Tiễn khách ở quầy lễ tân gồm ba việc: đứng lên hoặc nhìn lên chào khách bằng một câu có nhắc đến việc tiếp theo, thu lại thẻ khách và kiểm tra khách không quên đồ, rồi sau khi khách đi thì ghi giờ ra, dọn chỗ và chuyển những gì cần chuyển. Khách nhớ lâu nhất hai thời điểm: lúc bước vào và lúc bước ra. Nhiều nơi đón rất kỹ rồi để khách tự lách ra cửa, không ai nhìn lên.
Phần dưới có các bước tiễn, bảng câu chào về theo từng tình huống từ khách vui vẻ đến khách không gặp được người cần gặp, cách quyết tiễn đến quầy hay đến tận xe, xử lý đồ để quên, và việc làm sau khi khách đi. Cuối bài có phiếu tự chấm để bạn rà lại một tuần làm việc.
Vì sao lúc tiễn lại đáng để ý
Lúc khách ra về là lúc khách vừa xong việc chính, đầu óc thả lỏng và bắt đầu tổng kết. Một buổi họp căng thẳng mà khi ra được lễ tân chào bằng tên, hỏi có cần gọi xe không, khách sẽ nhớ buổi đó dễ chịu hơn thực tế. Ngược lại, buổi gặp suôn sẻ mà khi ra không ai nhìn lên, khách mang theo cảm giác bị bỏ rơi.
Lúc tiễn còn là lúc nhận những thông tin mà người được gặp không nghe được. Khách hay nói với lễ tân những câu thật hơn nói trong phòng họp: "Bên em tư vấn kỹ quá", hoặc "Chờ lâu quá em ạ". Một lễ tân để ý sẽ ghi lại những câu này và báo cho người phụ trách.
Thực tế ở quầy, lúc khách về thường trùng lúc bạn đang bận: khách khác vừa đến, điện thoại đang reo. Vì vậy cần có một câu chào về ngắn, quen miệng đến mức nói được ngay cả khi tay đang làm việc khác, và một thói quen nhìn lên mỗi khi có người đi ngang quầy về phía cửa.
Một phép thử đơn giản: trong một buổi sáng, đếm số khách ra về mà bạn không kịp chào. Nếu con số lớn hơn không, vấn đề thường nằm ở vị trí ngồi, bạn quay lưng hoặc quay nghiêng với lối ra, chứ không nằm ở thái độ.
Các bước tiễn một lượt khách
Tổng thời gian chưa đến một phút. Thứ tự này giúp không quên thẻ, không quên đồ, không quên chào.
- Nhìn lên khi thấy khách từ thang máy hoặc hành lang đi ra. Nếu khách vừa gặp xong lãnh đạo hay đối tác quan trọng, đứng dậy.
- Chào bằng tên nếu bạn nhớ: "Dạ chị Hạnh về ạ." Gọi tên làm khách thấy mình được nhớ.
- Thu thẻ khách và trả giấy tờ nếu có giữ: "Dạ em gửi lại chị giấy tờ, chị kiểm tra giúp em ạ."
- Hỏi một câu tiện ích: "Dạ chị có cần em gọi xe giúp không ạ?", hoặc trời mưa: "Dạ ngoài trời đang mưa, chị có mang áo mưa không ạ?"
- Chào kèm việc tiếp theo: "Dạ hẹn gặp lại chị thứ năm tuần sau ạ." Nếu không có lịch hẹn thì chúc chung: "Dạ chị về cẩn thận ạ."
- Nhìn theo đến khi khách ra khỏi cửa, không quay đi làm việc khác ngay khi vừa nói xong câu chào.
Bước cuối nghe có vẻ thừa, nhưng khách quay lại nhìn thường xuyên hơn bạn nghĩ, nhất là khi vừa đẩy cửa kính. Khách thấy lễ tân vẫn còn nhìn theo và gật đầu là một cái kết đẹp; thấy lễ tân đã cúi xuống điện thoại là cảm giác ngược hẳn.
Câu chào về theo từng tình huống
Không phải khách nào ra về cũng trong tâm trạng giống nhau. Câu chào phải khớp với việc khách vừa trải qua.
| Tình huống | Câu chào về | Tránh |
|---|---|---|
| Gặp xong, mọi việc thuận lợi | "Dạ em chào anh, hẹn gặp lại anh lần sau ạ." | Hỏi "họp xong rồi hả anh" rồi hỏi tiếp chuyện họp |
| Chưa xong việc, còn hẹn lại | "Dạ em chào chị, lịch thứ năm em đã ghi, hôm trước em nhắn nhắc chị ạ." | Hứa thay người được gặp về kết quả |
| Không gặp được người cần gặp | "Dạ em xin lỗi hôm nay chị phải về mà chưa gặp được anh Tâm. Lời nhắn của chị em chuyển ngay ạ." | Chào như thể mọi việc bình thường |
| Khách còn bực vì chờ lâu | "Dạ em cảm ơn anh đã chờ bên em hôm nay, em sẽ báo lại để lần sau anh không phải chờ lâu như vậy ạ." | Im lặng để khách đi, hoặc giải thích dài |
| Khách lớn tuổi | "Dạ bác về cẩn thận, để con ra mở cửa giúp bác ạ." | Để khách tự đẩy cửa nặng |
| Người giao hàng, thợ | "Dạ em cảm ơn anh ạ." | Không chào vì nghĩ không phải khách |
Câu cho khách đang bực là câu khó nói nhất, vì bạn phải nhận một phần trách nhiệm cho việc không hẳn do mình. Nhưng nó giúp khách ra về với cảm giác được ghi nhận, và lần sau quay lại, khách ít mang theo cơn bực cũ.
Tiễn đến đâu là vừa
Tiễn quá xa thì mất quầy, tiễn quá gần thì thành hờ hững. Gợi ý theo kiểu khách, bạn chỉnh theo quy định nơi mình làm.
| Kiểu khách | Tiễn đến | Lý do |
|---|---|---|
| Khách thường, khách quen | Chào tại quầy, nhìn theo đến cửa | Đủ lịch sự, bạn vẫn giữ được quầy |
| Khách lớn tuổi, khách mang đồ nặng | Ra mở cửa, giúp mang đồ ra đến cửa | Cửa kính nặng và bậc thềm là chỗ dễ vấp ngã |
| Đối tác lớn, khách của lãnh đạo | Thường do người được gặp tiễn; lễ tân đứng dậy chào tại quầy | Tránh cảnh hai người cùng tiễn chồng nhau |
| Khách đi xe, trời mưa | Ra cửa giúp gọi xe hoặc che ô nếu nơi làm có ô cho khách | Khoảnh khắc nhỏ nhưng khách nhớ lâu |
| Khách có trẻ nhỏ | Mở cửa, nhắc chỗ bậc thềm, chỗ xe ra vào | Trẻ chạy ra trước rất dễ gặp nguy hiểm |
Khi phải rời quầy để tiễn, nhờ đồng nghiệp trông hoặc nói với khách đang chờ: "Dạ em ra mở cửa cho bác một chút, em quay lại ngay ạ." Khách đang chờ thấy bạn giúp người lớn tuổi thường không phật ý, mà còn có thiện cảm hơn.
Đồ khách để quên
Kiểm tra ngay khi khách đứng dậy. Nhìn lướt ghế và bàn khu chờ: điện thoại, ô, chìa khoá, túi tài liệu. Gọi ngay khi khách chưa ra khỏi cửa: "Dạ chị ơi, chị để quên ô ở ghế ạ."
Khách đã đi, tìm thấy đồ. Ghi sổ: đồ gì, tìm ở đâu, giờ nào, nghi là của ai. Báo người được gặp để họ liên hệ khách, hoặc liên hệ theo thông tin khách đã đăng ký nếu quy định cho phép.
Đồ có giá trị. Ví tiền, điện thoại, giấy tờ: niêm phong hoặc cất ngăn khoá, có người thứ hai chứng kiến khi cất. Không mở ví xem bên trong trừ khi cần tìm thông tin liên lạc và có người chứng kiến.
Trả đồ. Xác nhận đúng chủ bằng cách hỏi mô tả đồ, không hỏi "có phải của anh không". Ghi giờ trả và người nhận.
Đồ không ai nhận. Theo quy định nơi làm việc, thường giữ một thời gian rồi chuyển cho bộ phận hành chính. Không tự mang về nhà, dù là chiếc ô cũ.
Ba tình huống đóng vai để tập tiễn khách
Tình huống một: khách vừa không gặp được người cần gặp. Chị Hạnh chờ ba mươi phút, cuối cùng anh Tâm phải đi gấp, chị đứng dậy ra về với vẻ mặt không vui. Người đóng lễ tân cần nói được ba ý trong một hai câu: xin lỗi vì chị mất công, nhắc lại lời nhắn đã ghi, và nói rõ khi nào chị nhận được tin. Câu gợi ý: "Dạ em xin lỗi chị hôm nay mất công chờ. Lời nhắn của chị em đã chuyển anh Tâm, trong chiều nay bên em gọi lại chị để hẹn lịch mới ạ."
Tình huống hai: quầy đang đông, khách quen ra về. Bạn đang đăng ký cho hai khách mới, anh Quang, khách quen tuần nào cũng đến, đi ngang quầy về phía cửa. Người đóng lễ tân phải chào được anh Quang mà không bỏ dở khách đang đứng trước mặt. Điểm chấm: có nhìn lên không, có gọi tên không, câu chào có ngắn dưới năm chữ không, có quay lại khách đang làm dở ngay không.
Tình huống ba: cụ ông về một mình, trời bắt đầu mưa. Người đóng lễ tân cần nhờ đồng nghiệp trông quầy, ra mở cửa, hỏi cụ có người đón hay cần gọi xe, và nhắc chỗ bậc thềm trơn. Chấm thêm một điểm nếu lễ tân nhớ trả lại giấy tờ hoặc thu thẻ trước khi ra cửa, vì lúc lo giúp khách là lúc dễ quên thủ tục nhất.
Sau mỗi lượt, người đóng khách nói cảm giác của mình khi bước ra cửa bằng một câu. Ghi các câu đó lại; sau vài buổi tập, bạn sẽ thấy những gì khách nhớ thường là một cử chỉ nhỏ, như mở cửa hay gọi tên, hơn là câu chữ.
Việc làm sau khi khách đi và phiếu tự chấm
Năm việc làm ngay sau khi khách ra khỏi cửa, trước khi quay sang việc khác:
- Ghi giờ ra vào sổ khách.
- Kiểm thẻ khách đã thu đủ chưa.
- Dọn cốc, sắp lại ghế khu chờ cho khách sau.
- Chuyển lời nhắn hoặc phản hồi khách nói lúc ra về cho người phụ trách.
- Nếu khách về mà chưa xong việc, ghi lại việc còn dở để ca sau biết.
Phiếu tự chấm cuối tuần, mỗi câu "có" được một điểm: có khách nào ra về mà bạn không chào không, không có thì được điểm; thẻ khách tuần này có thiếu cái nào không, không thiếu thì được điểm; có đồ để quên nào chưa ghi sổ không, không có thì được điểm; có lời nhắn lúc khách ra về nào chưa chuyển không, không có thì được điểm; có khách lớn tuổi nào phải tự mở cửa nặng không, không có thì được điểm.
Lỗi hay gặp nhất không nằm trong phiếu: lễ tân chào khách ra về bằng đúng câu lúc đón, "Dạ em chào anh ạ", khiến khách không phân biệt được đang được tiễn hay đang được đón. Thêm một vế về việc tiếp theo, hẹn gặp lại hay về cẩn thận, là đủ để câu chào về có nghĩa riêng.
Câu hỏi thường gặp
Lễ tân có cần đứng dậy khi tiễn khách không?
Không cần với mọi khách. Nên đứng khi tiễn khách lớn tuổi, khách vừa gặp lãnh đạo, đối tác lần đầu đến và khách vừa có trải nghiệm không vui như chờ lâu. Với khách quen ra vào thường xuyên, nhìn lên và chào là đủ.
Khách về mà không trả thẻ khách thì gọi lại thế nào?
Gọi nhẹ khi khách còn trong sảnh, kèm lời cảm ơn để khách không thấy bị nhắc nhở. Nếu khách đã đi, báo đơn vị khách đến gặp để liên hệ gửi lại, và ghi vào sổ bàn giao ca.
Có nên hỏi khách buổi gặp thế nào khi tiễn không?
Không nên hỏi về nội dung buổi gặp vì đó là việc riêng giữa khách và người được gặp. Bạn có thể hỏi chung như anh có cần em hỗ trợ gì thêm không, để khách tự nói nếu muốn.
Khách để quên đồ có giá trị thì lễ tân nên làm gì?
Cất vào nơi có khoá, có người thứ hai chứng kiến, ghi sổ đầy đủ. Báo người được gặp hoặc liên hệ khách theo quy định. Khi trả, hỏi khách mô tả đồ để xác nhận đúng chủ rồi mới giao.
Đang bận tiếp khách khác thì có cần chào khách ra về không?
Vẫn nên chào, chỉ cần nhìn lên, gật đầu và nói một câu ngắn như dạ chị về ạ. Khách đang đứng trước mặt bạn sẽ không phật ý, còn khách ra về cảm thấy mình không bị quên.
Có nên tiễn khách ra tận xe không?
Chỉ khi khách lớn tuổi, mang đồ nặng, trời mưa hoặc theo quy định riêng với khách quan trọng. Thông thường tiễn đến cửa là đủ, và luôn nhờ người trông quầy trước khi rời đi.