo hànhCâu nói về đổi trả đúng từng chữTrả lời được ba câu hỏi chính sách khi người kèm hỏi thử
3Tiếp khách chặng chào và mở chuyện, người kèm đứng cách hai bướcCâu mở chuyện gắn với món khách đang xemMở chuyện với năm khách, người kèm nhận phần sau
4Tiếp khách đến chặng hỏi nhu cầu, người kèm vẫn đứng gầnBa câu hỏi nhu cầu theo kịch bảnHỏi nhu cầu đủ ba câu với ít nhất ba khách
5Tự tiếp trọn lượt khách giờ vắng, người kèm trong tầm gọiCâu khi khách nói để suy nghĩTự tiếp trọn ba lượt khách
6Tự tiếp khách cả giờ đông, có người để hỏiCâu khi khách chê đắtKhông bỏ khách nào đứng chờ quá lâu mà không chào
7Ca bình thường, cuối ca có buổi nói chuyện mười lăm phútTự chọn câu muốn luyện thêmThống nhất mục tiêu tuần hai

Mốc cuối ngày không phải để chấm đỗ trượt. Ngày nào chưa đạt mốc thì ngày sau làm lại, lịch lùi một ngày cũng không sao. Quan trọng là người mới biết rõ hôm nay mình đang tập điều gì, thay vì đứng quầy cả ngày mà không biết mình đang tiến hay lùi.

Chọn người kèm

Không nhất thiết là người bán giỏi nhất. Người bán giỏi nhất thường bận khách, không có thời gian giải thích. Người kèm tốt là người bán ổn, chịu nói, chịu nghe câu hỏi ngớ ngẩn mà không cười.

Cùng ca với người mới cả tuần. Đổi người kèm giữa tuần làm người mới phải làm quen lại và nghe hai cách làm khác nhau cho cùng một việc.

Được báo trước và được bớt chỉ tiêu. Kèm người mới làm chậm việc bán của người kèm. Nếu vẫn bắt họ đạt doanh số như thường, họ sẽ kèm qua loa. Giảm chỉ tiêu tuần đó hoặc có khoản thưởng nhỏ cho việc kèm.

Biết rõ mình cần dạy gì. Đưa cho người kèm bảng lịch bảy ngày ở trên. Không có lịch, người kèm sẽ dạy theo hứng, hôm nay kể chuyện hàng, mai kể chuyện khách khó, người mới không biết đâu là gốc.

Có cách nói "chưa đúng" mà không làm người mới xấu hổ. Ví dụ: "Câu vừa rồi em nói ổn, lần tới em thử hỏi chị ấy mua cho ai trước rồi hẵng đưa mẫu nhé." Người kèm hay quát trước mặt khách thì không nên giao, dù giỏi đến đâu.

Mười câu phải thuộc trước khi tự tiếp khách

Trước ngày thứ năm, người kèm kiểm tra người mới nói được mười câu sau một cách tự nhiên, không đọc giấy. Chữ có thể đổi, ý phải giữ:

  • Chào: "Dạ em chào chị, chị cứ xem thoải mái nhé."
  • Mở chuyện: "Mẫu này bên em có thêm màu be, chị muốn xem không ạ?"
  • Hỏi nhu cầu 1: "Chị mua cho mình hay mua làm quà ạ?"
  • Hỏi nhu cầu 2: "Chị hay mặc đi làm hay đi chơi nhiều hơn ạ?"
  • Nhắc lại nhu cầu: "Vậy chị cần áo đi làm, chất mát, dễ ủi, đúng không ạ?"
  • Mời thử: "Phòng thử ở bên trái, chị cứ thử thoải mái, em đứng ngoài này nhé."
  • Chính sách đổi: "Bên em đổi trong bảy ngày nếu còn tem và hoá đơn ạ."
  • Khi khách nói để suy nghĩ: "Dạ chị cứ suy nghĩ thêm, chị cần em giữ cỡ này tới chiều không ạ?"
  • Khi chưa biết trả lời: "Dạ câu này em chưa chắc, em hỏi chị Lan rồi trả lời chị ngay ạ."
  • Tiễn: "Dạ em cảm ơn chị đã ghé, hẹn chị lần sau ạ."

Mười câu này là xương sống. Khi người mới nói được chúng tự nhiên, phần hiểu hàng và đọc khách sẽ đến dần qua những tuần sau. Nếu cửa hàng ở miền Nam, đội quen nói "nha chị", "dạ chị", thì đổi câu cho hợp giọng, miễn lễ phép và rõ ràng như nhau.

Áp vào cửa hàng của bạn: khi không đủ bảy ngày hoặc không đủ người

Lịch bảy ngày là khung, không phải luật. Cửa hàng hai người, chủ cửa hàng vừa bán vừa kèm, thì nén lại: ngày một và hai gộp làm một, chỉ giữ câu chào, câu chuyển khách và chính sách đổi trả; từ ngày hai người mới đã đứng quầy, chủ cửa hàng ở trong tầm gọi. Phần học hàng rải ra tuần hai, mỗi ngày một nhóm hàng vào giờ vắng.

Người mới đã từng bán hàng ở nơi khác thì đừng bắt đứng xem hai ngày như người chưa đi làm bao giờ. Hỏi họ tiếp khách thế nào ở chỗ cũ, cho đóng vai một lượt ngay ngày đầu, rồi chỉ dạy phần khác biệt: chính sách của cửa hàng mình, nhóm hàng, những câu cửa hàng mình tránh. Câu nên nói với họ: "Em có kinh nghiệm rồi, tuần này chị chỉ cần em nắm cách bên mình đổi trả và mấy mẫu chủ lực, còn cách tiếp khách em cứ làm, chị góp ý thêm."

Người mới vào đúng mùa đông khách, như tháng cuối năm, là trường hợp khó nhất. Lúc ấy đừng cố dạy trọn sáu chặng. Giao cho người mới đúng hai việc: chào khách và dẫn khách tới chỗ hàng, rồi chuyển cho người cũ tư vấn. Hết mùa đông mới dạy lại từ đầu theo lịch bảy ngày.

Buổi nói chuyện cuối tuần mười lăm phút

Ngày thứ bảy, người kèm và trưởng ca ngồi với người mới sau ca. Không gọi là "kiểm tra" cho đỡ áp lực. Trình tự:

  1. Hỏi người mới tự kể: tuần qua việc gì quen tay nhất, việc gì còn ngại nhất.
  2. Người kèm nêu hai việc người mới đã làm tốt, dẫn đúng lúc và câu nói cụ thể.
  3. Hỏi thử ba câu chính sách đổi trả, bảo hành. Sai thì nhắc lại ngay, không ghi lỗi.
  4. Đóng vai nhanh một lượt khách nói để suy nghĩ, chừng hai phút.
  5. Thống nhất một việc cần tập trong tuần hai, ví dụ hỏi nhu cầu đủ ba câu trước khi đưa mẫu.
  6. Hỏi người mới có cần gì từ cửa hàng không: lịch ca, đồng phục, chỗ cất đồ.

Câu cuối nghe như chuyện ngoài lề nhưng rất đáng hỏi. Nhiều người mới nghỉ việc ở tuần thứ hai không vì bán khó, mà vì những chuyện nhỏ như ca làm lệch giờ xe buýt hay không có chỗ cất túi, và không ai hỏi họ.

Lỗi hay gặp khi kèm người mới tuần đầu

Những lỗi này đều xuất phát từ ý tốt, nên càng dễ lặp.

LỗiNgười mới cảm thấyLàm thay
Đưa ra quầy một mình ngay ngày đầuBị bỏ rơi, sợ kháchHai ngày đầu đứng cạnh, có câu chuyển khách
Dạy hết mọi thứ trong hai ngàyNgợp, không nhớ được gìMỗi ngày một chặng, có mốc rõ
Sửa lỗi trước mặt kháchXấu hổ, mất tự tin với kháchChờ khách đi rồi nói riêng, một câu ngắn
Không ai được giao làm người kèmHỏi ai cũng thấy phiền người taGiao đích danh, báo cả đội
Chỉ khen chung chung "em làm tốt lắm"Không biết điều gì nên giữKhen đúng câu, đúng lúc
Không hỏi người mới có khó khăn gìCảm thấy không ai để ý tới mìnhHỏi cuối ngày đầu và cuối tuần

Một phiếu tự chấm nhỏ cho người kèm, trả lời có hoặc chưa vào cuối tuần: người mới có biết mình đi kèm ai không; mỗi ngày có biết mình đang tập điều gì không; có ai sửa lỗi người mới trước mặt khách không; người mới đã được khen đúng câu ít nhất ba lần chưa; cuối tuần có ai hỏi người mới cần gì không. Có hai chữ "chưa" trở lên thì tuần sau người kèm cần chỉnh cách kèm.

Câu hỏi thường gặp

Nhân viên mới bao lâu thì được tự tiếp khách một mình?

Với cửa hàng bán lẻ thông thường, khoảng ngày thứ năm là tự tiếp trọn lượt khách vào giờ vắng, có người để hỏi. Hàng có nhiều kỹ thuật như điện máy, nội thất thì có thể cần hai tuần mới tự tư vấn sâu được.

Người mới quên kịch bản khi đứng trước khách thì làm sao?

Cứ dùng câu chuyển khách: xin khách chờ một chút và mời người kèm ra. Không có gì đáng xấu hổ. Sau lượt đó, người kèm nhắc lại câu bị quên và cho người mới nói thử vài lần.

Có nên cho người mới đọc tài liệu ở nhà trước ngày đầu không?

Gửi một trang ngắn về giờ giấc, đồng phục, người cần gặp là đủ. Không nên gửi cả tập kiến thức hàng để học trước, vì học khi chưa thấy hàng thật rất khó nhớ và dễ làm người mới lo lắng.

Người kèm có cần được trả thêm không?

Nên có ghi nhận rõ ràng, bằng khoản thưởng nhỏ hoặc giảm chỉ tiêu doanh số trong tuần kèm. Kèm người là việc thật, tốn thời gian thật; không ghi nhận thì người kèm sẽ dần làm cho có.

Sau tuần đầu thì đào tạo tiếp thế nào?

Tuần hai đến tuần bốn, giữ một mục tiêu mỗi tuần, tham gia đóng vai cùng đội, được chấm một hai lượt tiếp khách bằng phiếu và nghe góp ý. Sau một tháng, người mới coi như nhân viên chính thức trong việc tiếp khách.

Người mới nghỉ ngay tuần đầu có phải do đào tạo kém không?

Không hẳn, nhưng nên hỏi lý do thật. Nhiều trường hợp là do công việc khác với mô tả lúc tuyển, ca làm không hợp, hoặc cảm thấy bị bỏ mặc. Mỗi lý do cho một chỗ cần sửa cụ thể.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138