TiepXuc.comTiếp Xúc
Hỏi nhu cầu và tư vấn

Tư vấn khách mua quà tặng: câu hỏi về người nhận, dịp tặng và ngân sách

Khách mua quà khác khách mua cho mình: bộ câu hỏi về người nhận, dịp tặng, ngân sách, chuyện đổi trả và gói quà, kèm bảng gợi ý theo nhóm người nhận và lỗi hay gặp.

A Vietnamese gift shop clerk ties a ribbon on a wrapped box for an older man at the counter, close up of hands, warm lamp light, red and gold

Người mua quà không phải người dùng món quà, nên hỏi nhu cầu phải chuyển sang hỏi về người nhận: họ là ai với khách, thường dùng gì, dịp gì, và khách muốn món quà nói lên điều gì. Hỏi theo bộ câu dành cho người tự dùng sẽ ra những câu trả lời "chị cũng không biết nữa".

Phần dưới có bộ câu hỏi về người nhận, câu hỏi về dịp và thông điệp, cách hỏi ngân sách cho quà, chuyện đổi trả và hoá đơn, gói quà và lời nhắn, bảng gợi ý hướng chọn theo nhóm người nhận, và các lỗi hay gặp. Ví dụ dùng cửa hàng quà lưu niệm P và quầy mỹ phẩm H, đều là giả định.

Hỏi về người nhận trước, món quà sau

Bạn không gặp người nhận, nên mọi hiểu biết về họ đi qua lời kể của khách. Sáu câu giúp khách kể dễ dàng:

  • "Anh chị tặng cho ai ạ, người nhà, bạn bè hay đối tác?"
  • "Người nhận khoảng bao nhiêu tuổi ạ?"
  • "Ngày thường người đó hay làm gì, thích đi đâu ạ?"
  • "Người đó có món nào dùng hằng ngày mà anh để ý là đã cũ không ạ?"
  • "Anh chị đã từng tặng gì và người đó có dùng không ạ?"
  • "Có món nào chắc chắn người đó không dùng không ạ, ví dụ không dùng nước hoa, không uống rượu?"

Câu thứ tư và thứ năm hay cho ý tưởng tốt nhất. Câu thứ sáu thì cứu bạn khỏi những lựa chọn hỏng: nhiều người lớn tuổi không dùng đồ có mùi, nhiều người không uống rượu vì sức khoẻ hay vì lý do riêng. Câu về sở thích và đồ đang dùng tốt hơn hẳn câu "người đó thích gì", vì người mua quà thường không biết chắc người nhận thích gì nhưng biết người đó làm gì mỗi ngày.

Không cần hỏi đủ sáu câu. Thường hai ba câu đầu đã cho bạn hướng, những câu còn lại để dành khi khách vẫn phân vân giữa các món.

Dịp tặng và điều khách muốn món quà nói lên

Cùng một người nhận, quà sinh nhật, quà cảm ơn, quà xin lỗi, quà Tết và quà thăm người ốm là những lựa chọn khác nhau. Hỏi thẳng nhưng nhẹ: "Dạ anh tặng nhân dịp gì ạ?". Với quà công việc, thêm một câu: "Mình tặng đối tác lần đầu hay đã quen lâu ạ?", vì quà cho đối tác mới thường cần trang trọng, ít riêng tư hơn.

Câu hỏi tinh tế hơn là món quà muốn nói điều gì. "Anh muốn món quà để người nhận dùng hằng ngày, hay để giữ làm kỷ niệm ạ?". Quà dùng hằng ngày như ví da, bình giữ nhiệt nói "mình nghĩ tới việc hằng ngày của bạn"; quà kỷ niệm như khung ảnh khắc tên nói "dịp này quan trọng". Khách thường chưa từng nghĩ theo hướng này, và câu hỏi giúp họ chọn nhanh hơn.

Có những dịp cần cẩn thận. Quà thăm người ốm không nên là đồ ăn uống khi chưa biết chế độ ăn của người bệnh; có thể gợi ý khách hỏi gia đình trước, hoặc chọn những món không liên quan tới sức khoẻ như sách, khăn mềm. Quà xin lỗi nên nhỏ và chân thành, khách thường muốn tránh món quá đắt để không bị hiểu là "mua lỗi".

Ở cửa hàng quà lưu niệm P, nhân viên ghi dịp tặng lên một góc phiếu gói quà để người gói chọn giấy và nơ phù hợp: giấy tông trầm cho quà cảm ơn thầy cô, giấy tươi cho sinh nhật trẻ con.

Hỏi ngân sách cho quà mà không làm khách ngại

Ngân sách mua quà nhạy cảm hơn mua đồ cho mình, vì khách sợ bị nghĩ là keo kiệt hoặc phô trương. Đừng hỏi "anh định mua quà bao nhiêu tiền". Có ba cách hỏi nhẹ hơn.

Cách một, đưa ra các khoảng để khách chọn: "Bên em có quà trong khoảng dưới năm trăm nghìn, từ năm trăm tới một triệu rưỡi, và trên đó. Anh muốn em giới thiệu khoảng nào ạ?". Khách chỉ cần chỉ tay.

Cách hai, hỏi qua món tương đương: "Lần trước anh tặng món tương tự cỡ nào ạ, để em chọn cho cân?". Cách này hợp với quà công việc, vì khách thường phải giữ mức quà đều giữa các đối tác.

Cách ba, đưa ba món ở ba mức giá khác nhau đặt cạnh nhau và xem khách nhìn món nào lâu nhất. Đây là cách kín đáo nhất với khách ngại nói.

Không bình luận về con số khách nói, không kiểu "quà sếp mà vậy hơi ít". Khách biết rõ quan hệ của họ hơn bạn. Khi khách đi cùng người khác, đừng nói to con số ngân sách; dùng cách chỉ tay vào khoảng giá là đủ.

Đổi trả, hoá đơn và những điều khách hay quên hỏi

Chính sách đổi quà. Người nhận có thể không vừa cỡ hoặc đã có món tương tự. Nói rõ cửa hàng cho đổi trong bao lâu, cần giữ gì: "Dạ nếu người nhận không vừa, mang tới đổi trong bảy ngày, giữ giúp em tem và hộp ạ."

Phiếu quà không ghi giá. Nhiều khách muốn kèm phiếu đổi hàng nhưng không muốn người nhận thấy giá. Hỏi luôn: "Anh có cần phiếu đổi không ghi giá để gửi kèm không ạ?", nếu cửa hàng có loại phiếu này.

Hoá đơn cho quà công việc. Quà cho đối tác đôi khi cần hoá đơn công ty. Hỏi trước khi in hoá đơn để khỏi phải làm lại.

Thời điểm giao. Quà cần tới đúng ngày. Nếu giao hàng, xác nhận ngày, giờ và người nhận thay, và nói rõ mức độ chắc chắn của việc giao đúng hẹn; không hứa giao kịp khi chưa kiểm tra được.

Mỹ phẩm, đồ cá nhân. Quà mỹ phẩm nên chọn loại ít kén da, không mùi nặng, và nói với khách rằng người nhận có thể kén; ở quầy mỹ phẩm H, nhân viên thường gợi ý bộ quà nhỏ hoặc phiếu quà để người nhận tự chọn.

Gợi ý hướng chọn theo nhóm người nhận

Bảng dưới không phải danh sách món cụ thể mà là hướng để bạn đặt câu hỏi tiếp và chọn trong hàng của cửa hàng mình.

Người nhậnHướng chọn thường hợpCâu hỏi thêmNên cẩn thận
Bố mẹ, ông bàĐồ dùng hằng ngày tốt hơn đồ đang dùng"Ông bà hay ngồi đâu nhiều nhất trong nhà ạ?"Đồ phức tạp, nhiều nút
Vợ, chồng, người yêuMón gắn với kỷ niệm hoặc sở thích riêng"Hai anh chị hay đi đâu cùng nhau ạ?"Cỡ quần áo, giày khi không chắc
Đồng nghiệpMón dùng ở chỗ làm, không quá riêng tư"Người đó làm văn phòng hay hay đi ngoài ạ?"Mỹ phẩm, nước hoa, đồ cá nhân
Đối tác, khách hàngMón trang trọng, dùng chung được, gói lịch sự"Bên mình có hay tặng đều cho nhiều người không ạ?"Quà quá đắt, quà có biểu tượng dễ hiểu sai
Thầy côMón dùng hằng ngày, giá vừa phải"Thầy cô dạy cấp nào, có hay đứng lớp lâu không ạ?"Quà quá đắt gây khó xử cho người nhận
Trẻ emĐồ chơi, sách đúng lứa tuổi"Bé đang thích nhân vật hay trò gì ạ?"Đồ có chi tiết nhỏ với bé dưới ba tuổi

Cột "nên cẩn thận" là chỗ bạn thêm giá trị. Khách thường không nghĩ tới chuyện quà quá đắt làm thầy cô khó xử, hay đồ chơi có chi tiết nhỏ với bé quá nhỏ. Nói nhẹ một câu là đủ, quyết định vẫn là của khách.

Khách đặt quà qua tin nhắn hoặc gọi điện

Nhiều khách mua quà không tới cửa hàng mà nhắn hỏi rồi nhờ giao thẳng tới người nhận. Không nhìn thấy khách và khách không cầm được hàng, nên bộ câu hỏi phải gọn hơn và từng bước rõ hơn.

Nhắn mỗi lần một câu, kèm lựa chọn để khách trả lời nhanh: "Dạ anh tặng cho người nhà, bạn bè hay đối tác ạ?", sau đó "Dạ người nhận khoảng tuổi nào ạ: dưới hai mươi, hai mươi tới bốn mươi, hay trên bốn mươi?". Đủ thông tin thì gửi ba ảnh, mỗi ảnh một dòng lý do và giá, đánh số để khách trả lời bằng con số.

Phần giao hàng cần xác nhận lại bằng một tin tóm tắt trước khi gói: tên người nhận, địa chỉ, ngày và khung giờ giao, có gọi cho người nhận trước không, có muốn giữ bí mật người tặng không, nội dung thiệp. Câu hỏi về giữ bí mật hay bị quên; có khách muốn tạo bất ngờ, và nhân viên giao hàng gọi báo "có quà của anh A gửi" là hỏng hết.

Số điện thoại và địa chỉ của người nhận là thông tin của một người không hề làm việc với cửa hàng. Chỉ dùng để giao đúng món quà đó, không đưa vào danh sách gửi khuyến mãi, không liên lạc lại với người nhận sau này trừ khi chính họ chủ động.

Gói quà, lời nhắn và các lỗi hay gặp

Phần cuối cuộc tư vấn quà là gói và ghi lời nhắn. Vài điều làm tốt và vài lỗi cần tránh:

  • Hỏi trước khi gói: "Anh muốn gói giấy màu gì, có ghi thiệp không ạ?". Đừng tự gói rồi mới hỏi.
  • Nếu khách nhờ viết thiệp, đọc lại cho khách nghe trước khi viết, và viết đúng tên người nhận theo cách khách đánh vần.
  • Bóc tem giá trước khi gói, kiểm tra cả đáy hộp. Đây là lỗi phổ biến nhất ở quầy quà.
  • Lỗi: tự áp sở thích của mình. "Em thấy món này dễ thương lắm" không phải lý do; lý do phải gắn với người nhận.
  • Lỗi: hỏi chuyện riêng quá đà, kiểu "chị tặng bạn trai à, quen lâu chưa". Chỉ hỏi những gì cần để chọn quà.
  • Lỗi: hứa quà chắc chắn được thích. Thay bằng: "Em nghĩ món này hợp với những gì anh kể, nếu không vừa ý thì người nhận đổi được trong bảy ngày."

Lời hứa cuối cùng là chỗ nhiều nhân viên muốn trấn an khách mà lỡ lời. Không ai chắc được người khác sẽ thích gì; chính sách đổi rõ ràng mới là thứ trấn an thật.

Câu hỏi thường gặp

Khách hoàn toàn không biết gì về người nhận thì gợi ý gì?

Hỏi ít nhất tuổi, giới tính nếu khách muốn nói, quan hệ và dịp tặng. Với chừng đó thông tin, hướng an toàn là món dùng chung được, ít kén cỡ và mùi, kèm chính sách đổi. Phiếu quà để người nhận tự chọn cũng là lựa chọn tốt nếu cửa hàng có.

Có nên gợi ý phiếu quà thay cho món cụ thể không?

Nên gợi ý như một lựa chọn khi khách quá phân vân hoặc không biết cỡ của người nhận. Nói thật điểm yếu của phiếu quà là bớt tính cá nhân, và để khách quyết. Nhiều khách chọn kết hợp một món nhỏ kèm phiếu quà.

Khách mua quà cho đối tác hỏi tặng bao nhiêu là vừa thì trả lời sao?

Nhân viên không nên định mức giúp khách, vì đó là chuyện quan hệ và quy định nội bộ của hai bên. Có thể đưa các khoảng giá để khách tự chọn, và gợi ý khách tham khảo quy định tặng quà của công ty mình hoặc bên nhận nếu có.

Khách muốn mua quà là thực phẩm chức năng cho người ốm thì tư vấn thế nào?

Không tư vấn công dụng chữa bệnh và không khẳng định sản phẩm hợp với người bệnh. Gợi ý khách hỏi gia đình hoặc bác sĩ của người bệnh trước, hoặc chọn quà không liên quan đến ăn uống như khăn, sách, vật dụng giúp nghỉ ngơi thoải mái.

Có nên hỏi khách muốn gói quà sang trọng hay đơn giản không?

Nên hỏi, vì gói quà cũng là một phần thông điệp. Quà cảm ơn đồng nghiệp gói giản dị lại tự nhiên hơn, quà đối tác gói lịch sự. Nếu có tính phí gói quà, nói giá trước khi gói để khách không bất ngờ lúc thanh toán.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138