TiepXuc.comTiếp Xúc
Xây bộ kịch bản và đào tạo đội

Cách góp ý nhân viên bán hàng sau lượt tiếp khách: nói lúc nào, nói câu gì

Góp ý nhân viên bán hàng ngay sau lượt tiếp khách: lúc nào nói, câu đỡ lời khi đang có khách, khung ba câu, mẫu góp ý cho sáu lỗi hay gặp và phiếu tự chấm người kèm.

A Vietnamese store manager talks quietly with a young salesman in a narrow stockroom between shelves of boxes, both seen in profile, faces turned away, soft overhead light

Góp ý nhân viên bán hàng hiệu quả nhất là góp ý riêng, ngay sau khi khách đi, trong ba câu: em thấy em vừa nói gì, câu đó làm khách phản ứng thế nào, lần sau thử nói câu nào. Góp ý trước mặt khách, góp ý dồn cuối tháng hay góp ý bằng nhận xét chung như "em thiếu nhiệt tình" đều khiến người nghe phòng thủ mà không sửa được gì.

Bài này dành cho trưởng ca, quản lý cửa hàng và người kèm nhân viên mới. Nội dung gồm: khi nào góp ý ngay, khi nào để sau; câu đỡ lời nếu phải can thiệp khi khách còn đứng đó; khung ba câu; mẫu góp ý cho sáu lỗi hay gặp nhất; cách xử lý khi nhân viên cãi hoặc buồn; cách theo dõi sau góp ý và một phiếu tự chấm cho chính người góp ý.

Góp ý ngay hay để sau

Không phải lỗi nào cũng nên nói ngay. Bảng dưới giúp quyết trong vài giây.

Tình huốngLúc góp ýVì sao
Nhân viên nói sai chính sách đổi trả, bảo hành, giáCan thiệp ngay khi khách còn đứng đó, bằng câu đỡ lờiĐể khách ra về với thông tin sai là sinh khiếu nại
Nhân viên nói câu xúc phạm, nói xấu nơi khácCan thiệp nhẹ ngay, góp ý riêng sauGiữ thể diện cho khách và cửa hàng
Bỏ chặng hỏi nhu cầu, nói giá quá sớmNgay sau khi khách đi, trong vài phútLúc này cả hai còn nhớ rõ câu nói
Thói quen lặp nhiều ngày, như đứng sát kháchGóp ý riêng cuối ca, có ví dụ cụ thểCần thời gian nói kỹ, không vội
Lượt khách khó làm nhân viên đang runHỏi han trước, góp ý để hôm sauNgười đang căng không nghe được góp ý
Lỗi nhỏ một lần, như quên chào một khách lúc đôngCó khi không cần góp ýKhông phải mọi sơ suất đều cần thành bài học

Quy tắc chung: càng gần lúc xảy ra càng dễ sửa, nhưng không bao giờ trước mặt khách, trừ khi phải chặn thông tin sai. Và nếu người kia đang xúc động, chờ họ bình tĩnh trước đã. Một câu hỏi han "Khách vừa rồi khó nhỉ, em ổn không?" giúp người ta thở ra, rồi mới nghe được điều khác.

Câu đỡ lời khi phải can thiệp lúc khách còn đó

Khi nhân viên vừa nói sai chính sách hoặc nói điều không nên, bạn cần sửa trước mặt khách mà không làm nhân viên mất mặt. Mẹo là nhận phần sửa về mình, như thể đang bổ sung thông tin:

  • Nhân viên nói đổi trong một tháng, chính sách là bảy ngày: "Dạ chị ơi, em bổ sung chút, đợt này bên em đổi trong bảy ngày ạ, bạn ấy nhớ nhầm sang chương trình cũ. Em xin lỗi chị."
  • Nhân viên hứa giao trong ngày khi chưa chắc: "Dạ để em kiểm lại lịch xe cho chắc rồi báo chị giờ giao cụ thể nhé, hôm nay xe hơi kín."
  • Nhân viên nói xấu cửa hàng khác: "Dạ mỗi bên có mẫu riêng chị ạ, bên em thì mẫu này có ưu điểm thế này..." và chuyển sang nói về hàng của mình.
  • Nhân viên đang tư vấn quá phạm vi, như nói về tác dụng chữa bệnh của một sản phẩm: "Dạ phần này chị hỏi thêm bác sĩ hoặc dược sĩ giúp em, bên em chỉ nói được về cách dùng thông thường thôi ạ."

Sau khi khách đi, đừng quên quay lại nói riêng với nhân viên, bắt đầu bằng một câu như "Lúc nãy chị chen vào, em đừng ngại nhé, chị chỉ sợ khách hiểu nhầm chính sách." Không quay lại thì nhân viên chỉ nhớ cảm giác bị chen ngang trước khách.

Khung ba câu khi góp ý riêng

Câu một là điều bạn thấy, dẫn đúng lời. Không phải "em hơi vội" mà là "Lúc chị khách vừa dừng ở kệ nồi, câu đầu tiên em nói là: nồi này giá một triệu hai." Dẫn đúng lời giúp nhân viên nhớ lại và không cãi được, vì đó là điều họ thật sự đã nói.

Câu hai là điều câu nói ấy gây ra, nhìn từ phía khách. "Chị ấy nghe giá xong thì bỏ đi luôn, chưa kịp nói nhà mấy người, nấu gì." Câu hai không phán xét, chỉ cho nhân viên thấy hậu quả. Nhiều khi đến đây nhân viên đã tự hiểu.

Câu ba là gợi ý cụ thể cho lần sau, kèm một câu nói được ngay: "Lần tới em thử hỏi trước: nhà mình mấy người dùng ạ. Đợi chị ấy trả lời rồi mới nói giá xem sao." Rồi nhờ nhân viên nói thử câu ấy một lần. Nói thử tại chỗ khiến câu mới đi vào miệng, không chỉ vào tai.

Cả ba câu chưa tới một phút. Nếu bạn thấy mình nói quá ba phút trong một lần góp ý, có thể bạn đang góp nhiều chuyện một lúc, hoặc đang giảng giải thay vì góp ý. Một lần, một chuyện.

Mẫu góp ý cho sáu lỗi hay gặp

Sáu lỗi dưới đây chiếm phần lớn các lần góp ý ở cửa hàng bán lẻ. Cột giữa là câu nên nói, cột cuối là câu nên tránh vì nó làm người nghe phòng thủ.

LỗiNên nóiTránh nói
Hỏi "chị cần gì ạ" ngay khi khách bước vào"Lần tới em chào rồi để chị ấy xem chừng nửa phút, đợi chị ấy dừng lại ở món nào thì hỏi về món đó.""Đã dặn bao nhiêu lần rồi"
Đi theo sát khách"Em đứng cách chừng hai bước, khách quay lại tìm là thấy em ngay.""Em làm khách khó chịu đấy"
Nói giá trước khi hỏi nhu cầu"Em hỏi trước một câu về việc dùng, rồi giá nói sau.""Em nói giá thế thì ai mua"
Bày ra quá nhiều mẫu"Lần sau em chọn hai mẫu hợp nhất thôi, khách dễ chọn hơn.""Em lấy cả kho ra à"
Ngắt lời khi khách đang nói băn khoăn"Em đợi chị ấy nói hết, đếm thầm đến ba rồi hãy đáp.""Em nói nhiều quá"
Mặt lạnh khi khách không mua"Khách không mua vẫn cảm ơn một câu, nhiều người quay lại mua lần sau.""Thái độ em kém quá"

Để ý điểm chung của cột "tránh nói": chúng nói về con người hoặc đổ lỗi, không chỉ ra việc phải làm khác. Cột "nên nói" luôn có một hành động cụ thể, nhân viên làm được ngay trong lượt khách kế tiếp.

Khi nhân viên cãi hoặc buồn

Nhân viên cãi "khách đó đằng nào cũng không mua". Không tranh luận khách có mua hay không. Đáp: "Có thể. Nhưng mình không biết trước được, nên với khách nào mình cũng thử hỏi một câu. Em thử với mấy khách tới xem."

Nhân viên đổ cho đông khách. Nếu đúng là đông, nhận điều đó: "Ừ lúc đó đông thật, chị hiểu." Rồi hỏi: "Lúc vắng hơn thì em có hỏi được không?" Tách hoàn cảnh khỏi thói quen.

Nhân viên im lặng, mắt đỏ. Dừng góp ý. Nói: "Chị không trách em, chị chỉ muốn em bán dễ hơn. Mình nói tiếp lúc khác nhé." Hôm sau quay lại chuyện đó, ngắn gọn.

Nhân viên nói "chị Lan cũng làm thế". Không bàn về người vắng mặt. "Chị đang nói về em, chuyện của chị Lan chị sẽ nói riêng với chị ấy." Và thật sự nói với chị Lan nếu đúng.

Nhân viên đồng ý nhưng không đổi. Có thể họ chưa biết làm, không phải không muốn. Đưa vào buổi đóng vai hoặc luyện đầu ca, cho họ nói thử nhiều lần ngoài giờ có khách.

Tình huống luyện cho trưởng ca: ba lượt khách, bạn sẽ góp ý thế nào

Trưởng ca mới thường biết lỗi nằm ở đâu nhưng chưa quen nói ra. Đọc ba tình huống ở cửa hàng điện máy B, tự viết ba câu theo khung trước khi đọc gợi ý:

  • Tình huống 1: bạn Minh thấy khách dừng ở kệ quạt, đi tới nói ngay "Quạt này đang giảm hai trăm nghìn anh ạ". Khách gật đầu rồi đi. Gợi ý: "Lúc anh khách dừng ở kệ quạt, câu đầu em nói về giảm giá. Anh ấy gật rồi đi, mình chưa biết anh ấy cần quạt cho phòng nào. Lần sau em thử hỏi: anh định để quạt ở phòng nào ạ."
  • Tình huống 2: chị Thảo tư vấn kỹ, khách hỏi bảo hành, chị trả lời "Bảo hành hai năm tận nhà", trong khi chính sách là hai năm tại cửa hàng. Gợi ý: can thiệp bằng câu đỡ lời khi khách còn đứng đó, sau đó nói riêng, nhẹ nhàng, và kiểm xem trang kịch bản có ghi rõ chưa.
  • Tình huống 3: bạn Ngân, nhân viên tuần thứ hai, tiếp khách lớn tuổi rất kiên nhẫn, mời ngồi, cắm thử nồi cho xem, nhưng quên giới thiệu chính sách đổi trả. Gợi ý: khen trước, dẫn đúng việc mời ngồi và cắm thử; rồi một điều sửa duy nhất: "Trước khi khách thanh toán, em nhắc một câu: bên em đổi trong bảy ngày nếu còn tem nhé."

Để ý tình huống 3: lượt khách đó phần lớn là tốt, và nếu chỉ góp ý chuyện quên đổi trả thì bạn Ngân sẽ nghĩ mình làm hỏng. Khen đúng việc trước là để người nghe biết mình đang đi đúng đường, rồi mới nhận thêm một điều để sửa.

Theo dõi sau góp ý và phiếu tự chấm người góp ý

Góp ý xong mà không theo dõi thì người nghe sẽ nghĩ chuyện đã qua. Ba bước theo dõi:

  1. Trong ca đó, để ý một hai lượt khách tiếp theo của nhân viên. Nếu họ dùng câu mới, nói ngay một câu ngắn: "Câu vừa rồi được đó."
  2. Cuối tuần, hỏi: "Câu hỏi nhà mấy người em dùng thấy sao?" Để nhân viên tự kể khách phản ứng thế nào.
  3. Nếu sau hai tuần vẫn chưa đổi, đổi cách dạy: đóng vai, đứng cạnh làm mẫu, hoặc nghe một lượt khách cùng nhau.
  4. Mỗi cuối tuần, người góp ý tự trả lời năm câu có hoặc chưa: tuần này mình có góp ý ai trước mặt khách không; lần góp ý nào cũng dẫn đúng lời chứ; mỗi lần chỉ nói một chuyện chứ; có khen đúng việc ít nhất một lần với mỗi người chứ; có theo dõi lại những chuyện đã góp ý chứ.

Nếu phiếu tự chấm có nhiều chữ "chưa" ở câu khen, đó là lỗi hay gặp nhất của người quản lý cửa hàng: thấy cái sai rất nhanh mà quên nói ra cái đúng. Tỷ lệ dễ nhớ là cứ một lần góp ý sửa thì ít nhất một lần ghi nhận điều làm tốt, cả hai đều dẫn đúng lời.

Câu hỏi thường gặp

Có nên góp ý nhân viên trong cuộc họp chung của cả đội không?

Không nên nêu tên ai trong họp chung. Nếu nhiều người cùng mắc một lỗi, nói chung về lỗi đó và câu nên dùng thay. Chuyện của một người thì nói riêng với người đó, ở chỗ khách và đồng nghiệp không nghe thấy.

Góp ý nhân viên lớn tuổi hơn mình thế nào cho phải?

Xưng hô đúng vai vế ngoài đời, như gọi anh chị, và dùng giọng hỏi ý nhiều hơn: chị thấy nếu mình hỏi khách câu này trước thì sao. Nội dung vẫn phải cụ thể, dẫn đúng lời, không vì ngại mà nói vòng vo.

Nhân viên giỏi nhất cửa hàng mắc lỗi thì có cần góp ý không?

Có, và theo đúng cách như với người khác. Người giỏi thường có vài thói quen riêng mà người mới bắt chước theo, nên góp ý cho họ có ích cho cả đội. Có thể mở đầu bằng việc hỏi ý kiến họ trước.

Bao lâu thì nên góp ý một nhân viên một lần?

Không có con số cố định, nhưng đừng góp ý quá một chuyện mỗi ca và đừng ngày nào cũng chỉ có góp ý sửa. Với nhân viên mới, góp ý dày hơn trong tháng đầu; với người lâu năm, mỗi tuần một chuyện là đủ.

Nếu chính mình góp ý sai thì xử lý sao?

Nhận ngay khi biết: chị nói nhầm, chính sách đúng là thế này. Người quản lý nhận sai rõ ràng thì nhân viên cũng bớt sợ nhận sai của mình. Giấu đi hoặc vòng vo làm mất lòng tin nhanh hơn chính lỗi đó.

Góp ý qua tin nhắn có được không?

Chỉ nên dùng tin nhắn để ghi nhận điều làm tốt hoặc nhắc lịch. Góp ý sửa lỗi nên nói trực tiếp, vì chữ viết không có giọng, người đọc dễ hiểu nặng hơn ý người viết, nhất là khi đọc lúc đã về nhà.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138