Nghe điện thoại tổng đài gồm năm việc: nhấc máy trong ba hồi chuông với câu chào ba phần, hỏi người gọi là ai và cần gì, báo người nhận trước khi nối máy, quay lại với người gọi nếu không ai nghe, và ghi lời nhắn rồi đọc lại. Người gọi không nhìn thấy bạn, nên mọi thứ họ biết về công ty trong một phút đầu đều đến từ giọng và cách bạn xử lý cuộc gọi.
Bài này dành cho lễ tân văn phòng, nhân viên trực tổng đài ở cơ sở nhỏ, và những ai kiêm nghe máy chung. Mỗi phần có câu nói mẫu, cuối bài có phiếu tự chấm để bạn ghi âm thử một cuộc gọi với đồng nghiệp rồi nghe lại. Phần gọi điện chủ động cho khách lần đầu là một kỹ năng khác và không nằm trong bài này.
Câu nhấc máy: ba phần, đủ trong năm giây
Câu nhấc máy chuẩn có ba phần: lời chào, tên công ty, tên bạn kèm lời mời. Ví dụ: "Dạ công ty B xin nghe, em là Ngọc, em có thể giúp gì cho anh chị ạ?". Đủ để người gọi biết đã gọi đúng chỗ, biết đang nói với ai, và được mời nói ngay.
Nhấc máy trước khi hết hồi chuông thứ ba. Chuông reo năm, sáu hồi mới có người nghe là người gọi đã bắt đầu nghĩ đến chuyện cúp máy. Nếu bạn đang tiếp khách trước quầy, xin phép khách một câu: "Dạ anh cho em nghe máy một chút ạ", nhấc máy chào, rồi nếu cuộc gọi dài thì xin số gọi lại.
Đừng nói câu chào quá nhanh. Nhiều lễ tân nói câu nhấc máy hàng trăm lần một tuần nên nó thành một chuỗi âm thanh trơn tuột, người gọi không nghe ra tên công ty. Chậm lại ở tên công ty, đó là phần người gọi cần nghe nhất.
Câu nhấc máy ngoài giờ hoặc giờ nghỉ trưa có thể ngắn hơn nhưng vẫn đủ tên công ty: "Dạ công ty B nghe, hiện bên em đang nghỉ trưa, anh chị cần gấp em ghi lại giúp ạ." Không nhấc máy bằng tiếng "a lô" trống không, dù đang ăn dở.
Nếu công ty bạn có nhiều bộ phận dùng chung một số, thống nhất một câu nhấc máy cho mọi người cùng dùng. Người gọi lần thứ hai nghe giọng khác mà câu chào giống hệt lần trước sẽ thấy công ty làm việc có nề nếp.
Hỏi người gọi là ai và cần gì
Người gọi thường nói ngay "cho chị gặp anh Hùng". Bạn cần thêm hai thông tin trước khi chuyển máy: người gọi là ai, gọi về việc gì. Hỏi sao cho không giống chặn cửa.
| Tránh nói | Nên nói |
|---|---|
| "Ai gọi đấy?" | "Dạ cho em xin tên anh chị để em báo anh Hùng ạ." |
| "Có việc gì?" | "Dạ anh chị gọi về việc gì để em chuyển cho đúng người ạ?" |
| "Bên nào?" | "Dạ anh chị gọi từ công ty nào ạ?" |
| "Anh Hùng không có." | "Dạ anh Hùng hiện không nghe máy được, em ghi lời nhắn để anh ấy gọi lại anh chị nhé ạ." |
| "Gọi lại sau đi." | "Dạ anh chị tiện gọi lại khoảng mấy giờ, hay để em báo anh Hùng gọi lại ạ?" |
| "Em không biết." | "Dạ việc này em chưa nắm, em chuyển máy sang phòng kế toán giúp anh chị ạ." |
Nếu người gọi không muốn nói tên hay nội dung, đừng gặng. Báo người nhận đúng như vậy: "Anh Hùng ơi, có một anh gọi không để lại tên, nói là việc riêng ạ." Người nhận sẽ tự quyết có nghe hay không. Việc của bạn là chuyển thông tin cho đủ, không phải sàng lọc thay người khác.
Chuyển máy không để rơi cuộc gọi
Mất cuộc gọi khi chuyển máy là lỗi làm người gọi bực nhất, vì họ phải gọi lại từ đầu và kể lại từ đầu. Làm theo thứ tự này:
- Báo người gọi trước khi chuyển: "Dạ anh chờ máy giúp em, em chuyển sang anh Hùng ạ." Không im lặng bấm chuyển.
- Gọi cho người nhận trước khi nối, báo ngắn: tên người gọi, đơn vị, việc gì. "Anh Hùng ơi, chị Hạnh bên spa chị Hạnh gọi hỏi về báo giá tuần trước ạ."
- Nếu người nhận đồng ý, nối máy. Người nhận cầm máy là đã biết người gọi là ai, không phải hỏi lại "a lô ai đấy".
- Nếu người nhận không nghe máy sau năm, sáu hồi, quay lại với người gọi: "Dạ anh Hùng đang không ở bàn, anh chị muốn để lại lời nhắn hay em chuyển sang bạn Minh cùng phòng ạ?"
- Đừng để người gọi chờ quá một phút mà không quay lại nói một câu. Dù chưa có gì, quay lại báo: "Dạ em vẫn đang tìm anh Hùng, anh chị chờ em thêm chút ạ."
- Biết chắc cách chuyển máy trên thiết bị ở quầy. Ngày đầu đi làm, nhờ đồng nghiệp gọi thử năm lần để tập chuyển, đừng tập trên khách thật.
Nếu người gọi đã bị chuyển qua hai người mà vẫn chưa gặp đúng, đừng chuyển thêm lần ba. Ghi lời nhắn, xin số, và tự đi tìm người phụ trách. Người gọi bị đẩy qua ba người thì việc nhỏ cũng thành chuyện bực.
Ghi lời nhắn đủ ý
Một lời nhắn tốt là lời nhắn mà người nhận đọc xong có thể gọi lại ngay, không phải hỏi bạn thêm câu nào. Mẫu phiếu có các dòng:
- Người nhận lời nhắn: tên người cần gặp.
- Người gọi: họ tên, đơn vị, cách xưng hô (anh, chị, cô, chú).
- Số liên lạc lại: đọc lại từng nhóm số cho người gọi xác nhận.
- Giờ tiện nghe máy: người gọi muốn được gọi lại lúc nào.
- Nội dung chính: ghi bằng lời người gọi, một hai câu, không diễn giải.
- Mức độ gấp: người gọi có nói cần trong hôm nay không.
- Giờ gọi đến và người ghi: để người nhận biết lời nhắn cũ hay mới, hỏi lại ai nếu cần.
Trước khi kết thúc cuộc gọi, đọc lại lời nhắn: "Dạ em đọc lại cho chị kiểm tra: chị Hạnh, cần anh Hùng gọi lại trước năm giờ chiều nay về báo giá tuần trước, đúng không ạ?" Rồi hứa đúng điều bạn làm được: "Dạ em chuyển lời nhắn cho anh Hùng ngay ạ", không hứa thay "anh Hùng sẽ gọi chị trong năm phút". Chuyển lời nhắn ngay sau cuộc gọi, không gom cuối ngày.
Những cuộc gọi khó và câu xử lý
Gọi hỏi thông tin nhân viên. Người lạ hỏi số điện thoại riêng, lịch làm việc, địa chỉ nhà của một nhân viên. Không cung cấp: "Dạ bên em không cung cấp thông tin riêng của nhân viên, anh chị để lại lời nhắn em chuyển giúp ạ."
Người chào hàng gọi xin gặp giám đốc. "Dạ anh gửi thông tin qua thư điện tử chung của công ty giúp em, bộ phận phụ trách sẽ xem và liên hệ nếu cần ạ." Không hứa có người gọi lại.
Khách gọi đến đang bực. Để khách nói hết, không cắt ngang. Ghi nhận trước: "Dạ em hiểu chị đang rất phiền lòng." Rồi mới hỏi thông tin để chuyển đúng người phụ trách. Không hứa xử lý thay bộ phận khác.
Gọi nhầm số. "Dạ đây là công ty B, có lẽ anh chị gọi nhầm số ạ." Nói nhẹ, không cúp máy cái rụp.
Im lặng hoặc nghe không rõ. "Dạ em nghe không rõ, anh chị nói lại giúp em được không ạ?" Sau hai lần vẫn không nghe được, nói: "Dạ đường truyền đang kém, anh chị vui lòng gọi lại giúp em ạ" rồi mới đặt máy.
Cuộc gọi quấy rối. Không đối đáp. Nói một câu kết thúc lịch sự rồi đặt máy, ghi giờ và báo quản lý nếu lặp lại.
Áp vào chỗ bạn nghe máy
Khung năm việc giữ nguyên, nhưng mỗi nơi có loại cuộc gọi chiếm phần lớn. Biết trước loại nào hay đến thì soạn sẵn câu trả lời cho loại đó.
| Nơi nghe máy | Cuộc gọi hay gặp nhất | Câu nên soạn sẵn |
|---|---|---|
| Văn phòng công ty | Đối tác hỏi gặp người phụ trách, người chào hàng | "Dạ anh chị cần gặp phòng nào để em chuyển cho đúng ạ?" |
| Phòng khám | Đặt lịch, hỏi giờ làm việc, hỏi kết quả | "Dạ kết quả bên em chỉ trả theo cách anh chị đã đăng ký khi khám, em hướng dẫn anh chị nhé ạ." |
| Trung tâm đào tạo | Phụ huynh hỏi lịch học, học phí, xin nghỉ cho con | "Dạ anh chị cho em xin tên bé và lớp để em kiểm tra ạ." |
| Cửa hàng, showroom | Khách hỏi còn hàng không, hỏi đường đến | "Dạ anh chị cho em xin tên mẫu, em kiểm tra trong kho rồi gọi lại trong mười phút ạ." |
| Văn phòng nhỏ, ai cũng kiêm nghe máy | Đủ loại, người nghe thay đổi liên tục | Một câu nhấc máy chung dán cạnh mỗi máy bàn |
Với cửa hàng, câu "em kiểm tra rồi gọi lại" chỉ nói khi bạn biết mình gọi lại được đúng hẹn. Hứa gọi lại rồi quên là lỗi khiến khách chuyển sang hỏi chỗ khác ngay hôm đó.
Nếu trong một tuần có một câu hỏi bị hỏi đi hỏi lại hơn chục lần, như giờ mở cửa hay chỗ gửi xe, hãy ghi lại và đề xuất đưa thông tin đó vào lời nhắn tự động hoặc tin nhắn xác nhận lịch. Người nghe máy là người biết rõ nhất khách đang thiếu thông tin gì.
Giọng nói và phiếu tự chấm
Nhờ đồng nghiệp gọi đóng vai một khách hỏi gặp người đang vắng, ghi âm lại bằng điện thoại của bạn, rồi nghe lại và chấm. Mỗi dòng đạt được một điểm.
| Tiêu chí | Đạt khi |
|---|---|
| Nhấc máy | Trước hồi chuông thứ ba, câu chào đủ ba phần |
| Tốc độ | Nghe rõ tên công ty ngay lần đầu, không phải tua lại |
| Nụ cười trong giọng | Nghe lại thấy giọng có âm sáng, không đều đều |
| Hỏi người gọi | Xin tên và việc bằng câu có "dạ", có lý do |
| Chuyển máy | Báo người gọi trước khi chuyển, quay lại nếu không ai nghe |
| Lời nhắn | Đủ bảy dòng, có đọc lại số và nội dung |
| Kết thúc | Cảm ơn, chào, chờ người gọi cúp máy trước |
Mỉm cười khi nói nghe có vẻ là lời khuyên sáo, nhưng thử ghi âm hai lần cùng một câu, một lần mặt đơ, một lần mỉm cười, rồi nghe lại. Khác biệt rõ đến mức bạn sẽ tự sửa. Thêm hai điều nữa: ngồi thẳng khi nghe máy và không ăn uống trong lúc nói, vì người gọi nghe thấy hết.
Lỗi hay gặp nhất của người mới là đặt máy trước khách. Khách còn đang nói câu cảm ơn cuối thì đầu dây đã tắt. Luôn đợi người gọi cúp trước, hoặc ít nhất đợi hai giây sau lời chào cuối.
Câu hỏi thường gặp
Lễ tân có nên xưng tên khi nhấc máy không?
Nên xưng tên, chỉ cần tên gọi, không cần họ đầy đủ. Người gọi biết đang nói với ai sẽ dễ tin hơn, và nếu có vấn đề cần gọi lại, họ biết hỏi ai. Nếu công ty có quy định riêng, theo quy định đó.
Khi đang tiếp khách trực tiếp mà điện thoại reo thì làm gì?
Xin phép khách trước mặt một câu ngắn, nhấc máy chào và hỏi người gọi cần gì. Nếu việc ngắn thì xử lý luôn, nếu dài thì xin số và hẹn gọi lại trong vài phút để quay lại với khách đang đứng chờ.
Người gọi nhất định đòi số riêng của sếp thì sao?
Bạn giữ nguyên quy định không đưa số riêng, nói nhẹ nhàng và đưa lựa chọn để lại lời nhắn. Nếu người gọi tự nhận là người thân hoặc đối tác quan trọng, báo sếp ngay và để sếp tự gọi lại.
Có nên để người gọi chờ máy lâu không?
Không nên để chờ quá một phút mà không nói gì. Nếu biết sẽ lâu, hỏi người gọi muốn tiếp tục chờ hay để lại số gọi lại. Đa số người gọi chọn được gọi lại hơn là cầm máy nghe tiếng chờ.
Ghi lời nhắn bằng giấy hay ghi vào máy tính tốt hơn?
Cách nào cũng được, miễn là người nhận thấy ngay và không bị lẫn. Nhiều nơi ghi giấy trong lúc nghe cho nhanh, sau đó nhắn lại cho người nhận qua kênh nội bộ để có lưu vết và giờ chuyển.
Ngoài giờ làm có nên nghe máy công ty không?
Tuỳ quy định công ty. Nếu phải nghe, vẫn dùng câu nhấc máy có tên công ty, báo rõ đang ngoài giờ và ghi lời nhắn. Nếu không phải nghe, công ty nên có lời nhắn tự động báo giờ làm việc.