Tiếp đón khách ở quầy lễ tân gói gọn trong bảy việc: nhìn lên và đứng dậy chào, hỏi khách đến gặp ai, xác nhận lịch hẹn, mời ngồi, báo người cần gặp, dẫn khách vào, rồi ghi lại. Làm đủ bảy việc theo đúng thứ tự thì khách không phải đứng lơ ngơ, người được gặp không bị bất ngờ, và bạn không quên ai đang chờ ở sảnh.
Phần dưới đây đi từng bước với câu nói mẫu xưng "em", kèm bảng câu nên nói và câu nên tránh, cách áp vào quầy văn phòng, phòng khám hay trung tâm đào tạo, và những lỗi mà gần như lễ tân mới nào cũng mắc trong tuần đầu. Bạn có thể in phần các bước ra dán dưới mặt kính quầy để nhìn khi còn chưa thuộc.
Khách để ý gì trong mười giây đầu ở quầy
Bạn có nhìn lên ngay không. Khách đẩy cửa vào mà lễ tân vẫn cúi xuống bàn phím thêm vài giây là khách đã thấy mình bị xếp sau công việc. Dù đang gõ dở, hãy dừng tay, ngẩng lên, gật đầu. Nếu đang nghe điện thoại, giơ tay ra hiệu và mỉm cười để khách biết mình đã được thấy.
Bạn đứng hay ngồi. Với khách lạ, khách lớn tuổi, đối tác, đứng dậy chào là cách nhanh nhất để báo "anh chị quan trọng với bên em". Quầy đông người ra vào cả ngày thì không cần đứng với từng người, nhưng khách lần đầu đến thì nên đứng.
Mặt quầy có gọn không. Cốc trà sữa, túi đồ ăn, điện thoại úp ngửa ngay trước mặt khách nói thay bạn rằng nơi này làm việc tuỳ tiện. Khách chưa nghe bạn nói câu nào đã chấm điểm xong.
Giọng câu đầu tiên. Câu chào đầu nên đủ to để khách nghe rõ từ chỗ cửa, không quá to để cả sảnh quay lại nhìn. Nói chậm hơn bình thường một chút, vì khách vừa bước vào còn đang định hướng, chưa sẵn sàng nghe nhanh.
Có gọi đúng không. Chưa biết tuổi thì gọi "anh", "chị" là an toàn. Thấy rõ là người lớn tuổi thì "cô", "chú", "bác" tuỳ vùng: miền Bắc hay gọi "bác" với người lớn hơn bố mẹ mình, miền Nam gọi "cô", "chú" là quen tai hơn.
Bảy bước tiếp đón và câu nói mẫu cho từng bước
Thuộc thứ tự trước, câu chữ sau. Câu mẫu dưới đây là điểm xuất phát, bạn sửa theo giọng của mình và cách xưng hô ở công ty.
- Nhìn lên, đứng dậy, chào. "Dạ em chào anh ạ." Chỉ vậy, chưa hỏi gì vội. Cho khách một nhịp để bước tới quầy.
- Hỏi việc. "Anh đến gặp ai bên em ạ?" hoặc "Em có thể giúp gì cho anh ạ?". Câu đầu hợp với văn phòng, câu sau hợp với nơi khách hay đến làm thủ tục.
- Xin tên và xác nhận lịch. "Dạ cho em xin tên anh để em báo chị Lan ạ. Anh có hẹn lúc mấy giờ ạ?" Mở sổ hoặc lịch hẹn ra dò ngay trước mặt khách.
- Mời ngồi. "Dạ anh ngồi ghế bên này giúp em, em báo chị Lan ra liền ạ." Chỉ tay về ghế bằng cả bàn tay, không dùng một ngón.
- Báo người cần gặp. Gọi nội bộ, nói đủ ba ý: ai đến, có hẹn hay không, đang ngồi ở đâu. Xong quay lại báo khách: "Dạ chị Lan đang xuống, khoảng hai phút nữa ạ."
- Mời nước hoặc dẫn vào. Nếu người cần gặp ra đón thì bạn chỉ cần giới thiệu hai bên. Nếu bạn phải dẫn khách vào phòng họp thì đi trước khách nửa bước, hơi chếch sang một bên.
- Ghi lại. Giờ đến, tên khách, gặp ai, giờ về. Sổ này cứu bạn khi sếp hỏi "sáng nay ai đến tìm anh" hay khi có chuyện mất đồ trong toà nhà.
Nếu đang có hai khách cùng đứng chờ, chào cả hai trước rồi mới làm từng người: "Dạ em chào anh chị, anh chị chờ em một chút, em làm lần lượt ạ." Chỉ một câu đó thôi là người đứng sau không còn cảm giác bị bỏ rơi.
Hỏi việc mà không thành tra hỏi
Bước hỏi việc là chỗ lễ tân mới dễ làm khách phật ý nhất, vì câu hỏi ngắn gọn quá thì nghe như bảo vệ chặn cửa. Bảng dưới so câu hay buột miệng với câu nên tập nói thay.
| Tránh nói | Nên nói | Vì sao |
|---|---|---|
| "Anh gặp ai?" | "Dạ anh đến gặp ai bên em ạ?" | Thêm "dạ", "bên em", "ạ" là câu hỏi thành lời mời. |
| "Có hẹn chưa?" | "Dạ anh có hẹn trước với chị Lan không ạ, để em báo cho đúng?" | Nói lý do hỏi thì khách không thấy bị nghi ngờ. |
| "Anh tên gì?" | "Dạ cho em xin tên anh ạ." | "Xin tên" lịch sự hơn "tên gì". |
| "Bên nào đấy ạ?" | "Dạ anh bên công ty mình là bên nào ạ?" | Khách đối tác thường muốn được nhận ra là người của đơn vị nào. |
| "Đợi đi ạ." | "Dạ anh ngồi chờ em một chút ạ." | Mời ngồi kèm chỗ ngồi cụ thể, không ra lệnh. |
| "Chị Lan không có." | "Dạ chị Lan đang ra ngoài, anh muốn để lại lời nhắn hay hẹn giờ khác ạ?" | Luôn đưa khách một lối đi tiếp. |
Câu "không có", "không biết", "không được" là ba câu lễ tân nên tập nói vòng. Không phải để giấu sự thật, mà vì khách cần biết bước tiếp theo, còn chữ "không" một mình thì chỉ đóng cửa.
Báo người cần gặp: gọi nội bộ thế nào cho gọn
Khi gọi lên phòng, bạn nói như đọc một dòng ghi chú: "Dạ chị Lan ơi, có anh Tuấn bên công ty in bao bì đến gặp chị theo lịch mười giờ, anh đang ngồi ở sảnh ạ." Tên khách, đơn vị, có hẹn hay không, đang ở đâu. Người nghe không phải hỏi lại câu nào.
Nếu khách không có hẹn, bạn nói rõ điều đó và để người được gặp quyết định, không quyết thay: "Dạ có chị Hoa bên nhà cung cấp văn phòng phẩm ghé, không có hẹn trước, chị hỏi anh có rảnh năm phút không ạ." Bạn chỉ là người chuyển lời, đừng tự hứa với khách là "chắc anh ấy gặp được".
Gọi không ai nghe thì đừng để khách ngồi im. Sau hai phút, báo khách tình hình: "Dạ em gọi chị Lan chưa được, em nhắn chị rồi, anh chờ em thêm năm phút nhé ạ." Trong lúc đó, nhắn tin nội bộ hoặc nhờ đồng nghiệp cùng phòng chị Lan báo hộ.
Một mẹo nhỏ của người làm lâu: ghi giờ khách bắt đầu ngồi chờ vào giấy nhớ dán cạnh màn hình. Bận việc khác dễ quên, nhưng con số giờ nằm trước mắt sẽ nhắc bạn đi hỏi tiếp khi khách đã chờ quá mười phút.
Dẫn khách vào phòng: đi, mở cửa, thang máy
Đoạn đường từ quầy đến phòng họp dài chưa đến một phút nhưng là lúc khách đánh giá cả công ty. Mấy điều cần nhớ:
- Đi trước khách khoảng một bước, lệch sang trái hoặc phải để khách thấy bạn và thấy đường. Thỉnh thoảng quay đầu xem khách có theo kịp không.
- Báo trước chỗ rẽ: "Dạ mình rẽ phải ạ", "Dạ chỗ này có bậc, anh để ý giúp em".
- Cửa mở vào trong thì bạn vào trước, giữ cửa, mời khách vào. Cửa mở ra ngoài thì bạn kéo cửa, đứng bên cạnh, mời khách vào trước.
- Thang máy không có người điều khiển: bạn bước vào trước, giữ nút mở cửa, mời khách vào. Ra thì mời khách ra trước, bạn ra sau và đi lên dẫn tiếp.
- Trong thang máy chỉ cần một câu nhẹ: "Dạ anh đi đường có thuận không ạ?". Không hỏi chuyện riêng, không bình luận thời tiết quá lâu.
- Đến phòng: "Dạ anh ngồi đây giúp em, chị Lan vào ngay ạ." Mời ngồi chỗ đối diện cửa hoặc chỗ đã được dặn trước, rồi xin phép ra.
Nếu công ty có nhiều phòng họp giống nhau, hỏi trước người được gặp sẽ dùng phòng nào. Dẫn khách đi một vòng tìm phòng trống là lỗi khách nhớ lâu hơn bạn tưởng.
Áp vào quầy của bạn
Bảy bước giữ nguyên ở mọi nơi, nhưng mỗi kiểu quầy có một bước nặng hơn các bước khác. Tìm dòng giống chỗ bạn đứng:
| Kiểu quầy | Bước cần chăm nhất | Câu nên thuộc |
|---|---|---|
| Văn phòng công ty | Báo người cần gặp | "Dạ có anh Tuấn bên công ty in bao bì đến theo lịch mười giờ ạ." |
| Phòng khám | Hỏi việc và xác nhận lịch | "Dạ chị đến khám theo lịch hẹn hay đăng ký mới ạ?" |
| Trung tâm đào tạo | Mời ngồi và giữ chân khi tư vấn viên bận | "Dạ anh chị ngồi đây xem qua chương trình, bạn tư vấn ra ngay ạ." |
| Toà nhà nhiều công ty | Hỏi việc và chỉ đường | "Dạ anh lên công ty nào ạ, để em hướng dẫn tầng." |
| Showroom có quầy đón | Chào và bàn giao cho nhân viên bán hàng | "Dạ em mời anh chị, bạn Minh sẽ hướng dẫn mình xem ạ." |
Bạn đang ở nơi nào, hãy viết lại câu ở cột thứ ba bằng tên người, tên phòng thật của chỗ mình, dán ở quầy. Một tuần là thuộc.
Thử tự đóng vai một lượt: bạn Minh, lễ tân mới của một công ty nhỏ, đón một chị khách xách cặp tài liệu lúc chín giờ năm mươi. Minh đứng dậy chào, hỏi chị đến gặp ai, xin tên, dò lịch thấy chị hẹn anh Tâm lúc mười giờ, mời chị ngồi, gọi lên phòng anh Tâm báo đủ ba ý, quay lại báo chị chờ khoảng năm phút, mời nước, và ghi sổ. Đếm lại xem trong chuỗi đó, bước nào bạn hay quên nhất ở quầy của mình.
Lỗi lễ tân mới hay mắc trong tuần đầu
Hỏi tên rồi quên. Khách nói tên xong, năm phút sau bạn gọi lên phòng lại phải hỏi lại khách. Ghi tên ra giấy ngay khi khách vừa nói.
Nói "anh đợi chút" rồi biến mất. Bạn đi lên phòng tìm người mà không nói đi đâu, khách nhìn quầy trống và nghĩ mình bị bỏ quên. Luôn báo: "Dạ em lên báo chị Lan, hai phút em xuống ạ."
Tự trả lời thay người khác. Khách hỏi "anh Hùng có ở công ty không" và bạn buột miệng "anh ấy đi công tác tuần này". Có thể người đó không muốn ai biết lịch. Câu an toàn: "Dạ để em kiểm tra giúp anh ạ."
Mải nói chuyện với đồng nghiệp. Hai lễ tân đang cười đùa, khách đứng trước quầy mười giây mới được chú ý. Có khách là dừng chuyện ngay, kể cả câu chuyện đang đến đoạn hay.
Không nhìn khách khi nói. Vừa nói vừa nhìn màn hình làm câu chào đúng chữ mà vẫn lạnh. Nói xong một câu thì nhìn lên một lần.
Câu hỏi thường gặp
Lễ tân có cần đứng dậy chào mọi khách không?
Không cần với người ra vào thường xuyên như nhân viên giao hàng hay nhân viên toà nhà. Với khách lần đầu đến, khách lớn tuổi, đối tác và khách được báo trước là quan trọng thì nên đứng dậy chào rồi mới hỏi việc.
Khách không muốn nói tên thì làm sao?
Bạn giải thích lý do một cách nhẹ nhàng, rằng cần tên để báo người cần gặp cho đúng. Nếu khách vẫn không nói, báo người được gặp đúng như vậy và để họ quyết định có ra gặp hay không, không tự cho khách lên.
Đang nghe điện thoại thì có khách đến, ưu tiên ai?
Người đang nói chuyện với bạn qua điện thoại vẫn đang được phục vụ, nên không cắt ngang. Bạn nhìn khách, mỉm cười, giơ tay ra hiệu xin một chút, rồi kết thúc cuộc gọi gọn hơn bình thường để quay sang khách.
Có nên hỏi khách đến làm việc gì không?
Nếu khách có hẹn thì không cần, chỉ cần xác nhận lịch. Nếu khách không hẹn trước, hỏi nội dung ngắn gọn để báo người được gặp quyết định, ví dụ hỏi anh đến trao đổi về việc gì để em báo cho đúng người.
Lễ tân có phải dẫn khách vào tận phòng không?
Tuỳ quy định từng nơi. Văn phòng nhỏ thường để người được gặp ra đón tận sảnh. Nơi lớn, nhiều phòng, lối đi phức tạp thì lễ tân nên dẫn vào, hoặc ít nhất đưa khách đến cửa thang máy và báo rõ tầng, hướng đi.
Sổ ghi khách nên có những cột gì?
Đủ dùng là giờ đến, tên khách, đơn vị, gặp ai, có hẹn hay không và giờ về. Nơi có quy định an ninh có thể thêm cột thẻ khách đã phát, nhưng đừng bắt khách ghi quá nhiều thông tin cá nhân không cần thiết.