Khách đến sớm thì mời ngồi, báo người được gặp và để người đó quyết có ra sớm hay không; khách đến trễ thì báo người được gặp ngay khi biết, đưa khách lựa chọn rút ngắn buổi gặp hoặc dời lịch, và tuyệt đối không nói câu nào mang ý trách. Lệch giờ là chuyện xảy ra mỗi ngày ở quầy, nhưng cách lễ tân xử lý quyết định khách thấy mình được đón hay bị làm khó.
Bài chia thành từng mốc cụ thể: đến sớm năm phút khác đến sớm một tiếng, trễ mười phút khác trễ bốn mươi phút, và trường hợp khó nhất là khách đến nhầm ngày. Mỗi mốc có câu nói mẫu, việc cần làm phía nội bộ, cùng những câu nghe vô hại mà khách lại thấy như bị bắt lỗi.
Khách đến sớm: mỗi mốc một cách
Không phải cứ khách đến sớm là báo ngay người được gặp. Báo quá sớm có khi làm người đó phải bỏ dở việc đang làm, trong khi khách chẳng hề vội.
| Đến sớm | Việc nên làm | Câu nói với khách |
|---|---|---|
| Năm đến mười phút | Mời ngồi, mời nước, báo người được gặp ngay như bình thường | "Dạ anh ngồi đây giúp em, em báo chị Lan anh đến rồi ạ." |
| Mười lăm đến ba mươi phút | Báo người được gặp bằng tin nhắn, không gọi dồn; để người đó chọn ra sớm hay đúng giờ | "Dạ chị Lan đang có việc đến đúng mười giờ, anh ngồi nghỉ chút, nếu chị xong sớm em mời anh lên liền ạ." |
| Hơn ba mươi phút | Báo khách giờ người được gặp có thể tiếp, gợi ý chỗ ngồi thoải mái hoặc chỗ ra ngoài một lát nếu khách muốn | "Dạ lịch của chị Lan là mười giờ, anh có muốn ngồi đây chờ hay em gửi anh lại thẻ khách để anh tiện ra vào ạ?" |
| Hơn một tiếng | Kiểm tra lại lịch; có thể khách nhớ nhầm giờ hoặc bên mình ghi nhầm | "Dạ em thấy lịch ghi mười giờ, anh xem lại giúp em lịch hẹn của mình là mấy giờ ạ?" |
Khách đến sớm ở phòng khám hay nơi có lượt phục vụ theo số thì không được gọi lên trước người đã đến đúng giờ. Bạn nói rõ để khách khỏi chờ đợi điều không xảy ra: "Dạ bên em gọi theo giờ hẹn, nếu có lượt trống trước giờ của chị em mời chị vào sớm ạ."
Câu nên nói khi khách đến sớm
Khách đến sớm thường hơi ngại vì biết mình làm phiền. Câu nói của lễ tân cần làm khách thoải mái, không làm khách có cảm giác bị nhắc giờ.
- "Dạ anh đến sớm, may quá đường không kẹt ạ. Anh ngồi nghỉ chút cho mát." Biến chuyện sớm thành chuyện tốt.
- "Dạ anh cứ ngồi thoải mái, có ổ cắm sạc điện thoại ở góc này ạ." Khách chờ lâu sẽ muốn làm việc riêng.
- "Dạ nếu anh cần chỗ yên tĩnh gọi điện, phòng nhỏ bên trái đang trống ạ."
- "Dạ em báo chị Lan anh đến rồi, chị có thể ra sớm hơn một chút ạ." Chỉ nói khi bạn thật sự đã báo.
- Tránh: "Anh đến sớm quá, chưa đến giờ đâu", "Chị Lan chưa rảnh", "Anh chờ tới giờ nhé". Ba câu này cùng một nghĩa là "anh đến không đúng lúc".
Một điều nhỏ mà nhiều lễ tân không để ý: khách đến sớm hay ngồi đúng chỗ nhìn thẳng ra quầy, nên mọi câu bạn nói với đồng nghiệp, mọi lần bạn cầm điện thoại riêng, khách đều thấy. Ba mươi phút chờ của khách cũng là ba mươi phút khách quan sát nơi mình sắp làm việc cùng.
Khách gọi báo trễ: việc cần làm ngay
Khi khách gọi đến nói "chị đang kẹt xe, chắc trễ khoảng hai mươi phút", câu đầu tiên của bạn là cảm ơn khách đã báo: "Dạ em cảm ơn chị đã báo trước ạ. Chị đi cẩn thận, em báo anh Tâm ngay." Đừng hỏi "sao trễ vậy chị", khách đã đang lo rồi.
Ngay sau khi cúp máy, báo người được gặp bằng một tin ngắn đủ ba ý: ai, trễ bao lâu, giờ dự kiến tới. Ví dụ: "Anh Tâm ơi, chị Hạnh hẹn mười giờ báo trễ khoảng hai mươi phút, dự kiến mười giờ hai mươi tới ạ." Người được gặp sẽ tự quyết dùng hai mươi phút đó làm gì, có rút ngắn buổi gặp hay không.
Nếu người được gặp có lịch kế tiếp sát giờ, bạn hỏi luôn để báo lại khách trước khi khách tới nơi: "Dạ chị ơi, anh Tâm có lịch lúc mười một giờ, nên buổi của mình còn khoảng bốn mươi phút, chị thấy ổn không hay muốn dời sang buổi chiều ạ?" Báo trong điện thoại tốt hơn nhiều so với báo khi khách đã ngồi trước mặt.
Khách hẹn mà không gọi báo, quá giờ mười lăm phút vẫn chưa thấy, bạn có thể gọi hỏi một lần: "Dạ em bên công ty B gọi xác nhận buổi hẹn lúc mười giờ với anh Tâm, chị vẫn đến được phải không ạ?" Gọi một lần là đủ, nghe khách nói gì thì báo lại đúng như vậy cho người được gặp.
Khách trễ đã đến nơi: ba trường hợp
Khi khách đến trễ đứng trước quầy, bạn cần biết trước người được gặp đã quyết gì, để câu nói đầu tiên đúng ngay.
| Trường hợp | Câu nói với khách | Điều cần tránh |
|---|---|---|
| Người được gặp vẫn chờ, đủ thời gian | "Dạ em chào chị, anh Tâm đang chờ chị, em mời chị lên luôn ạ." | Nhắc lại chuyện trễ, kể cả bằng giọng đùa |
| Người được gặp chỉ còn ít thời gian | "Dạ anh Tâm có lịch tiếp theo lúc mười một giờ, nên hôm nay mình có khoảng ba mươi phút ạ. Em mời chị lên." | Để khách vào rồi mới bị báo hết giờ giữa chừng |
| Người được gặp không tiếp được nữa | "Dạ em xin lỗi chị, anh Tâm phải sang lịch khác rồi. Em xếp lại cho chị lịch sớm nhất, chiều mai lúc hai giờ chị có tiện không ạ?" | Nói "chị trễ quá nên anh ấy đi rồi" |
| Phòng khám, cơ sở theo lượt | "Dạ lượt của chị đã qua, em xếp chị vào lượt trống gần nhất, khoảng hai mươi phút nữa ạ." | Chen khách trễ lên trước người đang chờ đúng giờ |
Câu ở trường hợp ba có chữ "em xin lỗi" dù lỗi trễ là của khách. Lời xin lỗi ở đây không phải nhận lỗi, mà là ghi nhận khách đã mất công đến. Khách được đối xử như vậy thường tự xin lỗi lại, và lần sau đến đúng giờ hơn.
Khách đến nhầm ngày hoặc nhầm giờ
Kiểm tra lịch của bên mình trước. Đừng vội nói "chị nhầm rồi". Xem lại sổ, xem lại tin nhắn xác nhận đã gửi. Có khi chính bên mình ghi sai, hoặc người được gặp đổi lịch mà quên báo khách.
Nếu lỗi bên mình. Xin lỗi rõ ràng và đưa giải pháp ngay: "Dạ em xin lỗi chị, bên em ghi nhầm lịch của chị sang thứ sáu. Em hỏi anh Tâm xem có thể gặp chị mười lăm phút bây giờ không ạ." Nếu không được, ưu tiên xếp lịch gần nhất cho khách.
Nếu khách nhớ nhầm. Nói về lịch, không nói về người: "Dạ em thấy lịch hẹn của chị ghi thứ năm tuần sau ạ. Hôm nay anh Tâm kín lịch, em giữ nguyên lịch thứ năm cho chị nhé, hay chị muốn đổi sang ngày khác?" Không đọc to tin nhắn cũ để chứng minh khách sai.
Khi cả hai bên đều không chắc. Không tranh luận ai đúng. Tập trung vào việc tiếp theo: lần này gặp được không, nếu không thì hẹn lúc nào. Ghi chú vào sổ để tìm hiểu sau, không làm trước mặt khách.
Cách phòng ngừa. Nhắn xác nhận lịch cho khách một ngày trước buổi hẹn, ghi rõ thứ, ngày, giờ và tên người được gặp. Một tin nhắn ngắn tiết kiệm được rất nhiều lần khách đến nhầm.
Áp vào nơi bạn làm
Mỗi kiểu cơ sở có một mức chịu trễ khác nhau. Trước khi đứng quầy, hỏi quản lý con số cụ thể của nơi mình, rồi điền vào cột cuối để thuộc.
| Nơi làm | Đặc điểm lịch hẹn | Cách xử lý khách trễ thường gặp |
|---|---|---|
| Văn phòng công ty | Người được gặp tự quản lịch, thường linh hoạt | Báo người được gặp, làm theo quyết định của họ, báo lại khách thời lượng còn lại |
| Phòng khám | Lịch theo lượt, bác sĩ khám liên tục | Quá giờ một khoảng nhất định thì chuyển sang lượt trống gần nhất; không chen trước người đúng giờ |
| Spa, tiệm tóc | Mỗi lượt gắn với một kỹ thuật viên và một giường, ghế | Rút ngắn dịch vụ cho kịp lượt sau, nói rõ với khách phần nào bị rút trước khi bắt đầu, hoặc dời lịch |
| Trung tâm đào tạo | Buổi tư vấn hoặc kiểm tra đầu vào có giờ cố định | Mời khách vào làm phần còn lại, hoặc xếp buổi kiểm tra khác nếu trễ quá nửa thời gian |
| Văn phòng dịch vụ hồ sơ | Nhận hồ sơ theo giờ hành chính | Báo rõ giờ ngừng nhận, nhận phần giấy tờ đã đủ, hẹn phần còn lại |
Ở spa, khi rút ngắn dịch vụ vì khách trễ, cần nói trước khi khách lên giường chứ không phải khi đã làm xong và khách thấy thiếu: "Dạ hôm nay mình còn bốn mươi phút, em bỏ bớt phần đắp mặt nạ cuối, chị đồng ý không ạ? Hoặc em dời chị sang ba giờ chiều để làm đủ." Giá tiền phần rút ngắn tính thế nào phải theo quy định cơ sở, lễ tân không tự hứa giảm.
Nếu nơi bạn làm chưa có quy định rõ về khách trễ, đề xuất với quản lý một con số cụ thể. Có con số chung thì mọi lễ tân xử lý giống nhau, khách không thấy hôm nay được châm chước mà hôm sau bị từ chối.
Lỗi hay gặp và phiếu tự chấm
Sau một tuần, tự rà lại những lần có khách lệch giờ theo các câu hỏi dưới đây. Mỗi câu trả lời "có" là một điểm.
- Khi khách đến sớm, bạn có mời ngồi và mời nước như khách đúng giờ không?
- Bạn có báo người được gặp bằng tin nhắn thay vì gọi dồn khi khách đến sớm hơn mười lăm phút không?
- Khi khách gọi báo trễ, câu đầu tiên của bạn có phải là câu cảm ơn không?
- Bạn có báo người được gặp trong vòng hai phút sau khi khách gọi báo trễ không?
- Bạn có báo trước cho khách nếu buổi gặp bị rút ngắn không?
- Bạn có kiểm tra lịch bên mình trước khi nói khách nhớ nhầm không?
- Bạn có tránh hoàn toàn các câu mang ý trách như "sao trễ vậy", "đến sớm quá" không?
Lỗi phổ biến nhất không nằm trong danh sách trên mà là sự im lặng: khách trễ đến nơi, lễ tân không nói gì về việc trễ, gọi lên phòng, rồi khách lên mới biết buổi gặp chỉ còn mười phút. Khách không giận vì bị rút ngắn, khách giận vì không ai nói trước.
Câu hỏi thường gặp
Khách đến sớm có nên báo ngay người được gặp không?
Nếu sớm dưới mười phút thì báo ngay như bình thường. Nếu sớm hơn nhiều, nên nhắn tin để người được gặp tự chọn ra sớm hay đúng giờ, tránh gọi điện làm họ phải bỏ dở việc đang làm.
Khách trễ bao lâu thì có thể huỷ buổi hẹn?
Không có con số chung, tuỳ quy định từng nơi và lịch của người được gặp. Lễ tân không tự huỷ, mà báo người được gặp và làm theo quyết định của họ, rồi báo lại khách bằng câu nói lịch sự kèm lựa chọn lịch mới.
Có nên gọi điện nhắc khách khi khách chưa đến không?
Có thể gọi một lần sau khoảng mười lăm phút quá giờ, chỉ để xác nhận khách còn đến không. Không gọi nhiều lần liên tiếp, vì khách có thể đang lái xe hoặc đang vướng việc không tiện nghe máy.
Khách đến trễ mà người khác đang chờ thì xếp thế nào?
Người đến đúng giờ được ưu tiên. Khách trễ được xếp vào lượt trống gần nhất và bạn nói rõ thời gian chờ dự kiến. Chen khách trễ lên trước sẽ làm những người đến đúng giờ thấy bị đối xử bất công.
Làm sao để khách bớt đến nhầm ngày giờ?
Gửi tin nhắn xác nhận một ngày trước buổi hẹn, ghi đủ thứ, ngày, giờ, tên người được gặp và nơi gặp. Khi khách đặt lịch qua điện thoại, đọc lại lịch cho khách nghe trước khi kết thúc cuộc gọi.
Lễ tân có nên xin lỗi khi lỗi trễ là do khách không?
Câu xin lỗi trong trường hợp này là để ghi nhận công khách đã đến, không phải nhận lỗi. Nói xin lỗi vì người được gặp không còn thời gian giúp giữ thiện cảm và làm khách dễ chấp nhận lịch mới hơn.